Dijital Dönüşümün Yenilik Yönetimine Etkisinde Dönüşümsel Liderliğin Aracı Rolü

Öz

Bu çalışma, örgütlerde algılanan dijital dönüşüm düzeyi ile yenilik yönetimi arasındaki ilişkide dönüşümsel liderliğin aracı rolünü incelemektedir. Araştırma verileri, teknoloji sektöründe çalışan 205 beyaz yakalı personelden kesitsel anket tasarımı ile toplanmıştır. Çalışmada kullanılan dijital dönüşüm ölçeği, örgütsel düzeyde algılanan dijital dönüşüm uygulamalarını ölçmektedir. Elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 26 yazılımı kullanılarak analiz edilmiş; aracı etki analizleri ise PROCESS Macro aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Ayrıca ortak yöntem varyansı riski Harman’ın tek faktör testi ile değerlendirilmiştir. Bulgular, dijital dönüşüm ile yenilik yönetimi arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki bulunduğunu ve bu ilişkide dönüşümsel liderliğin istatistiksel olarak anlamlı bir aracılık örüntüsü sergilediğini göstermektedir. Bu sonuçlar, dijital dönüşüm ile yenilik yönetimi arasındaki ilişkinin liderlik yoluyla kısmen açıklanabildiğine işaret etmekte ve örgütler ile liderler için yenilik kapasitesinin geliştirilmesine yönelik önemli çıkarımlar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Dijital Dönüşüm
• Yenilik Yönetimi
• Dönüşümsel Liderlik

Proje Numarası

2025-A-101-05

The Mediating Role of Transformational Leadership in The Impact of Digital Transformation on Innovation Management

Öz

This study examines the mediating role of transformational leadership in the relationship between perceived organizational digital transformation and innovation management. The research data were collected through a cross-sectional survey administered to 205 white-collar employees working in the technology sector. The digital transformation scale used in the study measures perceived organizational-level digital transformation practices. The collected data were analyzed using SPSS (Statistical Package for Social Sciences) version 26, and mediation analyses were conducted using the PROCESS Macro. In addition, the risk of common method variance was assessed through Harman’s single-factor test. The findings indicate a significant and positive relationship between digital transformation and innovation management and show that transformational leadership displays a statistically significant mediation pattern in this relationship. These results suggest that the relationship between digital transformation and innovation management can be partially explained through leadership and provide important implications for organizations and leaders seeking to enhance innovation capability.

Proje Numarası

2025-A-101-05

Kaynakça

1. Aluftekin, N. (2016). Yenilik Kaynakları ve Stratejileri. Doç.Dr. Cevahir UZKURT & Yrd.Doç.Dr. Ahmet Emre DEMİRCİ (Ed.). Yenilik Yönetimi (pp. 100-127). T.C. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını. Eskişehir
2. Atatanır, H. (2022). Dijitalleşme: İş Yaşamında ve Sosyal Güvenlikte. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, Dijitalleşme Özel Sayısı. 77-92. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1121347
3. Avolio, B. J., & Bass, B. M. (1995). Individual consideration viewed at multiple levels of analysis: A multi-level framework for examining the diffusion of transformational leadership. The Leadership Quarterly, 6(2), 199–218. https://doi.org/10.1016/1048-9843(95)90035-7
4. Babnik, K., Breznik, K., Dermol, V., & Trunk Širca, N. (2014). The mission statement: Organisational culture perspective. Industrial Management & Data Systems, 114(4), 612-627. https://doi.org/10.1108/IMDS-10-2013-0455
5. Barney, J. B. (1991). Firm Resources and Sustained Competitive Advantage. Journal of Management, 17, 99-120. https://doi.org/10.1177/014920639101700108
6. Bass, B. M. (1990). From transactional to transformational leadership: Learning to share the vision. Organizational Dynamics, 18(3), 19–31. https://doi.org/10.1016/0090-2616(90)90061-S
7. Bass, B. M., & Avolio, B. J. (1995). The Multifactor Leadership Questionnaire – 5x short form. Redwood: Mind Garden.
8. Bass, B.M., & Riggio, R.E. (2006). Transformational Leadership (2nd ed.). Psychology Press. https://doi.org/10.4324/9781410617095

9. Bennis, W., & Nanus, B. (1985). Leaders: Strategies for taking charge. Harper & Row.
10. Bryant, S. E. (2003). The Role of Transformational and Transactional Leadership in Creating, Sharing and Exploiting Organizational Knowledge. Journal of Leadership & Organizational Studies, 9(4), 32-44. https://doi.org/10.1177/107179190300900403
11. Burns, J. M. (1978). Leadership. Harper & Row.
12. Crossan, M. M., & Apaydin, M. (2010). A multi-dimensional framework of organizational innovation: A systematic review of the literature. Journal of Management Studies, 47(6), 1154–1191.
13. Çelik Şahin, Ç., Avcı, Y. E., & Anık, S. (2020). Dijital Liderlik Algısının Metaforlar Yoluyla İncelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 19(73), 271-286. https://doi.org/10.17755/esosder.535159
14. Damanpour, F. (1991). Organizational innovation: A meta-analysis of effects of determinants and moderators. Academy of Management Journal, 34(3), 555–590.
15. Demir, M. B. (2024). İşlemsel ve Dönüşümsel Liderliğin Örgütsel Bağlılık ile İlişkisi: Hizmet Sektöründe Bir Araştırma. International Social Sciences Studies Journal, 10(1), 67-76. https://doi.org/10.5281/zenodo.10620014
16. Denhardt, J. V., & Campbell, K. B. (2006). The Role of Democratic Values in Transformational Leadership. Administration & Society, 38(5), 556-572. https://doi.org/10.1177/0095399706289714
17. Eısenbach, R., Watson, K., Pıllaı, R., (1999). Transformational leadership in the context of organizational change. Journal Of Organizational Change, 12(2), 80-88.
18. Eling, M., & Lehmann, M. (2018). The Impact of Digitalization on the Insurance Value Chain and the Insurability of Risks. The Geneva Papers on Risk and Insurance-Issues and Practice, 43, 359-396. https://doi.org/10.1057/s41288-017-0073-0
19. Elkins, T., & Keller, R. T. (2003). Leadership in research and development organizations: A literature review and conceptual framework. The Leadership Quarterly, 14(4-5), 587–606. https://doi.org/10.1016/S1048-9843(03)00053-5
20. Ersöz, B. & Özmen M. (2020). Dijitalleşme ve Bilişim Teknolojilerinin Çalışanlar Üzerindeki Etkileri. AJIT-e: Bilişim Teknolojileri Online Dergisi, 11(42), 170-179
21. Gül Öztürk, D. (2019). Örgüt İkliminin Yenilik Performansı Üzerine Etkisi: Medikal Sanayi Sektöründe Bir Araştırma. Akademik Hassasiyetler, 6(12), 335-356.
22. Gümüşluoğlu, L., & İlsev, A. (2009). Transformational leadership, creativity, and organizational innovation. Journal of Business Research, 62(4), 461–473.
23. Güncan, Ö. (2023). Dijitalleşme ve Dijital Yenilik. Gönül Gül Ekşi & Nurdan Apaydın (Ed.) Örgütlerde Dijitalleşme (pp. 161-178). Nodel Bilimsel.
24. Hancıoğlu, Y., & Yeşilaydın, G. (2016). Stratejik Yönetimde Yeni Bir Rekabet Yaklaşımı: Stratejik İnovasyon. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 12(29), 105-124. https://doi.org/10.17130/ijmeb.20162922025
25. Hayes, A. F. (2013), Introduction to Mediation, Moderation, and Conditional Process Analysis, New York, NY: Guilford Publications, Inc.
26. İbicioğlu, P., Özmen, Ö. İ., & Taş, Y. (2009). Liderlik Davranışı ve Toplumsal Norm İlişkisi: Ampirik Bir Çalışma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(2), 1-23.
27. Jung, D. I., Chow, C., & Wu, A. (2003). The role of transformational leadership in enhancing organizational innovation: Hypotheses and some preliminary findings. The Leadership Quarterly, 14 (4–5), 525–544.
28. Kacır, Ü., & Sönmez, F. (2024). İşletmelerde İnovasyon Çalışmalarının Kurumsal İtibar Algısına Etkisi. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(27), 282-314. https://doi.org/10.53092/duiibfd.1400680
29. Kane, G. C., Palmer, D., Phillips, A. N., Kiron, D., & Buckley, N. (2015). Strategy, not technology, drives digital transformation. MIT Sloan Management Review and Deloitte University Press, 14(1-25).
30. Karaçuha, E. & Pado, G. (2018). Dijital inovasyon stratejisi yönetimi. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 3(1), 118-130. https://doi.org/10.21733/ibad.370586
31. Kelly, P. & Kranzburg M. (1978). Technological Innovation: A Critical Review of Current Knowledge. San Francisco: San Francisco Press.
32. Kim, H. Y. (2013). Statistical notes for clinical researchers: assessing normal distribution (2) using skewness and kurtosis. Restorative Dentistry & Endodontics, 38(1), 52–54. https://doi.org/10.5395/rde.2013.38.1.52
33. Kutanis, R. Ö., & Mesci, M. (2013). Bilgi Yönetimi İle Yenilik Arasındaki İlişkide Örgüt İçi Dinamiklerin Ara Değişkenlik Etkisini Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma. Ege Akademik Bakış Dergisi, 13(3), 367-381.
34. Li, W., Liu, K., Belitski, M., Guinet, A., & Heilbrunn, S. (2018). The role of transformational leadership, digital transformation, and adaptability in firm performance. MIS Quarterly Executive, 10(4), 175-185.
35. Linda, L., Agustinus, P., Paula, T., & Sanjeev, K. (2021). Transformational Leadership Impact on Organizational Effectiveness. Paper presented at the Tenth International Conference on Entrepreneurship and Business Management
36. Likar, B. (2013). Innovation Management. Slovenia: Korona plus d.o.o.
37. Łobacz, K. & Tylżanowski, R. (2022). Digitalisation levels of innovation management practices – pilot study of service SMEs in Poland, Procedia Computer Science, 207, 3764–3773. doi: 10.1016/j.procs.2022.09.438
38. Mahmood, M., Uddin, M. A., & Fan, L. (2019). The influence of transformational leadership on employees’ creative process engagement: A multi-level analysis. Management Decision, 57(3), 741–764. https://doi.org/10.1108/MD-07-2017-0707
39. Nadeem, A., Abedin, B., Cerpa, N. & Chew, E. (2018). Editorial: Digital Transformation & Digital Business Strategy in Electronic Commerce - The Role of Organizational Capabilities. Journal of Theoretical and Applied Electronic Commerce Research, 13(2), 1-8. https://doi.org/10.4067/s0718-18762018000200101
40. Nadkarni, S.P., & Prügl, R. (2020). Digital transformation: a review, synthesis and opportunities for future research. Management Review Quarterly, 71, 233–341 (2021). https://doi.org/10.1007/s11301-020-00185-7
41. Oke, A., Munshı, N., Walumbwa, F. O., (2009). The Influence of Leadership on Innovation Processes and Activities, Organizational Dynamics, 38(1), 64–72. doi: 10.1016/j.orgdyn.2008.10.005
42. Özalp, İ., & Öcal, H. (2000). Örgütlerde Dönüştürücü Transformational Liderlik Yaklaşımı. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(4), 207-227.
43. Özçelik Baloğlu, Ö. (2023). Teknolojik Bir Dönüşüm Olarak Dijitalleşme Kavramı ve Etkileri. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 13(2), 1189-1210. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1276723
44. Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Lee, J. Y., & Podsakoff, N. P. (2003). Common method biases in behavioral research: A critical review of the literature and recommended remedies. Journal of Applied Psychology, 88(5), 879-903.
45. Raković, L., Marić, S., Milutinovic, L. D., Vukovic, V., & Bjekić, R. (2024). The role of leadership in managing digital transformation: A systematic literature review. Business Administration and Management, 27(2),87-107. https://doi.org/10.15240/tul/001/2024-2-006
46. Sağlam, M. (2021). İşletmelerde geleceğin vizyonu olarak dijital dönüşümün gerçekleştirilmesi ve dijital dönüşüm ölçeğinin Türkçe uyarlaması. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(40), 395-420. https://doi.org/10.46928/iticusbe.764373
47. Susantinah N., Jusman I. A. & Ardi M. (2023). Transformational leadership dynamics and its influence on innovation in the realm of entrepreneurial management. Journal of Contemporary Administration and Management (ADMAN), 1(3), 245–250. https://doi.org/10.61100/adman.v1i3.88
48. Swift, M., & Lange, D. (2018). Digital leadership in Asia-Pacific. Korn Ferry.
49. Şahbaz, A. (2017). İnovasyon ve Girişimcilik Kavramlarının Karşılıklı Etkileşimi. Girişimcilik İnovasyon ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 1(1), 20-38. https://doi.org/10.31006/gipad.322084
50. Şimşit, Z. T., Vayvay, Ö., & Öztürk, Ö. (2014). An Outline Of Innovation Management Process: Building A Framework For Managers To Implement Innovation. Procedia - Social And Behavioral Sciences, 150, 690-699. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.09.021
51. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using Multivariate Statistics (6th ed.). Boston, MA: Pearson.
52. Teece, D.J. (2007), Explicating dynamic capabilities: the nature and microfoundations of (sustainable) enterprise performance. Strategic Management Journal, 28, 1319-1350. https://doi.org/10.1002/smj.640
53. Turan, S. (2020). Liderlik nedir? K. Yılmaz (Ed.), Liderlik: Kuram, araştırma ve uygulama (pp. 1–5). Pegem Akademi. https://doi.org/10.14527/9786257052252.01
54. Üzmez, S. S. & Büyükbeşe, T. (2021). Dijitalleşme sürecinde bilgi yönetiminin işletmelerin teknoloji uyumuna etkileri. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 16(2), 117-127 https://doi.org/10.54860/beyder.1028117
55. Verhoef, P. C., Broekhuizen, T., Bart, Y., Bhattacharya, A., Qi, J., Fabian, N., & Haenlein, M. (2021). Digital Transformation: A Multidisciplinary Reflection and Research Agenda. Journal of Business Research, 122, 889-901. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2019.09.022
56. Verina, N., & Titko, J. (2019). Digital Transformation: Conceptual Framework. In Proceedings of 6th International Scientific Conference Contemporary Issues in Business, Management and Economics Engineering, 721-724 https://doi.org/10.3846/cibmee.2019.073
57. Vial, G. (2019). Understanding Digital Transformation: A Review and a Research Agenda. The Journal of Strategic Information Systems, 28, 118-144. https://doi.org/10.1016/j.jsis.2019.01.003
58. Warner, K. S., & Wäger, M. (2019). Building Dynamic Capabilities for Digital Transformation: An Ongoing Process of Strategic Renewal. Long Range Planning, 52, 326-349. https://doi.org/10.1016/j.lrp.2018.12.001
59. Weber, E., Krehl, E. H., & Buttgen, M. (2022). The digital transformation leadershipframework: Conceptual and empirical insights into leadership roles in technology-driven business environments. Journal of Leadership Studies, 16, 6-22. doi: 10.1002/jls.21810
60. Zuraik, A., & Kelly, L. (2019). The role of CEO transformational leadership and innovation climate in exploration and exploitation. European Journal of Innovation Management, 22(1), 84–104. doi: 10.1108/EJIM-10-2017-0142