İLÇE KAMPÜSLERDE EĞİTİM ALAN ÖĞRENCİLERİN YAŞAM DOYUMLARININ VE GELECEK KAYGILARININ YÜKSEKÖĞRETİMİN KİTLESELLEŞMESİ BAĞLAMINDA BAZI DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ KONYA ÖRNEĞİ

Öz

Bu araştırma, ilçe kampüslerinde öğrenim gören üniversite öğrencilerinin yaşam doyumları ve gelecek kaygılarını, yükseköğretimin kitleselleşmesi bağlamında sosyolojik olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Nicel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı bu çalışmada, Konya iline bağlı ilçe kampüslerinde (meslek yüksekokulları ve fakülteler) öğrenim gören 372 öğrenciden elde edilen veriler analiz edilmiştir. Veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Yaşam Doyumu Ölçeği" ve "Gelecek Kaygısı Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde bağımsız örneklem t-testi kullanılmıştır. Araştırmada öğrencilerin yaşam doyumu ve gelecek kaygısı düzeylerinin; cinsiyet, öğrenim derecesi (ön lisans/lisans), özgeçmişe (CV) eklenecek bir avantaja sahip olma durumu ve okunan bölümü kendi isteğiyle seçme değişkenlerine göre farklılaşması incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre, CV’ye ekleyebilecek bir avantaja sahip olmayan ve okuduğu bölümü kendi isteğiyle seçmeyen öğrencilerin gelecek kaygısı puanları anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Yaşam doyumu açısından ise erkek öğrencilerin kadın öğrencilere göre, ön lisans öğrencilerinin lisans öğrencilerine göre, CV’ye ekleyebilecek bir avantaja sahip olanların sahip olmayanlara göre ve bölümünü isteyerek seçenlerin seçmeyenlere göre anlamlı düzeyde daha yüksek doyum puanları aldığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular; yükseköğretimin kitleselleşmesi, diploma enflasyonu, prekaryalaşma ve toplumsal cinsiyete dayalı mekânsal kısıtlılıklar bağlamında tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Yükseköğretimin Kitleselleşmesi
• Yaşam Doyumu
• Gelecek Kaygısı
• İlçe Kampüsleri
• Eşitsizlik

AN ANALYSIS OF THE LIFE SATISFACTION AND FUTURE ANXIETIES OF STUDENTS STUDYING AT DISTRICT CAMPUSES IN THE CONTEXT OF THE MASSIFICATION OF HIGHER EDUCATION THE KONYA SAMPLE

Öz

This study aims to conduct a sociological examination of the life satisfaction and future anxieties among university students studying at district campuses, within the context of the massification of higher education. In this study, which utilised quantitative research methods, data obtained from 372 students studying at district campuses (vocational colleges and faculties) in the province of Konya were analysed. The “Personal Information Form”, the “Life Satisfaction Scale” and the “Future Anxiety Scale” were used as data collection tools. An independent samples t-test was conducted to analyse the data. The study examined whether student’s levels of life satisfaction and future anxiety differed according to the variables of gender, level of study (associate degree/bachelor’s degree), whether they possessed an advantage to include on their CV, and whether they had chosen their field of study of their own volition. According to the analysis results, students who did not possess an advantage to add to their CV and who did not choose their field of study voluntarily were found to have significantly higher future anxiety scores. In terms of life satisfaction, it was found that male students scored significantly higher than female students, associate degree students scored significantly higher than bachelor’s degree students, those possessing an advantage to include on their CV scored significantly higher than those without, and those who had chosen their field of study voluntarily scored significantly higher than those who had not. The findings were discussed in the context of the massification of higher education, degree inflation, precarisation and gender-based spatial constraints.

Anahtar Kelimeler

• Massification of Higher Education
• Life Satisfaction
• Future Anxiety
• District Campuses
• Inequality

Kaynakça

1. Akar, C. (2017). Üniversite seçimini etkileyen faktörler: İktisadi ve idari bilimler öğrencileri üzerine bir çalışma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 7(1). https://izlik.org/JA99GG44JX
2. Aksu, M. ve Kuas, Y. (2024). Psikolojik sağlamlık ile kariyer kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi: Öğrenciler üzerine bir uygulama. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 15(43), 813-829. https://doi.org/10.21076/vizyoner.1310873
3. Altaş, S. S. ve Konakay, G. (2022). Sağlık hizmetleri MYO öğrencilerinin özbenlik saygıları. Journal of Original Studies, 3(2), 57-65. https://doi.org/10.47243/jos.3.2.02
4. Andrews, F. M. ve Withey, S. B. (1976). Social indicators of well-being: America’s perception of life quality. New York: Plenum.
5. Arslan, İ. ve Bektaş, H. (2019). Üniversite öğrencilerinin yaşam doyumunun ölçülmesi. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 8, 767-784. https://doi.org/10.38079/igusabder.587380
6. Aşantuğrul, N. (2024). Üniversite öğrencilerinin gelecek kaygıları üzerine nitel bir araştırma: üniversite öğrencilerinde gelecek kaygısı. Ases Ulusal Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 62-68. https://doi.org/10.5281/zenodo.12532649
7. Bilgici, B. G. ve Deniz, Ü. (2016). Okul öncesi öğretmen adaylarının gelecek kaygılarının incelenmesi. Kastamonu Education Journal, 24(5), 2353. https://izlik.org/JA55NX65AY
8. Biltekin, N. ve Duman, H. (2024). Üniversite öğrencilerinde yaşam doyumunun yordayıcıları olarak gelecek kaygısı ve psikolojik sağlamlık. Eklektik Journal of Social Sciences, 2(1), 51–76. https://doi.org/10.61150/eklektik.2024020103

9. Ceylan, H. H., Köse, B. ve Aydın, S. (2017). Üniversite ve şehir özelliklerinin üniversite tercihindeki etkisinin cinsiyete göre değerlendirilmesi: Şehir pazarlama yaklaşımı. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 8(20). https://izlik.org/JA45GL78BU
10. Chen, Y., Xu, H., Liu, C., Zhang, J. ve Guo, C. (2021). Association between future orientation and anxiety in university students during COVID-19 outbreak: The chain mediating role of optimization in primary-secondary control and resilience. Frontiers in Psychiatry, 12, 699388. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2021.699388
11. Çatı, K., İştar, E. ve Özcan, H. (2016). Üniversite tercihlerine etki eden faktörlerin incelenmesi: Türkiye genelinde bir alan araştırması. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, (2), 163-177. https://izlik.org/JA56JH59JG
12. Çiftçi, G. E., Bülbül, S. F., Bayar Muluk, N., Çamur Duyan, G. ve Yılmaz, A. (2011). Sağlık bilimleri fakültesini tercih eden öğrencilerin, üniversite ve meslek tercihlerinde etkili olan faktörler (Kırıkkale Üniversitesi örneği). Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi, 22(3), 151-160.
13. Dağlı, A. ve Baysal, N. (2016). Yaşam doyumu ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15(59). https://doi.org/10.17755/esosder.75955
14. Diener, E. (2000). Subjective well-being: The science of happiness and a proposal for anational index. American Psychologist, 55(1), 34-43.
15. Diener, E. D., Emmons, R. A., Larsen, R. J. ve Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale. Journal of Personality Assessment, 49(1), 71-75. https://doi.org/10.1207/s15327752jpa4901_13
16. Doğan, B. ve Eser, M. (2013). Üniversite öğrencilerinin stresle başa çıkma yöntemleri: Nazilli MYO örneği. Ejovoc (Electronic Journal of Vocational Colleges), 3(4), 29-39. https://izlik.org/JA33EL66NC
17. Dost, M. T. (2007). Üniversite öğrencilerinin yaşam doyumunun bazı değişkenlere göre incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(22), 132-143. https://izlik.org/JA65WK38AT
18. Dursun, S. ve Aytaç, S. (2009). Üniversite öğrencileri arasında işsizlik kaygısı. Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 28(1), 71–81.
19. Eryılmaz, A. (2011). The relationship between adolescents’ subjective well-being and positive expectations toward future. Düşünen Adam: Journal of Psychiatry & Neurological Sciences, 24(3), 209–215. https://doi.org/10.5350/DAJPN2011240306
20. George, D. ve Mallery, M. (2010). SPSS for Windows Step by Step: A Simple Guide ve Reference. Boston: Pearson.
21. Geylani, M. ve Yıldız, C. Ç. (2022). Üniversite öğrencilerinde gelecek kaygısı ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Dergisi, 10(1), 284-300. https://doi.org/10.33715/inonusaglik.1011330
22. Gündoğar, D., Gül, S. S., Uskun, E., Demirci, S. ve Keçeci, D. (2007). Üniversite öğrencilerinde yaşam doyumunu yordayan etkenlerin incelenmesi. Klinik Psikiyatri Dergisi, 10(3), 14–27.
23. Harvey, D. (2003). Sosyal adalet ve şehir (M. Moralı, Çev.). Metis Yayınları. (Orijinal eserin yayımlanma tarihi 1973).
24. Izgar, A. (2009). Engelli çocuğu olan ailelerin sosyal problem çözme becerileri ve umutsuzluk düzeylerinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
25. İlgan, A., Ataman, O., Uğurlu, F. ve Yurdunkulu, A. (2018). Factors Affecting University Choice: A Study on University Freshman Students. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 46, 199-216. https://izlik.org/JA47JC53CA
26. Kalaycı, Ş. (2016). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri. Ankara: Asil Yayın.
27. Keser, A. (2005). İş doyumu ve yaşam doyumu ilişkisi: Otomotiv sektöründe bir uygulama. Çalışma ve Toplum, 4(7), 77-96.
28. Köker, S. (1991). Normal ve sorunlu ergenlerin yaşam doyumu düzeylerinin karşılaştırılması. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). A. Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
29. Krejcie, R. V. ve Morgan, D. W. (1970). Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308
30. Kula, K. Ş. ve Saraç, T. (2016). Üniversite öğrencilerinin gelecek kaygısı. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(33), 227-242. https://izlik.org/JA62LD68PN
31. Lefebvre, H. (2014). Mekânın üretimi (I. Ergüden, Çev.). Sel Yayıncılık. (Orijinal eserin yayımlanma tarihi 1974).
32. Mahanta, D. ve Aggarwal, M. (2013). Effect of perceived social support on life satisfaction of university students. International Journal of Humanities and Social Science Invention, 2(6), 35–41.
33. Mahmoud, J. S., Staten, R. T., Lennie, T. A. ve Hall, L. A. (2015). The relationships of coping, negative thinking, life satisfaction, social support, and selected demographics with anxiety of young adult college students. Journal of Child and Adolescent Psychiatric Nursing, 28(2), 97–108. https://doi.org/10.1111/jcap.12109
34. Nedim Bal, P. ve Gülcan, A. (2014). Genç yetişkinlerde iyimserliğin mutluluk ve yaşam doyumu üzerindeki etkisinin incelenmesi. Asian Journal of Instruction (E-AJI), 2(1(ÖZEL), 41-52. https://izlik.org/JA75JS48GK
35. Ozben, S. (2013). Social skills, life satisfaction, and loneliness in Turkish university students. Social Behavior and Personality: An International Journal, 41(2), 203–214. https://doi.org/10.2224/sbp.2013.41.2.203
36. Özgür, G., Gümüş, A. B. ve Durdu, B. (2010). Evde ve yurtta kalan üniversite öğrencilerinde yaşam doyumu. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 1(1), 25-32.
37. Şahin, İ. ve Yavuz, Y. (2025). Üniversite Öğrencilerinin Yaşam Amaçları Üniversite Tercihleri ve Öğrenim Gördükleri Üniversiteyi Değerlendirmeleri. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(2), 167-197. https://izlik.org/JA93SL42RX
38. Türkdoğan, T. ve Duru, E. (2012). The role of basic needs fulfillment in the prediction of subjective well-being among university students. Educational Sciences: Theory & Practice, 12(4), 2429–2446.
39. Yelboğa, N. (2025). Üniversite Öğrencilerinin Yaşadığı Sorunlar Üzerine Nitel Bir Araştırma: Borçka Acarlar MYO Örneği. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 25(1), 504-525. https://doi.org/10.11616/asbi.1585816
40. YÖK, Yükseköğretim Kurulu. (2025). Yükseköğretim bilgi yönetim sistemi: İstatistikler. Erişim tarihi: 2 Haziran 2025, https://istatistik.yok.gov.tr/
41. YÖK, Yükseköğretim Kurulu. (2025). Yükseköğretim Program Atlası (YÖK Atlas). Erişim Tarihi: 5 Haziran 2025, https://yokatlas.yok.gov.tr/
42. Zaleski, Z. (1996). Future anxiety: Concept, measurement, and preliminary research. Personality and Individual Differences, 21(2), 165–174. https://doi.org/10.1016/0191-8869(96)00070-0
43. Zengin, B. ve Şengel, Ü. (2020). Üniversite öğrencilerinin gelecekleriyle ilgili kaygı ve beklentilerinin belirlenmesi. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 7(2), 435–454. https://doi.org/10.17541/optimum.684605