THE IMPACT OF TURKEY-SPECIFIC ECONOMIC UNCERTAINTY ON THE ISTANBUL STOCK EXCHANGE: FRESH EVIDENCE FROM FOURIER BOOTSTRAP APPROACHES

Öz

The study aims to empirically investigate the relationship between the Turkish economic country-specific uncertainty (ECSU) index developed by Kilic and Balli (2024) and the Borsa Istanbul 100 (BIST 100) index. For this purpose, monthly ECSU and BIST 100 indices data between January 2006 and December 2024 are used. The Fourier Bootstrap ARDL (FARDL) cointegration test and Fourier Bootstrap Toda Yamamoto (FTY) causality test were used to determine the cointegration and causality relationship between the variables. According to the Fourier Bootstrap ARDL cointegration analysis results, there is a cointegration relationship between the ECSU index and the BIST 100 index. According to the Fourier Toda-Yamamoto causality analysis, a bidirectional causality relationship was found between the ECSU and BIST 100 indexes. These findings provide useful information for policymakers and investors to better understand the effects of uncertainty on financial markets and develop risk management strategies.

Anahtar Kelimeler

• BIST 100 Index
• Economic Country Specific Uncertainty Index
• FARDL and Fourier Toda-Yamamoto Approach
• Türkiye

TÜRKİYE’YE ÖZGÜ EKONOMİK BELİRSİZLİĞİN BORSA İSTANBUL ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: FOURİER BOOTSTRAP YAKLAŞIMLARINDAN YENİ KANITLAR

Öz

Çalışmanın amacı, Kilic ile Balli (2024) tarafından geliştirilen Türkiye ekonomik ülke-özgü belirsizlik (ECSU) endeksi ile Borsa İstanbul 100 (BIST 100) endeksi arasındaki ilişkiyi ampirik olarak araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda ECSU ile BIST 100 endekslerinin Ocak 2006 ile Aralık 2024 dönemleri arasındaki aylık veriler kullanılmıştır. Çalışmada, değişkenler arasındaki eşbütünleşme ve nedensellik ilişkisini tespit etmek amacıyla Fourier Bootstrap ARDL (FARDL) eşbütünleşme testi ve Fourier Bootstrap Toda-Yamamoto (FTY)nedensellik testinden yararlanılmıştır. Fourier Bootstrap ARDL eşbütünleşme analiz sonucuna göre ECSU endeksi ile BIST 100 endeksi arasında eşbütünleşme ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Fourier Toda-Yamamoto nedensellik analizine göre ECSU endeksi ile BIST 100 endeksi arasında çift yönlü nedensellik ilişkisine ulaşılmıştır. Bu bulgular politikacılar ve yatırımcılar açısından, belirsizliğin finansal piyasalar üzerindeki etkilerini daha iyi anlamak ve risk yönetimi stratejileri geliştirmek için faydalı bilgiler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• BIST 100 Endeksi
• Ekonomik Ülke Özgü Belirsizlik Endeksi
• FARDL ve Fourier Toda-Yamamoto Yaklaşımı
• Türkiye

Kaynakça

1. Akdağ, S. (2020). Ekonomi Politikalarındaki Belirsizliklerin Güven Endeksleri Üzerindeki Etkisi, Maliye ve Finans Yazıları, 113, 139-152. https://doi.org/10.33203/mfy.574113.
2. Alexopoulos, M., & Cohen, J. (2009). Uncertain Times, Uncertain Measures, University of Toronto Department of Economics Working Paper, 352(7), 8.
3. Al-Naif, K. L. (2017). The Relationship Between Interest Rate and Stock Market Index: Empirical Evidence from Arabian Countries, Research Journal of Finance and Accounting, 8(4), 181-191.
4. Aydın, G. K., Yıldırım, R. K., & Münyas, T. (2024). Ekonomi Politika Belirsizliğinin BIST, Tahvil Faiz Oranı, Döviz Kuru ve Ülke Risk Primi (CDS) Üzerindeki Etkisi, International Journal of Disciplines in Economics & Administrative Sciences Studies, 10(4), 94-106,
5. Baker, S. R., Bloom, N., & Davis, S. J. (2016). Measuring Economic Policy Uncertainty, The Quarterly Journal Of Economics, 131(4), 1593-1636.
6. Başarır, Ç. (2018). Korku Endeksi (VIX) ile BIST 100 Arasındaki İlişki: Frekans Alanı Nedensellik Analizi, Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 19(2), 177-191. https://doi.org/10.24889/ifede.468802.
7. Becker, R., Enders, W., & Lee, J. (2006). A Stationarity Test in The Presence of An Unknown Number of Smooth Breaks, Journal of Time Series Analysis, 27(3), 381-409. https://doi.org/10.1111/j.1467-9892.2006.00478.x.
8. Bernanke, B. S. (1983). Irreversibility, Uncertainty, and Cyclical Investment, The Quarterly Journal of Economics, 98(1), 85-106. https://doi.org/10.2307/1885568.

9. Bloom, N. (2009). The Impact of Uncertainty Shocks, Econometrica, 77(3), 623-685. https://doi.org/10.3982/ECTA6248.
10. Bouri, E., Gök, R., Gemi̇ci̇, E., & Kara, E. (2024). Do geopolitical risk, economic policy uncertainty, and oil implied volatility drive assets across quantiles and time-horizons?. The Quarterly Review of Economics and Finance, 93, 137-154. https://doi.org/10.1016/j.qref.2023.12.004.
11. Camgöz, M. (2022). Global Belirsizlik Faktörlerinin BIST Hisse Senedi Fiyatlarına Asimetrik Etkilerinin NARDL Modeliyle Analizi, Maliye ve Finans Yazıları, (118), 71-100. https://doi.org/10.33203/mfy.1103403.
12. Christopoulos, D. K., & Leon-Ledesma, M. A. (2011). International Output Convergence, Breaks, and Asymmetric Adjustment, Studies in Nonlinear Dynamics & Econometrics, 15(3), https://doi.org/10.2202/1558-3708.1823.
13. Demir, E., & Ersan, O. (2018). The Impact of Economic Policy Uncertainty on Stock Returns of Turkish Tourism Companies, Current Issues in Tourism, 21(8), 847-855. https://doi.org/10.1080/13683500.2016.1217195.
14. Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1981). Distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root. Econometrica, 49, 1057-72. https://doi.org/10.1080/01621459.1979.10482531.
15. Eğilmez, M. (2011) Ekonomi Politikası Teori ve Türkiye Uygulaması (15. Baskı), Remzi Kitabevi, İstanbul.
16. Enders, W., & Jones, P. (2016). Grain Prices, Oil Prices, And Multiple Smooth Breaks in A VAR. Studies in Nonlinear Dynamics & Econometrics, 20(4), 399-419. https://doi.org/10.1515/snde-2014-0101.
17. Enders, W., & Lee, J. (2012). The Flexible Fourier Form and Dickey–Fuller Type Unit Root Tests. Economics Letters, 117(1), 196-199. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2012.04.081.
18. Erdoğan, L., Ceylan, R., & Abdul-Rahman, M. (2022). The Impact of Domestic and Global Risk Factors on Turkish Stock Market: Evidence from The NARDL Approach, Emerging Markets Finance and Trade, 58(7), 1961-1974. https://doi.org/10.1080/1540496X.2021.1949282.
19. Fama (1970). Efficient Capital Markets: A Review of Theory and Empirical Work, Journal of Finance, 25, 383-417. https://doi.org/10.2307/2325486.
20. Ferreira, P. C., Vieira, R. M. B., da Silva, F. B., & de Oliveira, I. C. (2019). Measuring Brazilian Economic Uncertainty, Journal of Business Cycle Research. 15, 25-40. https://doi.org/10.1007/s41549-018-00034-3.
21. Galliant, R. (1981). On The Basis in Flexible Functional form and an Essentially Unbiased Form: The Flexible Fourier Form, Journal of Econometrics, 15(2), 211-245. https://doi.org/10.1016/0304-4076(81)90115-9.
22. Gao, J., Zhu, S., O’Sullivan, N., & Sherman, M. (2019). The Role of Economic Uncertainty in UK Stock Returns, Journal of Risk and Financial Management, 12(1), 5. https://doi.org/10.3390/jrfm12010005.
23. Gemici, E. (2021). Adaptif piyasa hipotezinin Asya–Pasifik ülkelerinde test edilmesi. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 13(24), 129-142. https://doi.org/10.14784/marufacd.880619.
24. Goh, S. K., Sam, C. Y., & McNown, R. (2017). Re-Examining Foreign Direct Investment, Exports, and Economic Growth in Asian Economies Using a Bootstrap ARDL Test for Cointegration, Journal of Asian Economics, 51, 12-22. https://doi.org/10.1016/j.asieco.2017.06.001.
25. Gülcan, N., & Aydoğdu, A. (2024). Ekonomi, Para ve Ticaret Politikası Belirsizliğinin Bankacılık Sektörüne Etkisi, 3rd International Symposium on Insurance, Banking and Finance. Niğde.
26. Gürsoy, S. & Kılıç, E. (2021). Küresel Ekonomik Politik Belirsizliğin Türkiye CDS Primi ve BİST Bankacılık Endeksi Üzerindeki Volatilite Etkileşimi: DCC-GARCH Modeli Uygulaması, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35(4), 1323-1334. https://doi.org/10.16951/atauniiibd.876769.
27. Haddow, A., Hare, C., Hooley, J., & Shakir, T. (2013). Macroeconomic Uncertainty: What is it, How Can We Measure it and Why Does it Matter?, Bank of England Quarterly Bulletin, Q2, 53(2),100-109. https://doi.org/10.30626/tesamakademi.959051. https://www.policyuncertainty.com/turkiye_index.html (Erişim Tarihi: 01.03.2025).
28. Ilgın, K. S. (2022). Ulusal Ekonomik Politika Belirsizliği ile Borsa Endeksleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Seçilmiş Avrupa Ülkeleri için Ampirik Bir Analiz, Journal of Economic Policy Researches, 9(2), 455-474. https://doi.org/10.26650/JEPR1074582.
29. İlhan, B., & Bağcı, E. (2024). BIST 100 Endeksi ile GEPU, Tahvil Faizi ve Döviz Kuru Arasındaki Dinamik İlişki Üzerine Bir Ampirik Çalışma. Third Sector Social Economic Review, 59(4), 2902-2917.
30. İnvesting. com (2025). https://tr.investing.com/ (Erişim Tarihi: 01.03.2025).
31. Jarque, C. M., & Bera, A. K. (1980). Efficient Tests for Normality, Homoscedasticity, and Serial Independence of Regression Residuals, Economics Letters, 6, 255–259. https://doi.org/10.1016/0165-1765(80)90024-5.
32. Karaca, C. (2025). Navigating Us Climate Policy Uncertainty: Novel Evidence from Carbon Markets, Cryptocurrency (Defi), and Renewable Energy Innovations. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27(2), 811-843. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1599272.
33. Kilic, I., & Balli, F. (2024). Measuring Economic Country-Specific Uncertainty in Türkiye. Empirical Economics, 67(4), 1649-1689. https://doi.org/10.1007/s00181-024-02594-z.
34. Koncak, A., & Nazlıoğlu, E. H. (2024). Küresel Belirsizlikler ve Türkiye Pay Senedi Piyasası Arasındaki İlişki: Dalgacık Uyum Analizinden Kanıtlar, Maliye Dergisi.
35. Korkmaz, Ö., & Güngör, S. (2018). Küresel Ekonomi Politika Belirsizliğinin Borsa İstanbul’da İşlem Gören Seçilmiş Endeks Getirileri Üzerindeki Etkisi, Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6, 211-219, http://dx.doi.org/10.18506/anemon.452749.
36. Kwiatkowski, D., Phillips, P. C., Schmidt, P., & Shin, Y. (1992). Testing the Null Hypothesis of Stationarity Against the Alternative of a Unit Root: How Sure Are We That Economic Time Series Have a Unit Root?, Journal of Econometrics, 54(1-3), 159-178. https://doi.org/10.1016/0304-4076(92)90104-Y.
37. Liu, B. (2010). Uncertainty Theory: A Branch of Mathematics. In J. Kacprzyk (Ed.), Uncertainty theory (1–79). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-642-13959-8_1.
38. Ludlow, J., ve Enders, W. (2000). Estimating Non-Linear ARMA Models Using Fourier Coefficients, International Journal of Forecasting, 16(3), 333-347. https://doi.org/10.1016/S0169-2070(00)00048-0.
39. McNown, R., Sam, C. Y., & Goh, S. K. (2018). Bootstrapping The Autoregressive Distributed Lag Test for Cointegration, Applied Economics, 50(13), 1509-1521. https://doi.org/10.1080/00036846.2017.1366643.
40. Meriç, E., & Kamışlı, M. (2024). Ekonomik Politika Belirsizlikleri ile Pay Senedi Piyasası Oynaklığı Arasında Asimetrik İlişkiler: Borsa İstanbul Sektörlerine İlişkin Uygulama, Business & Management Studies: An International Journal, 12(4), 1067-1082. https://doi.org/10.15295/bmij.v12i1.2222.
41. Münyas, T. (2022). VIX Korku Endeksi̇ ve Gelişmekte Olan Ülke Borsaları Üzerine Ampı̇rı̇k Bı̇r Anali̇z. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(43), 1-19. https://doi.org/10.46928/iticusbe.796019.
42. Münyas, T., & Bektur, Ç. (2021). Korku Endeksi (VIX) ile Kredi Temerrüt Swap (CDS), Dolar Kuru, Euro Kuru, BİST 100 ve Altın Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi: Türkiye Örneği, TESAM Akademi Dergisi, 8(2), 555-571. https://doi.org/10.30626/tesamakademi.959051.
43. Nazlioglu, S., Gormus, A., & Soytas, U. (2019). Oil Prices and Monetary Policy in Emerging Markets: Structural Shifts in Causal Linkages, Emerging Markets Finance and Trade, 55(1), 105-117. https://doi.org/10.1080/1540496X.2018.1434072.
44. Özmerdivanlı, A., & Karataşlı, İ. (2022). The Relationship Between the Stock Markets and Economic Policy Uncertainty: An Application on Some Developed and Developing Countries, Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi, 7(IERFM Özel Sayısı), 178-193.
45. Pan, W. F., Wang, X., & Wang, S. (2022). Measuring Economic Uncertainty in China, Emerging Markets Finance and Trade, 58(5), 1359-1389. https://doi.org/10.1080/1540496X.2021.1873764.
46. Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001). Bounds Testing Approaches to the Analysis of Level Relationships, Journal of Applied Econometrics, 16(3), 289-326. https://doi.org/10.1002/jae.616.
47. Ross, S. A. (1976). The Arbitrage Theory of Capital Asset Pricing, Journal of Economic Theory, 13, 341-360. https://doi.org/10.1016/0022-0531(76)90046-6.
48. Sadeghzadeh, K., & Aksu, L. (2020). Borsa İstanbul ve Belirsizlik Endeksi Arasındaki İlişkilerin Doğrusal Olup Olmadığına Dair İncelemeler (1998: 01-2018: 12), Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(1), 429-446.
49. Seçme, Z. O. (2024). Global Belirsizlik Faktörleri ile BİST Sektör Endeksleri Arasındaki Kısa ve Uzun Dönem İlişkisi, Business & Management Studies: An International Journal, 12(1), 93-115. https://doi.org/10.15295/bmij.v12i1.2349.
50. Shaikh, I. (2019). On The Relationship Between Economic Policy Uncertainty and The Implied Volatility Index, Sustainability, 11(6), 1628. https://doi.org/10.3390/su11061628.
51. Sims, C. A. (1980). Macroeconomics and Reality, Econometrica: Journal of The Econometric Society, 1-48. https://doi.org/10.2307/1912017.
52. Solarin, S. A. (2019). Modelling The Relationship Between Financing by Islamic Banking System and Environmental Quality: Evidence from Bootstrap Autoregressive Distributive Lag with Fourier Terms, Quality & Quantity, 53(6), 2867-2884. https://doi.org/10.1007/s11135-019-00904-7.
53. Şencan, İ. (2024). GEPU Endeksinin Borsa Endeksleri Volatilitesi Üzerindeki Etkisi: MIST Ülkeleri Üzerine Bir Çalışma, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(4), 821-833. http://doi.org/10.25287/ohuiibf.1435954.
54. Tiryaki, H. N., & Tiryaki, A. (2019). Determinants of Turkish Stock Returns under The Impact of Economic Policy Uncertainty, Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (22), 147-162. https://doi.org/10.18092/ulikidince.424369.
55. Toda, H. Y., ve Yamamoto, T. (1995). Statistical Inference in Vector Autoregressions with Possibly Integrated Processes, Journal of Econometrics, 66(1-2), 225-250. https://doi.org/10.1016/0304-4076(94)01616-8.
56. Tokatlıoğlu, Y. (2023). Küresel Ekonomik Politik Belirsizliğin Türkiye’de BİST Endeksi ve Döviz Kuru Dalgalanmalarındaki Rolü: GARCH-MIDAS Yaklaşımı, Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(2), 508-534. https://doi.org/10.1016/0304-4076(94)01616-8.
57. Yıldırım, H., Akdağ, S. & Kaya, İ. G. (2023). ABD Para Politikaları Belirsizliğinin Pay Senedi Getirileri Üzerine Etkisi: BIST 100 Örneği, Maliye ve Finans Yazıları, 120, 231-246. https://doi.org/10.33203/mfy.1328940.
58. Yilanci, V., Bozoklu, S., & Gorus, M. S. (2020). Are BRICS Countries Pollution Havens? Evidence from a Bootstrap ARDL Bounds Testing Approach with a Fourier Function, Sustainable Cities and Society, 55, 102035. https://doi.org/10.1016/j.scs.2020.102035.