Derleme

Egzersizin Nörolojik Hastalıklarda Tedavi Edici Etkisi; Alzheimer Örneği

Cilt: 8 Sayı: 1 30 Temmuz 2025
PDF İndir
TR EN

Egzersizin Nörolojik Hastalıklarda Tedavi Edici Etkisi; Alzheimer Örneği

Öz

Alzheimer hastalığı dünya genelinde yaşlanan nüfus ile artış gösteren ve bireylerde bilişsel, fiziksel ve aynı zamanda sosyal işlevselliği olumsuz etkileyen ilerleyici bir nörodejeneratif bir hastalıktır. Farmakolojik tedavilerin sınırlı etkileri sebebi ile tamamlayıcı ve alternatif yaklaşımlar son dönemde önem kazanmakta ve egzersiz bu alternatif yöntemler arasında öne çıkan bir strateji olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu derleme çalışması ‘’ egzersiz’’, ‘’alzheimer’’ ‘’fiziksel aktivite’’ ve ‘’tedavi’’ anahtar kelimeleri Türkçe olarak ve ’exercise’, ‘’alzheimer’’ ‘’physical activity’’ and ‘’treatment’’anahtar kelimeleri İngilizce olarak, Pubmed, Researchgate ve Google Scholar veri tabanlarında, son 5 yılın çalışmalarına ait literatür bilgisi ile sınırlandırılmıştır. Elde edilen bilgiler ışığında; Aerobik, direnç ve denge egzersizlerinin yanında yüksek yoğunluklu ve aralıklı egzersiz yöntemleri de son yıllarda nörobiyolojik etkileri ile dikkat çektiği tespit edilmiştir. Egzersiz; BDNF artışına destek vererek nörovasküler bütünlüğün korunmasına destek sağlar, inflamasyon süreçlerini azaltarak insülin duyarlılığının iyileştirilmesi gibi birçok mekanizma aracılığı ile hastalığın seyrini değiştirebilme yetisine sahip olabilir. Egzersiz tedavisinin etkinliğini arttırmak amacı ile yapılandırılmış bazı programlar, teknolojik destekler ve hasta merkezli yaklaşımlarla bütünsel çalışmaların gerçekleştirilmesi önerilmektedir. Bu bağlamda multidisipliner bakış açısı ile uzun dönemli ve biyobelirteç odaklı araştırmaların Alzheimer hastalığı da ile ilgili mücadele de egzersizin potansiyelini daha net bir şekilde ortaya koyacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alani, Z. (2024). Exercise, Episodic Memory, and Age: A Systematic Review. International Journal of High School Research, 6(9).
  2. Anitha, K., Singh, M. K., Kohat, K., Chenchula, S., Padmavathi, R., Amerneni, L. S., ... & Bhatt, S. (2025). Recent insights into the neurobiology of Alzheimer’s disease and advanced treatment strategies. Molecular Neurobiology, 62(2), 2314-2332.
  3. Baek, J. E., Hyeon, S. J., Kim, M., Cho, H. Y., & Hahm, S. C. (2024). Effects of dual-task resistance exercise on cognition, mood, depression, functional fitness, and activities of daily living in older adults with cognitive impairment: a single-blinded, randomized controlled trial. BMC geriatrics, 24(1), 369.
  4. Barha, C. K., Best, J. R., Rosano, C., Yaffe, K., Catov, J. M., & Liu-Ambrose, T. (2020). Sex-specific relationship between long-term maintenance of physical activity and cognition in the health ABC study: potential role of hippocampal and dorsolateral prefrontal cortex volume. The Journals of Gerontology: Series A, 75(4), 764-770.
  5. Brodaty, H., Chau, T., Heffernan, M., Ginige, J. A., Andrews, G., Millard, M., ... & Valenzuela, M. (2025). An online multidomain lifestyle intervention to prevent cognitive decline in at-risk older adults: a randomized controlled trial. Nature Medicine, 1-9.
  6. Cheung, C. L. K. (2024). Association Between the Pattern of Participation in Intellectual Activities and Cognitive Functioning in Older Adults Without Clinical Dementia (Master's thesis, The Chinese University of Hong Kong (Hong Kong)).
  7. Cummings, J., Lee, G., Zhong, K., Fonseca, J., & Taghva, K. (2021). Alzheimer's disease drug development pipeline: 2021. Alzheimer's & Dementia: Translational Research & Clinical Interventions, 7(1), e12179.
  8. De la Rosa, A., Olaso-Gonzalez, G., Arc-Chagnaud, C., Millan, F., Salvador-Pascual, A., García-Lucerga, C., ... & Gomez-Cabrera, M. C. (2020). Physical exercise in the prevention and treatment of Alzheimer's disease. Journal of sport and health science, 9(5), 394-404.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Antrenman, Egzersiz Fizyolojisi, Fiziksel Aktivite ve Sağlık

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

26 Temmuz 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

31 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

28 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yılmaz, B. (2025). Egzersizin Nörolojik Hastalıklarda Tedavi Edici Etkisi; Alzheimer Örneği. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 8(1), 30-37. https://doi.org/10.48133/igdirsbd.1710509
AMA
1.Yılmaz B. Egzersizin Nörolojik Hastalıklarda Tedavi Edici Etkisi; Alzheimer Örneği. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi. 2025;8(1):30-37. doi:10.48133/igdirsbd.1710509
Chicago
Yılmaz, Büşra. 2025. “Egzersizin Nörolojik Hastalıklarda Tedavi Edici Etkisi; Alzheimer Örneği”. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 8 (1): 30-37. https://doi.org/10.48133/igdirsbd.1710509.
EndNote
Yılmaz B (01 Temmuz 2025) Egzersizin Nörolojik Hastalıklarda Tedavi Edici Etkisi; Alzheimer Örneği. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 8 1 30–37.
IEEE
[1]B. Yılmaz, “Egzersizin Nörolojik Hastalıklarda Tedavi Edici Etkisi; Alzheimer Örneği”, Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, c. 8, sy 1, ss. 30–37, Tem. 2025, doi: 10.48133/igdirsbd.1710509.
ISNAD
Yılmaz, Büşra. “Egzersizin Nörolojik Hastalıklarda Tedavi Edici Etkisi; Alzheimer Örneği”. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 8/1 (01 Temmuz 2025): 30-37. https://doi.org/10.48133/igdirsbd.1710509.
JAMA
1.Yılmaz B. Egzersizin Nörolojik Hastalıklarda Tedavi Edici Etkisi; Alzheimer Örneği. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi. 2025;8:30–37.
MLA
Yılmaz, Büşra. “Egzersizin Nörolojik Hastalıklarda Tedavi Edici Etkisi; Alzheimer Örneği”. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, c. 8, sy 1, Temmuz 2025, ss. 30-37, doi:10.48133/igdirsbd.1710509.
Vancouver
1.Büşra Yılmaz. Egzersizin Nörolojik Hastalıklarda Tedavi Edici Etkisi; Alzheimer Örneği. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi. 01 Temmuz 2025;8(1):30-7. doi:10.48133/igdirsbd.1710509

21116