NEOFOBİNİN (YENİLİK KORKUSUNUN) HEDONİK TÜKETİM ÜZERİNE ETKİSİ

Ezgi Karataş Yücel

doi:10.24889/ifede.719987

NEOFOBİNİN (YENİLİK KORKUSUNUN) HEDONİK TÜKETİM ÜZERİNE ETKİSİ

Öz

Yaşam boyunca sayısız satın alım kararı veren tüketiciler gerek ihtiyaçlarını gerekse isteklerini karşılamada yaptıkları satın alımların süreçlerinden ve sonuçlarından tatmin olmaya çalışmaktadır. Tüketiciler satın alım davranışlarının sonucu olarak tatmin olmaya çalışmakla birlikte satın alım sürecinin tamamından da haz elde etmek isteyebilmektedir. Sosyalleşme, macera arayışı, rolleri ile uyum gösterme, memnuniyet hissetme, fikir edinme ve değer elde etme gibi nedenlerle haz arayışında olan tüketicilerin bu davranışları hedonik tüketim kavramını ortaya çıkarmaktadır. Tüketiciler satın alım süreçleri boyunca pek çok yeni satın alma noktası, marka, model, ürün vs. ile karşılaşmakta ve dolayısıyla tüketicilerin yenilik karşısında benimsedikleri tutumları da satın alma davranışını etkileyen önemli bir unsur haline gelmektedir. Tüketiciler yeniliği çok çabuk kabullenen bireyler olabilecekleri gibi yeniliğe karşı tüm davranışlarını etkileyebilecek şekilde bir korku da geliştirebilmektedir. Yeniliğe karşı geliştirilen bu korku neofobi olarak adlandırılarak içsel korku ve yabancılık korkusu olarak iki faktör şeklinde ele alınmaktadır. Bu çalışmada neofobinin hedonik tüketim üzerine olan etkisi ele alınmış olup bu etkiyi ölçmede anket yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre içsel korkunun, fikir alışverişi ve sosyal alışverişi pozitif ve anlamlı yönde etkilediği görülmektedir. Ayrıca, yabancılık korkusunun da sosyal alışverişi negatif ve anlamlı yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Söz konusu bu çalışmanın ve sonuçlarının literatürde bu kapsamda yapılan ilk çalışma olması nedeniyle gerek araştırmacılara gerekse pazarda yeni bir ürün, hizmet, fikir vb. ile yer almaya çalışan işletmelere yol gösterici olması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

yenilik,yenilik korkusu,hedonizm,hedonik tüketim

Kaynakça

Achar, C., So, J., Agrawal, N. ve Duhachek, A. (2016). What We Feel and Why We Buy: The Influence of Emotions on Consumer Decision-Making. Current Opinion in Psychology, 10, 166–170. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2016.01.009
Andriani, A. (2015). The Role of Social Studies Education at School to Guard against Hedonistic Life Style in the Global Era. The Proceeding of The Coomemaorative Academic Conference for the 60th Anniversary of the 1955 Asian - African Conference Remaking Bandung.
Arnold, M. J. ve Reynolds, K. E. (2003). Hedonic Shopping Motivations. Journal of Retailing, 79(2), 77–95. https://doi.org/10.1016/S0022-4359(03)00007-1
Babin, B. J., Darden, W. R. ve Griffin, M. (1994). Work and/or Fun: Measuring Hedonic and Utilitarian Shopping Value. Journal of Consumer Research, 20(4), 656. https://doi.org/10.1086/209376
Babushok, D. ve Cuker, A. (2012). VWF Sequence Variants: Innocent Until Proven Guilty. Blood, 119(9), 1959–1960. https://doi.org/10.1182/blood-2012-01-403634
Barnett, S. A. (1958). Experiments on ‘Neophobia’ in Wild and Laboratory Rats. British Journal of Psychology, 49(3), 195–201. https://doi.org/10.1111/j.2044-8295.1958.tb00657.x
Birch, L. L., McPhee, L., Shoba, B. C., Pirok, E. ve Steinberg, L. (1987). What Kind of Exposure Reduces Children’s Food Neophobia?. Looking vs. tasting. Appetite, 9(3), 171–178. https://doi.org/10.1016/S0195-6663(87)80011-9
Bozkurt, Ö. (2015). Sosyal Hizmet İşletmelerinde Yenilik Yönetimi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi. Sosyal Hizmet Özel Sayısı, 89-106

Brazier, Y. (2017). Phobias: Symptoms, Types, Causes, and Treatment. Medical News Today. https://www.medicalnewstoday.com/articles/249347
Cabanac, M. (2002). What is Emotion?. Behavioural Processes, 60(2), 69-83. https://doi.org/10.1016/S0376-6357(02)00078-5
Campbell, R. J. (2004). Campbell’s Psychiatric Dictionary (8th ed.). Oxford University Press (OUP). https://books.google.com.tr/books?id=Vrlsos_O13UC&printsec=frontcover&hl=tr#v=onepage&q&f=false adresinden 20 Mart 2020 tarihinde edinilmiştir
Cengiz, E. (2019). Haz ve Acının Matematiği: J. Bentham’ın Faydacı Ahlakının İmkânı. Dört Öge, 15, 141–153. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/797627
Cohn, M. A., Fredrickson, B. L., Brown, S. L., Mikels, J. A. ve Conway, A. M. (2009). Happiness Unpacked: Positive Emotions Increase Life Satisfaction by Building Resilience. Emotion, 9(3), 361–368. https://doi.org/10.1037/a0015952
Costa, J. H. C., Daros, R. R., von Keyserlingk, M. A. G. ve Weary, D. M. (2014). Complex Social Housing Reduces Food Neophobia in Dairy Calves. Journal of Dairy Science, 97(12), 7804–7810. https://doi.org/10.3168/jds.2014-8392
Daghfous, N., Petrof, J. V ve Pons, F. (1999). Values and Adoption of Innovations: A Cross-Cultural Study. Journal of Consumer Marketing, 16(4), 314–331.
Deijl, W. van der. (2019). Is Pleasure All that Is Good About Experience? Philosophical Studies, 176(7), 1769–1787. https://doi.org/10.1007/s11098-018-1090-y
Delarue, J. ve Boutrolle, I. (2010). The Effects of Context on Liking: Implications for Hedonic Measurements in New Product Development. In Consumer-Driven Innovation in Food and Personal Care Products (pp. 175–218). Elsevier Ltd. https://doi.org/10.1533/9781845699970.2.175
Desmet, P. M. A. ve Schifferstein, H. N. J. (2008). Sources of Positive and Negative Emotions in Food Experience. Appetite, 50(2–3), 290–301. https://doi.org/10.1016/j.appet.2007.08.003
Dial, L. A., Emley, E., Koerten, H. R., Waite, T. C. ve Musher-Eizenman, D. R. (2020). A Mindfulness Intervention for Food Neophobia Among Preschoolers. Early Childhood Education Journal, 48, 117–126. https://doi.org/10.1007/s10643-019-00962-4
Dovey, T. M., Profile, S., Staples, P. A., Gibson, E. L. ve Halford, J. C. G. (2008). Characteristics of Feeding Tube Dependency View project. Appetite, 50, 181–193. https://doi.org/10.1016/j.appet.2007.09.009
Fisher, C. D. ve Ashkanasy, N. M. (2000). The emerging role of emotions in work life: an introduction. Journal of Organizational Behavior, 21(2), 123–129. https://doi.org/10.1002/(SICI)1099-1379(200003)21:2<123::AID-JOB33>3.0.CO;2-8
Galloway, A. T., Lee, Y. ve Birch, L. L. (2003). Predictors and Consequences of Food Neophobia and Pickiness in Young Girls. Journal of the American Dietetic Association, 103(6), 692–698. https://doi.org/10.1053/jada.2003.50134
Garson, G. D. (2012). Testing Statistical Assumptions. Statistical Associate Publishing. https://www.researchgate.net/profile/Jurandy_Penitente-Filho/post/What_is_the_best_statistical_method_to_correlate_immunohistochemestry_and_rt-pcr/attachment/59d61d9879197b807797853c/AS:271755204071424@1441802897825/download/assumptions.pdf adresinden 8 Nisan 2020 tarihinde edinilmiştir
Gendron, M. (2010). Defining Emotion: A Brief History. Emotion Review, 2(4), 371–372. https://doi.org/10.1177/1754073910374669
Green, S. B. ve Salkind, N. J. (2014). Using SPSS for Windows and Macintosh. Pearson Education, Inc.
Greenberg, R. (2003). The Role of Neophobia in the Development of Innovative Bevaviour of Birds. Animal Innovation, 175–196.
Harvard Health Publishing (2018). Phobia: What is It. Harvard Health. https://www.health.harvard.edu/a_to_z/phobia-a-to-z adresinden 1 Nisan 2020 tarihinde edinilmiştir
Hirschman, E. C. ve Holbrook, M. B. (1982). Hedonic Consumption: Emerging Concepts, Methods. Journal of Marketing, 46(3), 92–101.
Izard, C. E. (2010). The Many Meanings/Aspects of Emotion: Definitions, Functions, Activation, and Regulation. Emotion Review, 2(4), 363–370. https://doi.org/10.1177/1754073910374661
Karataş, E. (2011). Hedonic Consumption : Confirmation of the Scale and Analyzing the Effects of Demographic Factors and an Application in İzmir Using Lisrel Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=zqI_ZOq-b18GC2rT9c2JGpUExZ0hD8zC_SrrtFC_4nAxFzctsPWiCelKIj1dQ4_h
Karataş Yücel, E. (2019). Neofobi Ölçeğinin Uyarlanması Ve Demografik Faktörlerin Neofobiye Etkisinin İncelenmesi Üzerine İzmir İlinde Bir Uygulama. 10. Uluslararası Girişimcilik Kongresi (ICE)’nde sunulan bildiri, Celal Bayar Üniversitesi, Manisa.
Klinnert, M. D., Campos, J. J., Sorce, J. F., Emde, R. N. ve Svejda, M. (1983). Emotions as Behavior Regulators: Social Referencing in Infancy. In Emotions in Early Development (pp. 57–86). Elsevier. https://doi.org/10.1016/b978-0-12-558702-0.50009-1
Kopp, C., Vogel, E., Rettori, M. C., Delagrange, P., Guardiola-Lemaître, B. ve Misslin, R. (1999). Effects of Melatonin on Neophobic Responses in Different Strains of Mice. Pharmacology Biochemistry and Behavior, 63(4), 521–526. https://doi.org/10.1016/S0091-3057(99)00023-4
Larsen, J. T. ve McKibban, A. R. (2008). Is Happiness Having What You Want, Wanting What You Have, or Both? Psychological Science, 19(4), 371–377. https://doi.org/10.1111/j.1467-9280.2008.02095.x
Lecker, M. J. (2008). HedonismEthical. Robert W. Kolb (Ed.). Encyclopedia of Business Ethics and Society (s. 1062 – 1064). Sage Publication.
Lyubomirsky, S., King, L., ve Diener, E. (2005). The Benefits of Frequent Positive Affect: Does Happiness Lead to Success? Psychological Bulletin, 131(6), 803–855. https://doi.org/10.1037/0033-2909.131.6.803
Maden, D., ve Köker, N. E. (2013). An Empirical Research on Consumer Innovativeness in Relation with Hedonic Consumption, Social Identity and Self-Esteem. Journal of Educational and Social Research, 3(7), 569-578. http://dx.doi.org/10.5901/jesr.2013.v3n7p569
Mano, H. (2004). Emotion and Consumption: Perspectives and Issues. Motivation and Emotion, 28(1), 107-120. https://doi.org/10.1023/B:MOEM.0000027280.10731.76
Mettler, A. E. ve Shivik, J. A. (2007). Dominance and Neophobia in Coyote (Canis Latrans) Breeding Pairs. Applied Animal Behaviour Science, 102(1–2), 85–94. https://doi.org/10.1016/j.applanim.2006.03.012
Moore, A. (2013). Hedonism. Stanford Encyclopedia of Philosophy (Issue September). https://plato.stanford.edu/entries/hedonism/ adresinden 11 Mart 2020 tarihinde edinilmiştir
Nezlek, J. B. ve Forestell, C. A. (2019). Food Neophobia and The Five Factor Model of Personality. Food Quality and Preference, 73, 210–214. https://doi.org/10.1016/j.foodqual.2018.11.007
O’Keefe, C. (2019, January). List of Phobias: How Many Are There? Healthline. https://www.healthline.com/health/list-of-phobias adresinden 31 Mart 2020 tarihinde edinilmiştir
Özgül, E. (2011). Tüketicilerin Sosyo-Demografik Özelliklerinin Hedonik Tüketim ve Gönüllü Sade Yaşam Tarzları Açısından Değerlendirilmesi. Ege Akademik Bakış, 11, 25–38. https://doi.org/10.21121/eab.2011119578
Parekh, R. (2017, January). What Are Anxiety Disorders? https://www.psychiatry.org/patients-families/anxiety-disorders/what-are-anxiety-disorders adresinden 9 Nisan 2020 tarihinde edinilmiştir.
Pliner, P. ve Hobden, K. (1992). Development of A Scale to Measure The Trait of Food Neophobia in Humans. Appetite, 19(2), 105–120. https://doi.org/10.1016/0195-6663(92)90014-W
Richins, M. L. (1997). Measuring Emotions in the Consumption Experience. Journal of Consumer Research, 24(2), 127–146. https://doi.org/10.1086/209499
Scherer, K. R. (2005). What Are Emotions? And How Can They Be Measured? Social Science Information, 44(4), 695–729. https://doi.org/10.1177/0539018405058216
Solomon, R. C. (2019). Emotion. Encyclopædia Britannica içinde. Encyclopædia Britannica, Inc. https://www.britannica.com/science/emotion
Solomon, R. C. ve Stone, L. D. (2002). On “Positive” and “Negative” Emotions. Journal for the Theory of Social Behaviour, 32(4). https://doi.org/10.1111/1468-5914.00196
Tauber, E. (1995). Why do people shop? Marketing Management, 4(2), 58–60.
Tuorila, H., Lähteenmäki, L., Pohjalainen, L. ve Lotti, L. (2001). Food Neophobia Among the Finns and Related Responses to Familiar and Unfamiliar Foods. Food Quality and Preference, 12(1), 29–37. https://doi.org/10.1016/S0950-3293(00)00025-2
Van Tien, D., Lynch, J. J., Hinch, G. N. ve Nolan, J. V. (1999). Grass Odor and Flavor Overcome Feed Neophobia in Sheep. Small Ruminant Research, 32(3), 223–229. https://doi.org/10.1016/S0921-4488(98)00185-0
Watson, J. C. (2017). Article in Measurement and Evaluation in Counseling and Development. Measurement and Evaluatıon in Counselıng and Development, 50(4), 232–238. https://doi.org/10.1080/07481756.2017.1336931
Widen, S. C. ve Russell, J. A. (2010). Descriptive and Prescriptive Definitions of Emotion. Emotion Review, 2(4), 377–378. https://doi.org/10.1177/1754073910374667
Williams, P. (2014). Emotions and Consumer Behavior. Journal of Consumer Research, 40(5), viii–xi. https://doi.org/10.1086/674429

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ezgi Karataş Yücel ^*
0000-0001-5903-3091
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

14 Nisan 2020

Kabul Tarihi

30 Nisan 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 21 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.24889/ifede.719987

IZ

https://izlik.org/JA69LG54AP

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Karataş Yücel, E. (2020). NEOFOBİNİN (YENİLİK KORKUSUNUN) HEDONİK TÜKETİM ÜZERİNE ETKİSİ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 21(1), 31-45. https://doi.org/10.24889/ifede.719987

AMA

1.Karataş Yücel E. NEOFOBİNİN (YENİLİK KORKUSUNUN) HEDONİK TÜKETİM ÜZERİNE ETKİSİ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2020;21(1):31-45. doi:10.24889/ifede.719987

Chicago

Karataş Yücel, Ezgi. 2020. “NEOFOBİNİN (YENİLİK KORKUSUNUN) HEDONİK TÜKETİM ÜZERİNE ETKİSİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 21 (1): 31-45. https://doi.org/10.24889/ifede.719987.

EndNote

Karataş Yücel E (01 Haziran 2020) NEOFOBİNİN (YENİLİK KORKUSUNUN) HEDONİK TÜKETİM ÜZERİNE ETKİSİ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 21 1 31–45.

IEEE

[1]E. Karataş Yücel, “NEOFOBİNİN (YENİLİK KORKUSUNUN) HEDONİK TÜKETİM ÜZERİNE ETKİSİ”, Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, c. 21, sy 1, ss. 31–45, Haz. 2020, doi: 10.24889/ifede.719987.

ISNAD

Karataş Yücel, Ezgi. “NEOFOBİNİN (YENİLİK KORKUSUNUN) HEDONİK TÜKETİM ÜZERİNE ETKİSİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 21/1 (01 Haziran 2020): 31-45. https://doi.org/10.24889/ifede.719987.

JAMA

1.Karataş Yücel E. NEOFOBİNİN (YENİLİK KORKUSUNUN) HEDONİK TÜKETİM ÜZERİNE ETKİSİ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2020;21:31–45.

MLA

Karataş Yücel, Ezgi. “NEOFOBİNİN (YENİLİK KORKUSUNUN) HEDONİK TÜKETİM ÜZERİNE ETKİSİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, c. 21, sy 1, Haziran 2020, ss. 31-45, doi:10.24889/ifede.719987.

Vancouver

1.Ezgi Karataş Yücel. NEOFOBİNİN (YENİLİK KORKUSUNUN) HEDONİK TÜKETİM ÜZERİNE ETKİSİ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 01 Haziran 2020;21(1):31-45. doi:10.24889/ifede.719987

Cited By

Yerel Halkın Neofobi Düzeyleri İle Özel İlgi Turizmi Kapsamında Değerlendirilen Çay Turizmi Algısı Arasındaki İlişki: Rize İli Örneği

Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute

https://doi.org/10.30794/pausbed.959664

BIBLIOMETRIC ANALYSIS OF NATIONAL STUDIES ON FOOD NEOPHOBIA AND FOODNEOPHILIA

Erciyes Akademi

https://doi.org/10.48070/erciyesakademi.1121953

The Food Technology Neophobia Scale: A Validity and Reliability Study in Turkish

Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1271627