Derleme

DİABETES MELLİTUS İLE İLİŞKİLİ GENETİK FAKTÖRLER

Cilt: 1 Sayı: 1 31 Aralık 2023
PDF İndir
TR EN

DİABETES MELLİTUS İLE İLİŞKİLİ GENETİK FAKTÖRLER

Öz

Diabetes Mellitus (DM) pankreastaki beta hücrelerinden yeterince insülin salgılanamaması veya salgılanan insülinin yeterli derecede kullanılamaması sonucu oluşan kronik metabolizma bozukluğu hastalığı şeklinde tanımlanmaktadır. Uluslararası Diyabet Federasyonunun sınıflandırılmasına göre diyabet; Tip 1 DM, Tip 2 DM, Gestasyonel DM ve diğer özel DM şeklinde dört ayrı tipe ayrılmaktadır. Dördüncü grup; beta hücre işlevinde genetik kusurlar veya tek gen mutasyonu sonucu ortaya çıkan, insülin salınımındaki bozukluk ile karakterize edilen heterojen hastalık grubu ‘monogenik diyabet’ şeklinde de tanımlanmaktır. Monogenik diyabetler içerisinde en sık gözleneni ise MODY (Maturity Onset Diabetes of the Young) olarak bilinen Gençlikte Ortaya Çıkan Erişkin Tip Diyabet’tir. DM’nin doğru sınıflandırılması, doğru tanı ve bu sayede en uygun tedavi yöntemlerini mümkün kılmaktadır. DM ilişkili genetik etmenlerin aydınlatılmasında; ikiz çalışmaları, aile çalışmaları, toplum çalışmaları, genom çapında ilişkilendirme çalışmaları (GWAS) ve aday genlerde mutasyon taramaları yapılarak ilişkili genler belirlenmektedir. DM ilişkili genetik ve genetik olmayan faktörlerin belirlenmesi yönetilmesi güç olan bu hastalık için yeni tedavi hedeflerinin tespit edilmesi açısından da önem arz etmektedir. Bu derleme çalışmasında bugüne kadar ki çalışmalarda tespit edilmiş olan DM ilişkili genetik faktörler üzerinde durulacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adeghate, Ernest, Peter Schattner, and Earl Dunn. 2006. “An Update on the Etiology and Epidemiology of Diabetes Mellitus.” Annals of the New York Academy of Sciences 1084: 1–29. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17151290/ (June 8, 2022).
  2. Ali, Omar. 2013. “Genetics of Type 2 Diabetes.” World journal of diabetes 4(4): 114. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23961321/ (June 8, 2022).
  3. Almgren, P. et al. 2011. “Heritability and Familiality of Type 2 Diabetes and Related Quantitative Traits in the Botnia Study.” Diabetologia 54(11): 2811–19. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21826484/ (June 8, 2022).
  4. Araujo, Jacqueline et al. 2007. “Mannose Binding Lectin Gene Polymorphisms Are Associated with Type
  5. 1 Diabetes in Brazilian Children and Adolescents.” Human immunology 68(9): 739–43. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17869647/ (June 7, 2022).
  6. Ashcroft, Frances M., and Patrik Rorsman. 2012. “Diabetes Mellitus and the β Cell: The Last Ten Years.”Cell 148(6): 1160–71. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22424227/ (June 12, 2022).
  7. Ashwal, Eran, and Moshe Hod. 2015. “Gestational Diabetes Mellitus: Where Are We Now?” Clinica chimica acta; international journal of clinical chemistry 451(Pt A): 14–20. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25655741/ (June 9, 2022).
  8. Atabek, ME, and S Kurtoğlu. 2004. “Gençlerin Erişkin Başlangıçlı Diyabeti.” Turkish Journal Of Medical Sciences 24(1): 167–72.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Beslenme ve Diyetetik (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

12 Eylül 2023

Kabul Tarihi

23 Kasım 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 1 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Türkol, M., & Bilgen, T. (2023). DİABETES MELLİTUS İLE İLİŞKİLİ GENETİK FAKTÖRLER. İstanbul Esenyurt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(1), 33-45. https://izlik.org/JA24BR72NR
AMA
1.Türkol M, Bilgen T. DİABETES MELLİTUS İLE İLİŞKİLİ GENETİK FAKTÖRLER. İstanbul Esenyurt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2023;1(1):33-45. https://izlik.org/JA24BR72NR
Chicago
Türkol, Melikenur, ve Türker Bilgen. 2023. “DİABETES MELLİTUS İLE İLİŞKİLİ GENETİK FAKTÖRLER”. İstanbul Esenyurt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 1 (1): 33-45. https://izlik.org/JA24BR72NR.
EndNote
Türkol M, Bilgen T (01 Aralık 2023) DİABETES MELLİTUS İLE İLİŞKİLİ GENETİK FAKTÖRLER. İstanbul Esenyurt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 1 1 33–45.
IEEE
[1]M. Türkol ve T. Bilgen, “DİABETES MELLİTUS İLE İLİŞKİLİ GENETİK FAKTÖRLER”, İstanbul Esenyurt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 1, sy 1, ss. 33–45, Ara. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA24BR72NR
ISNAD
Türkol, Melikenur - Bilgen, Türker. “DİABETES MELLİTUS İLE İLİŞKİLİ GENETİK FAKTÖRLER”. İstanbul Esenyurt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 1/1 (01 Aralık 2023): 33-45. https://izlik.org/JA24BR72NR.
JAMA
1.Türkol M, Bilgen T. DİABETES MELLİTUS İLE İLİŞKİLİ GENETİK FAKTÖRLER. İstanbul Esenyurt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2023;1:33–45.
MLA
Türkol, Melikenur, ve Türker Bilgen. “DİABETES MELLİTUS İLE İLİŞKİLİ GENETİK FAKTÖRLER”. İstanbul Esenyurt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 1, sy 1, Aralık 2023, ss. 33-45, https://izlik.org/JA24BR72NR.
Vancouver
1.Melikenur Türkol, Türker Bilgen. DİABETES MELLİTUS İLE İLİŞKİLİ GENETİK FAKTÖRLER. İstanbul Esenyurt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2023;1(1):33-45. Erişim adresi: https://izlik.org/JA24BR72NR