BULANIK ORTAMLARDA GRUP KARARI VERMEYE YARDIMCI BİR YÖNTEM: FUZZY TOPSIS VE BİR UYGULAMA

Öz

Çalışmanın amacı, belirsizlik altında kararların verildiği bulanık ortamlarda, grup kararı vermede yararlanılan Fuzzy TOPSIS yöntemini ortaya koymaktır. Bu amaçla departmanlı bir mağazada bir mülakat gerçekleştirilmiştir. Dört karar verici önce satış elemanı alımında dikkate alınan karar kriterlerini, sonra da bu karar kriterlerine göre satış elemanı adaylarını dilsel değişkenlerle değerlendirmişlerdir. Değerlendirmeler üçgen fuzzy sayılara dönüştürülmüş ve yöntemin algoritması kullanılarak adaylar hesaplanan yakınlık katsayılarına göre sıralanmıştır. Çalışma, Fuzzy TOPSIS yönteminin insan kaynağını seçme sürecinde bir grup kararı verme yöntemi olarak kullanılabileceğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Fuzzy TOPSIS, Grup Kararı Verme, Fuzzy Kümeler.

Kaynakça

1. Allahverdi, N. (2005). Bulanık Mantık ve Sistemler, İndirilme Tarihi: 21- Eylül2006 http://farabi.selcuk.edu.tr/egitim/bulanik/bulanik.htm
2. Bandemer, H. and Gottwald S. (1995). Fuzzy Sets, Fuzzy Logic, Fuzzy Methods with Applications, England: John Wiley & Sons Publications.
3. Bellman, R. and Zadeh, L. A. (1970). Decision-Making in A Fuzzy Environment. Management Science, 17 (4), 141-164.
4. Byrne, P. (1995). Fuzzy Analysis: a Vague Way of Dealing With Uncertainty in Real Estate Analysis. Journal of Property Valuation & Investment, 13 (3), 22-41.
5. Cebeci, U. and Beşkese A. (2002). An Approach to the Evaluation of Quality Performance of the Companies in Turkey. Managerial Auditing Journal , 17 (1), 92-100.
6. Chen, C. T. (2000). Extensions of the TOPSIS for Group Decision-Making under Fuzzy Environment. Fuzzy Sets and Systems, 114, 1-9.
7. Chen, C. T. (2001). A Fuzzy Approach to Select the Location of the Distribution Center. Fuzzy Sets and Systems, 118, 65-73.
8. Chen, C. T., Lin, C. T. and Huang S. F. (2005). A Fuzzy Approach for Supplier Evaluation and Selection in Supply Chain Management. International Journal of Production Economies, 1-13.

9. Cheng, S., Chan, C. W. and Huang G. H. (2002). Using Multiple Criteria Decision Analysis for Supporting Decisions of Solid Waste Management. Journal of Environment Science Health , 37 (6), 975- 990.
10. Chou, T. Y. and Liang G. S. (2001). Application of a Fuzzy Multi-Criteria Decision Making Model for Shipping Company Performance Evaluation. Maritime Policy & Management , 28 (4), 375-392.
11. Daft, R.L. (1991). Management. USA: The Dryden Press, 2nd Edition.
12. Hamitoğulları, H. C. (1999). Fuzzy Çok Amaçlı Optimizasyon Yöntemiyle Portföy Seçimi. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
13. Harrison, E. F. (1999). The Managerial Decision Making Process. USA: Houghton Mifflin Company.
14. Hassanein, A. A. B. and Cherlopalle, V. (1999). Fuzzy Sets Theory and Range Estimation, AACE International Transaction, Abi / Inform Global, 41-49.
15. İmrek, M. K. (2003). Yöneticiler İçin Karar Verme Teknikleri El Kitabı. İstanbul: Beta Basım.
16. Kahya, E. (2003). İnsangücü Seçiminde Bulanık Uzman Sistemler Yardımı ile İş Başvuru Formlarının Değerlendirilmesi. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kayseri.
17. Karanfil, S. (1997). Fuzzy Lojik Problemlerinde Üyelik Fonksiyonunun Belirlenmesinde Geliştirilmesi. Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yayımlanmış Doktora Tezi, İstanbul. Dayanarak Bir Yöntem
18. Kaufmann, A. and Gupta M. (1991). Introduction to Fuzzy Arithmetic Theory and Applications. New York: Van Nostrand Reinhold Publishing.
19. Kleyle, R., Korvin, A. D. and Karim, K. (1997). Investing in New Companies in an Unstable Economic Environment: A Fuzzy Set Approach. Managerial Finance, 23 (6), 68-80.
20. Knight, K. G. (2001). A Fuzzy Logic Model for Predicting Commercial Building Design Cost Overruns. Master of Science Thesis, University of Alberta.
21. Liang, Y. (2001). Dynamic Strategic Planning and Justification Systems for Advanced Manufacturing Technology Acquisition. Master of Science Thesis, University of Windsor.
22. Mao, H. (1999). Estimating Labour Productivity Using Fuzzy Set Theory. Master of Science Thesis, University of Alberta.
23. Sanchez, J. and Gomez A. T. (2003). Applications of Fuzzy Regression in Actuarial Analysis. The Journal of Risk and Insurance, 70 (4), 665- 699.
24. Tsaur, S. H., Chang, T. Y. and Yen C. H. (2002). The Evaluation of Airline Service Quality by Fuzzy MCDM. Tourism Management, 23, 107- 115.
25. Yıldız, M. S. (2005). Departmanlı Mağazalar: Departmanlı Bir Mağazadan Alışveriş Yapan Müşterilerin Satın Alma Davranışları ve Sosyo- Ekonomik Özelliklerinin İncelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 3(12), 87-105. İndirilme Tarihi: 13 Aralık 2006, http://www.e-sosder.com/dergi/1207-SYILDIZ.pdf.
26. Zadeh, L. A. (1965). Fuzzy Sets. Information and Control , 8, 338-353.
27. Zadeh, L. A. (1987). A Fuzzy Set Theoretic Interpretation of Linguistic Hedge. in R.R. Yager, S. Ovchinnikov, R.M. Tong, H.T. Nguyen (Ed.), Fuzzy Sets and Applications: Selected Papers by L.A. Zadeh (pp. 467-498). Canada: John Wiley & Sons Publishing.
28. Zimmermann, H. J. (1987). Fuzzy Sets, Decision Making and Expert Systems, USA: Kluwer Academic Publishers.