ARAP BAHARI SÜRECİNDE TUNUS DEVLETİ’NİN BAŞARISININ NEDENLERİ

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 2, 247 - 269, 31.12.2025

Mehmet Erkin Kara

https://doi.org/10.61127/idusos.1778904

Öz

Arap Baharının başlangıç yeri olan Tunus’ta 23 Ekim 2011’de, kurucu meclis seçimleri yapılmıştır. Bu seçimler Arap Baharını yaşayan ülkeler arasında yapılan ilk serbest ve adil seçim olması özelliğiyle tarihte yerini almıştır. Seçim sonrası Anayasa Komisyonu tarafından yeni anayasa tamamlanmış, yeni başbakan ve cumhurbaşkanı seçilmiştir. Bu durum Arap Baharını yaşayan Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkeleri arasında örnek olmuş; Tunus’un diğer ülkelerden yüksek demokrasi kültürünü göstermiştir.
Bu bağlamda İslam coğrafyasının terör batağına saplanmasına, Mısır Devletinin dikta rejimiyle ayakta durmasına, Irak, Suriye, Yemen, Libya gibi devletlerin iç savaşa sürüklenmesine, hatta varlıklarının tartışılmasına sebep olan Arap Baharının; Tunus’ta başarılı şekilde yaşanmasının nedeni makalede ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

Arap Baharı , Tunus , Ortadoğu , Kuzey Afrika , Demokrasi

THE CAUSES OF TUNUSIA STATE’S SUCCESS IN ARAB SPRING PROCESS

Öz

In Tunisia, where the Arab Spring began, constituent assembly elections were held on October 23, 2011. These elections took their place in history as the first free and fair elections among the countries that experienced the Arab Spring. After the elections, the new constitution was completed by the Constitutional Commission, and a new prime minister and president were elected. This situation became an example among the Middle Eastern and North African countries that experienced the Arab Spring; it showed that Tunisia has a higher democratic culture than other countries.
In this context, the reason why the Arab Spring, which caused the Islamic geography to sink into the swamp of terror, the Egyptian State to survive with a dictatorial regime, states such as Iraq, Syria, Yemen and Libya to be dragged into civil war and even their existence to be debated, was successfully experienced in Tunisia is discussed in the article.

Anahtar Kelimeler

Arab Spring , Tunisia , Middle East , North Africa , Democracy

Kaynakça

• Adil Muhammed, (2011), “Tunus Halk Devrimi ve Sonrası”, http://www.orsam.org.tr/tr/trUploads/Yazilar/Dosyalar/2011322_orsam.rapor.nu.36.pdf.dosyasi.pdf
• Amor, Abdelfetteah (2006), 1861 Tunus Anayasası Üzerine, Trans. Ramazan Çağlayan, EÜHFD, C:10, (573-594), Erzincan.
• Ayhan Veysel, (2012), “Tunus İsyanı: Arapların Devrim Ateşini Yakması”, <www.orsam.org.tr/tr/trUploads/Yazilar/Dosyalar/201227_veysell.pdf‎>
• Balcı, A., Keser, A., & Kocadaş, A. (2023). Siyasetin Kutsal Yüzü: Faşizm ve Totaliter Anlayışlar Üzerinden Bir Değerlendirme. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(3), 899-909. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1364966
• BBC, (2011), “Tunus’ta AKP Modeli”, http://www.bbc.co.uk/turkce/haberler/2011/10/111026_tunisia_nahda_profile.shtml
• Coskun Gamze, (2011), “Tunus: İç Savaşın Kıvılcımları ya da Değişime Çağrı”, http://www.usak.org.tr/makale.asp?id=1882
• Coskun, Gamze, Ali Hussein Bakir, Nazly W.Omer, (Ekim 2011) “Seçimlere Doğru Tunus”,http://www.usak.org.tr/dosyalar/rapor/cBcuYk8s1HTUHRXicEZkX32JmbLgJr.pdf
• Dinçer, Osman Bahadır ve Gamze Coskun (Mayıs 2011), “Tunus’ta Yeni bir Devrim Arzusu”, Tunus ve Mısır’da Sancılı Dönüşüm, USAK (Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu) Analiz, No:6, Ankara.
• Euronews, (2014), “Tunus’ta yeni Anayasa onaylandı”, http://tr.euronews.com/2014/01/27/tunus-ta-yeni-anayasa-onaylandi/
• Eyrice, Eylem (2008), Cezayir’in Fransız Sömürgeciliğine Karşı Yürüttüğü Bağımsızlık Mücadelesi, Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İzmir.
• Hibou, Beatrice (2009), “Tunus Reformculuğu veya İmkânsız Liberalizm”, Siyasal İslam ve Liberalizm, Ed.Ayşen Uysal, Yakın Kitabevi Yayınları, İzmir.
• Hurriyet Newspaper, (2014), “Tunus'ta yeni Cumhurbaşkanı Sibsi”, http://www.hurriyet.com.tr/dunya/27820924.asp
• İslamoglu, Mehmet Alauddin (2008), Ahmed Bin EbiDiyaf’ınİthafuEhlİzzamanBiAhbariMulukiTunis ve AhdilEman İsimli Eserine Göre Tanzimat Fermanı’nın Tunus’ta Tatbiki, Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Kayseri.
• Koçak, Konur Alp (2012), Yasemin Devriminden Arap Baharına Tunus, http://www.yasader.org/web/yasama_dergisi/2012/sayi22/22-61.pdf
• Kosebalaban Hasan, Muzaffer Şenel, Ufuk Ulutaş, (2014), “Arap Baharı’nın İlk Demokratik Deneyimi: Tunus Seçimleri”, Ortadoğu Konuşmaları, Bölgesel ve Küresel Perspektiften Arap Baharı, Ed.Zahide Tuba Kor, Küre Yayınları, İstanbul.
• La presse, (2012), http://www.lapresse.tn/
• Le figaro, (2012), “Tunisie: la presse épingle le chefdu parti Ennahdapour ses proposdangereux”, http://www.lefigaro.fr/flash-actu/2012/10/11/97001-20121011FILWWW00493-tunisie-ghannouchi-inquiete-la-presse.php
• Mahmutoğlu, Yakup (1999), 19. ve 20. Yüzyılda Tunus’ta Pozitif Hukukun Gelişimi, Marmara Üniversitesi Ortadoğu ve İslam Ülkeleri Enstitüsü, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul.
• Maktuf, Lütfi (2013), Tunus’u Kurtarmak, Modus Kitap, İstanbul.
• Murphy, Emma C. (2011) “The TunisianUprising and thePrecariousPath to Democracy.” MediterraneanPolitics, 16, no. 2.
• Özey, Ramazan (2009), Afrika Coğrafyası, Aktif Yayınevi, İstanbul.
• Özkan, Yunus Emre (2014), “Arap Baharı”nda Devrim Fitilinin Ateşlendiği Ülke: Tunus”, http://improkul.impr.org.tr/?p=713
• Pappe, Ilan (2011), Ortadoğu’yu Anlamak, Trans..Gül Atmaca, NTV Yayınları, İstanbul.
• Perkins, Kenneth (2004), A History of Modern Tunisia, Cambridge UniversityPress,
• Tanrıverdi, Nebahat O. (23 Ekim 2011), “Yaklaşan Seçim Öncesi Tunus’ta Siyasal Denklemler”,http://www.orsam.org.tr/tr/trUploads/Yazilar/Dosyalar/20111021_inceleme2.pdf
• Tanrıverdi Nebahat Yaşar (2014), “Tunus Siyasetinde Yeni Döneme Doğru: 2014 ParlamentoSeçimleri”,http://www.orsam.org.tr/tr/trUploads/Yazilar/Dosyalar/20141028_policybrief14tur.pdf
• Tanrıverdi, Nebahat Yaşar (Kasım 2014), “Tunus’ta Cumhurbaşkanlığı Seçimleri”, http://www.orsam.org.tr/tr/trUploads/Yazilar/Dosyalar/20141121_policybrief16.pdf
• Timeturk,(2011), “Zeynel Abidin bin Ali'nin partisi feshedildi”, http://www.timeturk.com/tr/2011/03/09/zeynel-abidin-bin-ali-nin-partisi-feshedildi.html
• Timeturk,(2011), “Tunus'un devrik liderine 18 dava”, http://www.timeturk.com/tr/2011/04/14/tunus-un-devrik-liderine-18-dava.html
• Timeturk,(2011), “Tunus'ta Nahda Partisi zaferini ilan etti”, http://www.timeturk.com/tr/2011/10/25/tunus-secim-sonuclari-bugun-aciklanacak.html
• Timeturk,(2011), “Gannuşi Yeni Tunus'u anlattı”, http://www.timeturk.com/tr/2011/10/28/gannusi-yeni-tunus-u-anlatti.html
• Timeturk,(2011), “Tunus'ta kurucu meclis ilk kez toplandı”, http://www.timeturk.com/tr/2011/11/15/tunus-ta-kurucu-meclis-dun-ilk-kez-toplandi.html
• Timeturk,(2011), “Tunus'ta hükümet şekilleniyor”, http://www.timeturk.com/tr/2011/11/22/tunus-ta-hukumet-sekilleniyor.html
• Timeturk,(2011), “Tunus Meclisi Toplandı”, http://www.timeturk.com/tr/2011/11/23/tunus-meclisi-toplandi.html
• Ulutas Ufuk ve Furkan Torlak (2011), “Devrimden Demokrasiye Tunus’un Seçimi”, SETA Analiz, Sayı:46, http://file.setav.org/Files/Pdf/devrimden-demokrasiye-tunusun-secimi.pdf.
• Yavuz, Celalettin ve Serdar Erdurmaz (2012), Arap Baharı ve Türkiye, Orta Doğu’da Kırılan Fay Hatları, Ed.Celalettin Yavuz, Berikan Ofset, Matbaa, Ankara.
• Yeryuzu Haber, (2012), “GANNUŞİ’den Tepki Çeken Sözlerine Açıklama”, http://www.yeryuzuhaber.com/gannusiden-tepki-ceken-sozlerine-aciklama-haberi-44173.html
• http://www.mfa.gov.tr/tunus-siyasi-gorunumu.tr.mfa>, “Tunus’un Siyasi Görünümü”.