Öz

Various study have been carried out on the concept of family the Ottoman period. Especially starting from being a candidate, there is valuable literature on issues such as marriage contract, marriage, divorce, custody and alimony. In our study, examples of parity/equivalence practice in marriage in Ottoman period will be emphasized. In fact, although matters such as wealth/poverty and cultural compatibility of the parties to marry were decisions to be made by the families, this special area had been given a religious character with the intervention of the state with fatvas. There fatvas were based on some of the recommendations of Prophet. The purpose of this study is to make an evaluation about how this subject was applied with the documents determined from archives sources.

Anahtar Kelimeler

• Ottoman Empire
• Marriage
• Equivalence

OSMANLI DEVLETİNDE EVLİLİKLERDE DENKLİK (KÜFÜV) UYGULANMASINA DAİR ÖRNEKLER Examples of Equivalence in Marriage in the Ottoman State

Öz

Osmanlı döneminde aile üzerine muhtelif çalışmalar yapılmıştır. Özellikle namzetlikten başlayarak, nikâh, evlenme, boşanma, velayet, nafaka gibi hususlarda kıymetli bir literatür vardır. Bu çalışmamızda Osmanlı döneminde nikâhta küfüv/denklik uygulamasına dair örnekler üzerinde durulacaktır. Aslında evlenecek tarafların zenginlik/fakirlik, kültürel bakımdan uyuşabilmeleri gibi hususlarda ailelerin vermesi gereken karar olmasına rağmen bu özel alana fetvalarla devletin müdahalesi ile dinî bir nitelik kazandırılmıştır. Bu fetvalar da Peygamberin bazı tavsiyelerine dayandırılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, arşiv kaynaklarından tespit edilen belgelerle konunun nasıl uygulandığı hakkında bir değerlendirme yapmaktır.

Anahtar Kelimeler

• Osmanlı Devleti,
• Nikâh
• Denklik

Kaynakça

1. Milli Kütüphane, 114 Numaralı Ayntab (Gaziantep) Şer’iyye Sicili
2. Kıbrıs Milli Arşivi, 9 Numaralı Kıbrıs Şer’iyye Sicili
3. Acar İbrahim, “Evlenme Engeli Olarak Din Farkı”, Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17, 2002, s. 21-46
4. Aktan Hamza, “Kefâet”, TDV İslam Ansiklopedisi 25, İstanbul 2002, s. 166-168
5. Barkan Ö. Lütfi, “Türkiye’de Din ve Devlet İlişkilerinin Tarihsel Gelişimi”, Türk Tarih Kurumu, “Cumhuriyetin 50. Yıldönümü Semineri, Seminere Sunulan Bildiriler, (Ankara, 23-26 Ekim 1973), TTK, Ankara 1975, s. 49-97
6. Barkan Ömer Lütfi, XV ve XVIıncı Asırlarda Osmanlı İmparatorluğunda Zirai Ekonominin Hukukî ve Mali Esasları I. Cilt, Kanunlar, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, İstanbul 1945, ikinci baskı 2001
7. Biçen Süheyla Akçay, “Eşler Arasında Denklik (Dindarlık ve Zenginlik Örneği)”, Batman Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi II/1, 2018, s. 92-101 Erul Bünyamin, “Veda Hutbesi”, TDV İslam Ansiklopedisi 42, İstanbul 2012, s. 591-593
8. Güneş Hasan Hüseyin, “Rafızilerle Nikâhın Geçersizliği Üzerine Gür Bahçeler- 18. Yüzyılda Osmanlı Alimi Ali b. Muhammed el-Muradî’nin yazma Risalesi”, Alevilik Araştırmaları Dergisi 15, Ankara 2018, s. 203-218

9. İSAM, İstanbul Kadı Sicilleri-İstanbul Mahkemesi 18 Numaralı Sicil (H.1086-1087/M.1675-1676), (Haz. Salih Kahriman-Fuat Recep-Sabri Atay-Hüseyin Kılıç-Yılmaz Karaca-Rasim Erol), İstanbul 2010
10. Karagöz Mehmet, “Osmanlı Aile Hukukunda Küfüvün (Denklik) Tatbikatı ile İlgili Bir Değerlendirme”, Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi 1, İstanbul 2000, s. 127-142
11. Narinç Ökkeş, 64 Numaralı Gaziantep Şer’iyye Sicilinin Transkripsiyon ve Değerlendirmesi (h.1123-1124/m.1711-1712), Kilis Yedi Aralık Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Kilis 2010
12. Öztürk Mustafa, “Osmanlı Dönemi Fiyat Politikası ve Fiyatların Tahlili”, Belleten LV/212 (Nisan 1991), TTK, Ankara 1991, s. 87-100