Araştırma Makalesi

Sıfır Atık Restoranlara İlişkin Literatürün PRISMA Yöntemiyle İncelenmesi

Cilt: 8 Sayı: 2 31 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Sıfır Atık Restoranlara İlişkin Literatürün PRISMA Yöntemiyle İncelenmesi

Öz

Bu çalışma, sıfır atık ve restoranlar konusundaki akademik yayınları PRISMA akış şemasından yararlanarak sistematik literatür taramasıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda literatürdeki çalışmaların tespit edilmesinde “sıfır atık” ve “restoran” arama terimleri kullanılmıştır. Sistematik literatür taramasında PRISMA akış şeması için meta-analiz, bibliyometrik çalışmalar ile sistematik derlemeler için en uygun sonuçları vermesi nedeniyle Web of Science WOS veri tabanı tercih edilmiştir. Belirlenen kriterler doğrultusunda çalışma kapsamında 27 yayın incelenmiştir. Seçilen çalışmalar; kapsam ve sonuçlar, araştırma alanları ve anahtar kelimeler, kullanılan yöntemler ve içerikleri bakımından sınıflandırılarak değerlendirilmiştir. Literatür incelendiğinde, restoranlarda sıfır atık ile ilgili ağırlıklı olarak gıda atıklarının azaltılması, çevresel sürdürülebilirlik ve mutfak pratiklerinde yenilikçi uygulamalara odaklandığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte müşteri deneyimleri, işletme yönetim stratejileri, politika geliştirme, teknolojik yenilikler, teşvikler ve politikalar, dijital çözümler ve döngüsel ekonomi yaklaşımlarına yönelik, kültürel ve yerel dinamiklerin sürdürülebilir uygulama pratikleriyle bütünleştirilmesi, dijital teknolojilerin sıfır atık yönetimine entegrasyonu ve politika-eğitim boyutlarının yeterli düzeyde ele alınmadığı ve uygulama noktasında çalışmaların sınırlı kaldığı görülmüştür. Bu durum, alanın yalnızca atık azaltmaya değil, aynı zamanda yönetsel, teknolojik ve deneyimsel boyutlara da ihtiyaç duyduğunu göstermektedir. Gelecekte yapılacak çalışmalar açısından, restoranlar üzerine deneysel ve uygulamaya yönelik araştırmalarla desteklenmesi, tüketici davranışlarının sürdürülebilir tüketimle ilişkisinin incelenmesi ve disiplinler arası yaklaşımlarla hem çevresel hem de ekonomik sürdürülebilirliğe katkı sunacak modeller geliştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aamir, M., Ahmad, H., Javaid, Q. & Hasan, S. M. (2018). Waste Not, Want Not: A Case Study on Food Waste in Restaurants of Lahore, Pakistan. Journal of Food Products Marketing, 24(5), 591–610. https://doi.org/10.1080/10454446.2018.1472695
  2. Aggarwal, R. (2024). Comparative Life Cycle Assessment of Reusable And Single Use Take-Away Lunch Boxes Used in Student Restaurants. Cleaner Environmental Systems, 14, 100223.
  3. Akl, E. A., Khabsa, J., Iannizzi, C., Piechotta, V., Kahale, L. A., Barker, J. M., McKenzie, J. E., Page, M. J. & Skoetz, N. (2024). Extension of the PRISMA 2020 Statement For Living Systematic Reviews (PRISMA-LSR): Checklist and Explanation. BMJ, 387, e079183. https://doi.org/10.1136/bmj-2024-079183
  4. Akmeşe, K. A. & Sunar, H. (2019). Turizmin Ekonomik Çevresel ve Sosyo-Kültürel Etkilerinin Yerel Halk Tarafından Algılanması: Hatay İli Örneği, International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, (Issn:2630-631X) 5(26): 1892-1900
  5. Aromataris, E., Lockwood, C., Porritt, K., Pilla, B. & Jordan, Z. (2024). JBI Manual For Evidence Synthesis. Joanna Briggs Institute (JBI). https://doi.org/10.46658/JBIMES-24-01
  6. Ateş, A., Sunar, H. & Kurt, A. (2024). Bibliometric Analysis on Sustainable Tourism and the Environment in the Literature Related to Destination Management. Present Environment & Sustainable Development, 18(2).
  7. Barışçı, S., Särkkä, H., Sillanpää, M. & Dimoglo, A. (2016). The Treatment of Greywater From A Restaurant by Electrosynthesized Ferrate (VI) Ion. Desalination and Water Treatment, 57(24), 11375-11385.
  8. Bettany-Saltikov, J. (2012). How to do a systematic literature review in nursing: A step-by-step guide. McGraw-Hill Education.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sürdürülebilir Kalkınma, Turizm Ekonomisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

13 Eylül 2025

Kabul Tarihi

5 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Köseoğlu, A., Sunar, H., & Ateş, A. (2025). Sıfır Atık Restoranlara İlişkin Literatürün PRISMA Yöntemiyle İncelenmesi. Izmir Democracy University Social Sciences Journal, 8(2), 270-298. https://doi.org/10.61127/idusos.1783490
AMA
1.Köseoğlu A, Sunar H, Ateş A. Sıfır Atık Restoranlara İlişkin Literatürün PRISMA Yöntemiyle İncelenmesi. IDUSoS. 2025;8(2):270-298. doi:10.61127/idusos.1783490
Chicago
Köseoğlu, Abdullah, Halil Sunar, ve Alper Ateş. 2025. “Sıfır Atık Restoranlara İlişkin Literatürün PRISMA Yöntemiyle İncelenmesi”. Izmir Democracy University Social Sciences Journal 8 (2): 270-98. https://doi.org/10.61127/idusos.1783490.
EndNote
Köseoğlu A, Sunar H, Ateş A (01 Aralık 2025) Sıfır Atık Restoranlara İlişkin Literatürün PRISMA Yöntemiyle İncelenmesi. Izmir Democracy University Social Sciences Journal 8 2 270–298.
IEEE
[1]A. Köseoğlu, H. Sunar, ve A. Ateş, “Sıfır Atık Restoranlara İlişkin Literatürün PRISMA Yöntemiyle İncelenmesi”, IDUSoS, c. 8, sy 2, ss. 270–298, Ara. 2025, doi: 10.61127/idusos.1783490.
ISNAD
Köseoğlu, Abdullah - Sunar, Halil - Ateş, Alper. “Sıfır Atık Restoranlara İlişkin Literatürün PRISMA Yöntemiyle İncelenmesi”. Izmir Democracy University Social Sciences Journal 8/2 (01 Aralık 2025): 270-298. https://doi.org/10.61127/idusos.1783490.
JAMA
1.Köseoğlu A, Sunar H, Ateş A. Sıfır Atık Restoranlara İlişkin Literatürün PRISMA Yöntemiyle İncelenmesi. IDUSoS. 2025;8:270–298.
MLA
Köseoğlu, Abdullah, vd. “Sıfır Atık Restoranlara İlişkin Literatürün PRISMA Yöntemiyle İncelenmesi”. Izmir Democracy University Social Sciences Journal, c. 8, sy 2, Aralık 2025, ss. 270-98, doi:10.61127/idusos.1783490.
Vancouver
1.Abdullah Köseoğlu, Halil Sunar, Alper Ateş. Sıfır Atık Restoranlara İlişkin Literatürün PRISMA Yöntemiyle İncelenmesi. IDUSoS. 01 Aralık 2025;8(2):270-98. doi:10.61127/idusos.1783490