Araştırma Makalesi

İşsizlik Oranı Öngörülerinde Makine Öğrenimi Yaklaşımları: Türkiye Üzerine Bir Uygulama

Sayı: 11 28 Haziran 2024
PDF İndir
EN TR

İşsizlik Oranı Öngörülerinde Makine Öğrenimi Yaklaşımları: Türkiye Üzerine Bir Uygulama

Öz

İşsizlik, sadece kapsamlı bir ekonomik sorun değil, aynı zamanda tüm ulusların odak noktası haline gelen karmaşık bir sosyal sorundur. İşsizlik sorununun doğru bir şekilde ele alınması, ülkenin kalkınmasıyla doğrudan ilişkilidir. Bu yönde oluşturulan politikaların başarası, işsizlik oranının doğru bir şekilde tahmin edilmesine dayanır. Bu makale, işsizlik oranı tahmininin yapılmasında yapay zekâ, makine öğrenimi ve klasik yöntemlerin kıyaslamasını amaçlamaktadır. Bu amaçla, Türkiye İstatistik Kurumu'ndan (TÜİK) Ocak 2005 verileriyle Aralık 2023 dönemini kapsayan işsizlik oranı verileri elde edilmiştir. Araştırmada ölçüt modeli olarak ARIMA, SARIMA modelleri, makine öğrenimi modelleri olarak Rassal Orman, XGBoost, LSTM ve GRU modelleri uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar, SARIMA'nın tahmin grafiğinin ve performans göstergelerinin ARIMA modeli performans değerlerinden daha iyi olduğunu göstermektedir. Makine öğrenimi modellerinde, MAPE dışındaki tüm hata ölçütleri SARIMA modelinin hata ölçütlerinden daha yüksektir. Ayrıca, bu modellerin belirleme katsayısı (R2) da SARIMA modelinin belirleme katsayısından (R2) daha büyüktür. Elde edilen sonuçlar en uygun metrik göstergeleri sergileyen makine öğrenimi yönteminin GRU modeli olduğunu ortaya koymuştur. Bu modelin MAE (Hataların Mutlak Değerlerinin Ortalaması) ve RMSE (Hata Kareler Ortalamasının Karekökü) değerleri en düşükken, R2 ise en yüksektir. Buna en yakın göstergeleri Rassal Orman modeli sergilemektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abar, H. (2020). Xgboost ve Mars yöntemleriyle altın fiyatlarının kestirimi. EKEV Akademi Dergisi, 24(83), 427-446.
  2. Ahmad, M., Khan, Y. A., Jiang, C., Kazmi, S. J. H. ve Abbas, S. Z. (2021). The impact of COVID‐19 on unemployment rate: An intelligent based unemployment rate prediction in selected countries of Europe. International Journal of Finance & Economics, 28, 528–543 https://doi.org/10.1002/ijfe.2434
  3. Altındağ, İ. (2020). Karar ağacı ve rassal orman regresyon modeli. Veri madenciliğinde kullanılan regresyon modelleri ve R ile uygulamalı örnekler, Ö. Fruk Rençber (der.) içinde, 35-54.
  4. Arda, E. (2020). Yapay zekâ yöntemleri ile finansal zaman serisi öngörüleri (Yayımlanmamış doktora tezi). Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  5. Arda, E. ve Küçükkocaoğlu, G. (2021). Yapay zekâ yöntemleri ile hisse senedi fiyat öngörüleri. Ekonomi, Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 6(2), 565-586.
  6. Borkar, P. (2016). Modeling of groundnut production in India using ARIMA Model. International Journal of Research IT Management, 6(3), 36–44.
  7. Brownlee, J. (2018). XGBoost with Python. Machine Learning Mastery.
  8. Brownlee, J. (2020a). Time series forecasting with the Long Short-Term Memory Network in Python. Machine Learning Mastery. https://machinelearningmastery.com/time-series-forecasting-long-short-term-memory-network-python/

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonomik Modeller ve Öngörü, Uygulamalı Makro Ekonometri, Zaman Serileri Analizi, Makroekonomik Teori, İstihdam

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

2 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

10 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 11

Kaynak Göster

APA
Aliyev, P. (2024). İşsizlik Oranı Öngörülerinde Makine Öğrenimi Yaklaşımları: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. Iğdır Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11, 1-14. https://doi.org/10.58618/igdiriibf.1477486
AMA
1.Aliyev P. İşsizlik Oranı Öngörülerinde Makine Öğrenimi Yaklaşımları: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. Iğdır İİBF Dergi. 2024;(11):1-14. doi:10.58618/igdiriibf.1477486
Chicago
Aliyev, Polad. 2024. “İşsizlik Oranı Öngörülerinde Makine Öğrenimi Yaklaşımları: Türkiye Üzerine Bir Uygulama”. Iğdır Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sy 11: 1-14. https://doi.org/10.58618/igdiriibf.1477486.
EndNote
Aliyev P (01 Haziran 2024) İşsizlik Oranı Öngörülerinde Makine Öğrenimi Yaklaşımları: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. Iğdır Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 11 1–14.
IEEE
[1]P. Aliyev, “İşsizlik Oranı Öngörülerinde Makine Öğrenimi Yaklaşımları: Türkiye Üzerine Bir Uygulama”, Iğdır İİBF Dergi, sy 11, ss. 1–14, Haz. 2024, doi: 10.58618/igdiriibf.1477486.
ISNAD
Aliyev, Polad. “İşsizlik Oranı Öngörülerinde Makine Öğrenimi Yaklaşımları: Türkiye Üzerine Bir Uygulama”. Iğdır Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 11 (01 Haziran 2024): 1-14. https://doi.org/10.58618/igdiriibf.1477486.
JAMA
1.Aliyev P. İşsizlik Oranı Öngörülerinde Makine Öğrenimi Yaklaşımları: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. Iğdır İİBF Dergi. 2024;:1–14.
MLA
Aliyev, Polad. “İşsizlik Oranı Öngörülerinde Makine Öğrenimi Yaklaşımları: Türkiye Üzerine Bir Uygulama”. Iğdır Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sy 11, Haziran 2024, ss. 1-14, doi:10.58618/igdiriibf.1477486.
Vancouver
1.Polad Aliyev. İşsizlik Oranı Öngörülerinde Makine Öğrenimi Yaklaşımları: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. Iğdır İİBF Dergi. 01 Haziran 2024;(11):1-14. doi:10.58618/igdiriibf.1477486

Cited By

Iğdır Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi

Iğdır University Journal of the Faculty of Economics and Administrative Sciences

Iğdır İİBF Dergisi

T.C. Iğdır Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (Iğdır İİBF Dergisi), Türkçe ve İngilizce makaleler yayımlayan uluslararası, hakemli, açık erişimli ve süreli bir akademik dergidir. Dergi, kabul edilen makaleleri sürekli yayın anlayışı doğrultusunda çevrim içi olarak yayımlar.

Dergiye gönderilen çalışmalar, editöryal ön inceleme sürecinin ardından uygun bulunmaları hâlinde çift taraflı kör hakemlik sürecine alınır. Bu süreçte yazar ve hakem kimlikleri karşılıklı olarak gizli tutulur.

Dergide yayımlanan yazıların bilimsel, etik ve hukuki sorumluluğu yazarlarına aittir. Dergide yer alan yazılar, kaynak gösterilmeksizin tamamen veya kısmen alıntılanamaz.