Araştırma Makalesi

LAGUERRE POLİNOMLARI YARDIMIYLA ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMİ GELİŞTİRİLMESİ

Cilt: 26 Sayı: 1 22 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

LAGUERRE POLİNOMLARI YARDIMIYLA ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMİ GELİŞTİRİLMESİ

Öz

Polinom ve polinom yaklaşımları tanım aralıklarının geniş olması, kolay türevlenebilir ve integrallenebilir olmaları nedeniyle matematik alanında sık kullanılmaktadır. Bu polinomlardan biri olan genellikle fizik ve mühendislikte kullanılan ortogonal polinom olan Laguerre polinomlarının Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemi olarak kullanılabileceğini göstermek amacıyla bu araştırma ele alınmıştır. Çalışmada ÇKKV problemlerinin çözümleri için Laguerre polinomlarına dayalı alternatif sıralama yöntemi geliştirilmiştir. Yöntemin uygulanabilirliğini göstermek amacıyla örnek olarak bir şirkete işe alınmak için başvuran beş kişinin “iletişim”, “iş deneyimi”, “sınav” ve “dış görünüş” olmak üzere dört kritere göre uygulaması ele alınmıştır. Uygulanan örneğin verileri veri simülasyonu yapılarak elde edilmiştir. Kriter ağırlıkları Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ile belirlenerek, kişilerin performans sıralaması Ağırlıklı Toplam Model (SAW), Ağırlıklı Çarpım Yöntemi (WPM), TOPSIS Yöntemi, WISP Yöntemi, ARLON Yöntemi ile yapıldığında aynı alternatif sıralama sonucunu verdiği belirlenmiştir. Ayrıca, Laguerre Polinomları yardımıyla geliştirilen yöntemin (LÇKKV) ikinci, üçüncü ve dördüncü dereceden polinomu uygulamasının alternatif sıralama sonuçlarının aynı olduğu ortaya çıkmıştır. SAW, WPM, TOPSIS, WISP, ARLON yöntemi alternatif sıralama sonuçları ile geliştirilen LÇKKV yöntemi uygulama sonuçlarının birbirlerine benzer olduğu ortaya çıktığından, çalışma sonucunda LÇKKV yönteminin ÇKKV problemlerinin çözümlerinde alternatif sıralama yöntemi olarak kullanabileceği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle araştırma sonucunda ÇKKV yöntemleri konusunda gelecekte araştırma yapacak araştırmacılara LÇKKV yöntemini uygulayabilecekleri önerisinde bulunulmuştur. LÇKKV yönteminin literatüre katkı sağlayacağı beklenilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adriyendi, M. (2019). Multi-attribute decision making using simple additive weighting and weighted product in food choice. International Journal of Information Engineering and Electronic Business, 6, 8-14. https://doi.org/10.5815/ijieeb.2015.06.02
  2. Afshari, A., Mojahed, M., & Yusuff, R. M. (2010). Simple additive weighting approach to personnel selection problem. International Journal of Innovation, Management and Technology, 1(5), 511.
  3. Aktaş, R., Doğanay, M. M., Gökmen, Y., Gazibey, Y., & Türen, U. (2015). Sayısal karar verme yöntemleri. Beta Basım A.Ş., İstanbul.
  4. Al Saleh, M., Hamdi, T., & Jmali, M. (2025). Fabric pattern recognition using image processing and AHP method. AUTEX Research Journal, 25(1), 20250028. https://doi.org/10.1515/aut-2025-0028
  5. Altıntaş, F. F. (2023). Barış Performanslarının LOPCOW Tabanlı WISP Yöntemi ile Analizi: G7 Ülkeleri Örneği. Fenerbahçe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 215-241. https://doi.org/10.58620/fbujoss.1313949
  6. Atan, M., & Altan, Ş. (2020). Örnek uygulamalarla çok kriterli karar verme yöntemleri. Ankara: Gazi Kitapevi.
  7. Azar, Fred S. (2000), Multiattribute decision-making: Use of three scoring methods to compare the performance of imaging techniques for breast cancer detection, Department of Computer & Information Science Technical Reports, 1(10), 1-24.
  8. Bian, H. L., Lv, B. W., Liu, S. Y., Chu, Y., & Zhang, J. (2025). Research on a method for the evaluation of the pollution status of light petroleum hydrocarbon-contaminated sites via AHP-PSO. Stochastic Environmental Research and Risk Assessment, 1-12. https://doi.org/10.1007/s00477-025-02920-6

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

22 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

22 Şubat 2025

Kabul Tarihi

30 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 26 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Süzülmüş, S. (2025). LAGUERRE POLİNOMLARI YARDIMIYLA ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMİ GELİŞTİRİLMESİ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 26(1), 198-226. https://doi.org/10.24889/ifede.1645218
AMA
1.Süzülmüş S. LAGUERRE POLİNOMLARI YARDIMIYLA ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMİ GELİŞTİRİLMESİ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2025;26(1):198-226. doi:10.24889/ifede.1645218
Chicago
Süzülmüş, Seval. 2025. “LAGUERRE POLİNOMLARI YARDIMIYLA ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMİ GELİŞTİRİLMESİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 26 (1): 198-226. https://doi.org/10.24889/ifede.1645218.
EndNote
Süzülmüş S (01 Haziran 2025) LAGUERRE POLİNOMLARI YARDIMIYLA ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMİ GELİŞTİRİLMESİ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 26 1 198–226.
IEEE
[1]S. Süzülmüş, “LAGUERRE POLİNOMLARI YARDIMIYLA ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMİ GELİŞTİRİLMESİ”, Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, c. 26, sy 1, ss. 198–226, Haz. 2025, doi: 10.24889/ifede.1645218.
ISNAD
Süzülmüş, Seval. “LAGUERRE POLİNOMLARI YARDIMIYLA ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMİ GELİŞTİRİLMESİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 26/1 (01 Haziran 2025): 198-226. https://doi.org/10.24889/ifede.1645218.
JAMA
1.Süzülmüş S. LAGUERRE POLİNOMLARI YARDIMIYLA ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMİ GELİŞTİRİLMESİ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2025;26:198–226.
MLA
Süzülmüş, Seval. “LAGUERRE POLİNOMLARI YARDIMIYLA ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMİ GELİŞTİRİLMESİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, c. 26, sy 1, Haziran 2025, ss. 198-26, doi:10.24889/ifede.1645218.
Vancouver
1.Seval Süzülmüş. LAGUERRE POLİNOMLARI YARDIMIYLA ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMİ GELİŞTİRİLMESİ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 01 Haziran 2025;26(1):198-226. doi:10.24889/ifede.1645218
Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi
TR-DİZİN, EBSCO ve SOBIAD tarafından taranmaktadır.

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınevi Web Sitesi

Dergi İletişim Bilgileri Sayfası