SANAL TUR KULLANIM DAVRANIŞINI ETKİLEYEN BİREYSEL YENİLİKÇİLİK DEĞİŞKENİN DEMOGRAFİK FAKTÖRLERE GÖRE FARKLILAŞMA DURUMU

Öz

Bu çalışma teknoloji uygulamalarına yönelik kullanım davranışlarını etkileyen faktörlerin incelenmesinde yaygın olarak kullanılan Teknoloji Kabul Modeli’ne bireysel yenilikçilik dış değişken olarak eklenerek bireylerin sanal tur kullanımında rolü üzerine yoğunlaşmaktadır. Sanal tur kullanımının benimsenmesinde etki varlığı ile bu durumun demografik faktörlerden cinsiyet, yaş ve eğitim düzeyine göre farklılaşma olup olmadığı tespit edilmektedir. Araştırma problemlerini açıklamak için kurulan araştırma hipotezlerinin testi için çevrimiçi anket yöntemi ile elde edilen araştırma verileri yol analizi, ANOVA testi ve bağımsız örneklem t-testi ile analiz edilmektedir. Elde edilen bulgular bireysel yenilikçiliğin sanal tur kullanım davranışını etkileyen faktörler üzerinde etkisi ile bu etkinin demografik faktörlerden yaş ve eğitim seviyesine göre farklılaştığı sonuçlarını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sanal Tur
• Bireysel Yenilikçilik
• Teknoloji Kabul Modeli

THE DIFFERENTIATION OF THE PERSONEL INNOVATIVENESS VARIABLE AFFECTING VIRTUAL TOUR USAGE BEHAVIOR ACCORDING TO DEMOGRAPHIC FACTORS

Öz

This study concentrates on the factors affecting virtual tour usage behavior by adding the individual innovativeness as an external variable to the Technology Acceptance Model, which is widely used to examine the factors affecting usage behavior towards technology applications. It is determined whether this situation differs according to demographic factors. In order to test the research hypotheses established to explain the research problems, the research data obtained by the online survey method is analyzed with path analysis, independent sample t-test and ANOVA test. The findings of the study show that the effect of individual innovativeness on the factors affecting virtual tour usage behavior and that this effect differs from demographic factors according to age and education level.

Anahtar Kelimeler

• Virtual Tour
• Personal Innovativeness
• Technology Acceptance Model

Kaynakça

1. Abay, Ş., & Öztürk, O. (2024). Havayolu Yolcularının Pandemi Sürecinde Havayolu İşletmelerinin Sunduğu Çevrimiçi Hizmetlere İlişkin Tutum ve Niyetlerinin Teknoloji Kabul Modeli ile İncelenmesi. Journal of Aerospace Science and Management, 2(1), 1-20.
2. Agarwal, R., & Prasad, J. (1998). A Conceptual and Operational Definition of Personal Innovativeness in the Domain of Information Technology. Information Systems Research, 9(2), 204–215.
3. Alalwan, A. A., Baabdullah, A. M., Rana, N. P., Tamilmani, K., & Dwivedi, Y. K. (2018). Examining adoption of mobile internet in Saudi Arabia: Extending TAM with perceived enjoyment, innovativeness and trust. Technology in Society, 55, 100-110.
4. Altuntaş, B. (2017). Y kuşağının mobil öğrenme uygulama tercihini etkileyen faktörlerin incelenmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(6), 89-104.
5. An, S.; Eck, T.; Yim, H. (2023). Understanding Consumers’ Acceptance Intention to Use Mobile Food Delivery Applications through an Extended Technology Acceptance Model. Sustainability ,15, 832.
6. Bekaroğlu Özatar, A. (2023). Gıda perakendeciliğinde fijital pazarlama uygulamaları kullanım isteği üzerine bir araştırma: Amazon GO örneği. Beykoz Akademi Dergisi, 11(1), 407-428.
7. Bilge, A. C., & Kara, H. (2024). Turizm İşletmelerinde Uygulanan Mobil Pazarlama Uygulamalarının Tüketici Davranışları Açısından Değerlendirilmesi. Çatalhöyük Uluslararası Turizm ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, (12), 44-60.
8. Chen, C. H. (2023). Extending the Technology Acceptance Model: A new perspective on the adoption of blockchain technology. Human Behavior and Emerging Technologies, 2023(1), 4835896.

9. Çelik, K., & Taş, A. (2021). E-Ticarette Mobil Alışveriş Uygulamalarını Kullanmaya Devam Etme Niyetinin Araştırılması: Genişletilmiş Teknoloji Kabul Modeli. Third Sector Social Economic Review, 56(3), 1997-2019.
10. Çetinsöz, B. (2015). Yerli turistlerin e-satın alma eğilimlerinin teknoloji kabul modelinde analizi (TKM). Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(53), 242-258.
11. Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and end user acceptance of information technology. MIS Quarterly 13(3), 318–339.
12. Davis, F. D., Bagozzi, R. P. and Warshaw, P.R. (1989). User Acceptance of Computer Technology: A Comparison of Two Theoretical Models. Management Science, 35(8), 982-1003.
13. Doğan, M., Şen, R., & Yılmaz, V. (2015). İnternet bankacılığına ilişkin davranışların planlanmış davranış teorisi ve teknoloji kabul modeli kullanılarak önerilen bir yapısal eşitlik modeliyle incelenmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 1-22.
14. Efendioğlu, İ. H. (2024). Elektrikli Araç Satın Alma Niyetini Etkileyen Faktörler. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 106-122.
15. Esen, F. S. (2020). Dijital bankacılık kullanımına teknoloji kabulü temelli bir yaklaşım. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 13(4), 401-410.
16. Gürbüz, S. (2019). Amos ile Yapısal Eşitlik Modellemesi. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
17. Han, H., Kim, S.I., Lee, J.-S. and Jung, I. (2024), Understanding the drivers of consumers’ acceptance and use of service robots in the hotel industry, International Journal of Contemporary Hospitality Management, https://doi.org/10.1108/IJCHM-02-2024-0163.
18. Kalinichenko, N. (2022). Personal innovativeness in the extended technology acceptance model. Организационная психология.
19. Kalyoncuoğlu, S. (2018). Tüketicilerin online alışverişlerindeki sanal kart kullanımlarının teknoloji kabul modeli ile incelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(2), 193-213.
20. Kasaroğlu,K., & Güleri M. E. (2023). Teknoloji kabul modeliyle turizm eğitiminde sanal gerçeklik uygulamalarına ilişkin tutum ve kullanım niyetlerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(3), 1400-1426.
21. Kotsev, E., & Stoycheva, B. (2024). Antecedents of individual innovativeness: Exploring gender, age and job nature. In AIP Conference Proceedings (Vol. 3063, No. 1). AIP Publishing.
22. Lin, Z., & Filieri, R. (2015). Airline passengers’ continuance intention towards online check-in services: The role of personal innovativeness and subjective knowledge. Transportation Research Part E: Logistics and Transportation Review, 81, 158-168.
23. Ling, P. S., Lee, K. Y. M., Ling, L. S., & Mohd Suhaimi, M. K. A. (2024). Investors’ intention to use mobile investment: an extended mobile technology acceptance model with personal factors and perceived reputation. Cogent Business & Management, 11(1).
24. Lu, J., Yao, J. E., & Yu, C. S. (2005). Personal innovativeness, social influences and adoption of wireless Internet services via mobile technology. The Journal of Strategic Information Systems, 14(3), 245-268.
25. Nikou, S. (2019). Factors driving the adoption of smart home technology: An empirical assessment. Telematics and Informatics, 45, 101283.
26. Noh, N. M., Hamzah, M., & Abdullah, N. (2016). The Influence of Demographic Factor on Personal Innovativeness towards Technology Acceptance. Malaysian Online Journal of Educational Technology, 4(1), 68-75.
27. Sagnier, C., Loup-Escande, E., Lourdeaux, D., Thouvenin, I., & Valléry, G. (2020). User Acceptance of Virtual Reality: An Extended Technology Acceptance Model. International Journal of Human–Computer Interaction, 36(11), 993–1007.
28. Shanmugavel, N., & Micheal, M. (2022). Exploring the marketing related stimuli and personal innovativeness on the purchase intention of electric vehicles through Technology Acceptance Model. Cleaner Logistics and Supply Chain, 3, 100029.
29. Seyhun, S., & Kurtuldu, G. (2020). Genişletilmiş teknoloji kabul modeli bağlamında mobil alışveriş uygulamalarının benimsenmesini etkileyen faktörler. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(1), 599-627.
30. Şıklar, E., Tunalı, D., & Gülcan, B. (2015). Mobil internet kullanımının benimsenmesinde yakınsama faktörüyle teknoloji kabul modeli. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(2), 99-110.
31. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2015). Using multivariate statistics. Allyn & Bacon/Pearson Education.
32. Taşdelen, B., & Aydın, C. (2021). Genç tüketicilerin sosyal medya reklamlarına yönelik satın alma davranışlarının teknoloji kabul modeli ile incelenmesi: Gümüşhane Üniversitesi örneği. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 20(4), 1741-1756.
33. Toraman, Y. (2022). Dijital Türk Lirasının (DTL) kullanım kabulü: teknoloji kabul modeli (TKM) ve planlı davranış teorisi (PDT) Çerçevesinde İncelenmesi. Sosyoekonomi, 30(54), 357-376.
34. TÜİK, (2023). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri (BT) Kullanım Araştırması, 2023. Erişim Adresi: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-(BT)-Kullanim-Arastirmasi-2023-49407
35. Türker, A., & Türker, Ö. G. (2013). Turistik ürün satın alma davranışının teknoloji kabul modeli ile incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(2), 281-312.
36. Uyar, A. (2019). Tüketicilerin mobil uygulamalara ilişkin algılarının teknoloji kabul modeli ile değerlendirilmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 11(1), 687-705.
37. We Are Social, (2023). Digital 2023 Gobal Overview. Erişim Adresi: https://wearesocial.com/wp-content/uploads/2023/03/Digital-2023-Global-Overview-Report.pdf
38. Yang, H., Song, H., Cheung, C. and Guan, J. (2021). How to enhance hotel guests’ acceptance and experience of smart hotel technology: An examination of visiting intentions. International Journal of Hospitality Management, 97.
39. Yi, M.Y., Jackson, J.D., Park, J.S. and Probst, J.C. (2006). Understanding information technology acceptance by individual professionals: Toward an integrative view. Information & Management, 43(3), 350-363.
40. Yılmaz, Ö. (2018). Tüketicilerin online alışveriş niyetlerinin Teknoloji Kabul Modeli bağlamında incelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(3), 331-346.
41. Wijesundara, T. R., & Xixiang, S. (2017). Intention to use social networking sites: Impact of personal Innovativeness. Journal on Innovation and Sustainability, 8(1), 79-90.