Beden Eğitimi ve Oyun Dersinde Sınıf Öğretmenlerinin Yeterlikleriyle İlgili Yapılan Araştırmaların İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, beden eğitimi ve oyun dersine yönelik sınıf öğretmenlerinin yeterliklerini ele alan çalışmaların analiz yöntemiyle incelenmesi ve mevcut akademik literatürün sistematik bir şekilde değerlendirilmesidir. Araştırma kapsamında; araştırma türleri, yayım yılları, lisansüstü tezlerin yürütüldüğü üniversiteler ve ana bilim dalları, makalelerin yayımlandığı dergiler, ele alınan konular, kullanılan araştırma yöntemleri, veri toplama araçları, veri analiz teknikleri ve anahtar kelimeler değişkenleri doğrultusunda kapsamlı bir inceleme yapılmıştır. Araştırmada, nitel araştırma yaklaşımlarından doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Bu doğrultuda toplamda 6 yüksek lisans tezi, 3 makale ve 1 kitap bölümü olmak üzere 10 çalışmaya ulaşılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, beden eğitimi ve oyun dersine yönelik sınıf öğretmenlerinin yeterliklerini konu alan ilk lisansüstü tez çalışmasının 2007 yılında yayımlandığı, tüm tezlerin yüksek lisans düzeyinde yapıldığı ve en fazla çalışmanın Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı bünyesinde olduğu tespit edilmiştir. İlk makalenin ise 2022 yılında yapıldığı ve her makalenin farklı dergilerde yayımlandığı belirlenmiştir. Çalışmalarda ele alınan konular 12 farklı anahtar kelime altında toplanmış olup; en sık kullanılan anahtar kelimelerin beden eğitimi, spor, yeterlik ve öğretmen yeterliği olduğu tespit edilmiştir. Veri analiz yöntemleri incelendiğinde; en çok t-testi, One-Way ANOVA gibi nicel analiz tekniklerinin kullanıldığı görülmektedir. Genel olarak, incelenen çalışmaların büyük çoğunluğunda nicel araştırma yöntemlerinin tercih edildiği belirlenmiştir. Yapılan araştırma, beden eğitimi ve oyun dersine yönelik sınıf öğretmenlerinin alandaki yeterliklerinin daha derinlemesine incelenmesi açısından alan yazına önemli katkılar sağlayacaktır. Ayrıca, elde edilen bulguların gelecekte hazırlanacak öğretim programları, yönergeler ve mesleki gelişim çalışmaları için farkındalık oluşturması hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Beden Eğitimi ve Oyun
• Sınıf Öğretmeni
• Yeterlik

Examınatıon of Research on The Competencıes of Classroom Teachers in Physıcal Educatıon and Games Lessons

Öz

The aim of this research is to analyze studies addressing the competencies of classroom teachers in physical education and games lessons and to systematically evaluate the existing academic literature. Within the scope of the research, a comprehensive review was conducted based on the following variables: research types, publication years, universities and departments where postgraduate theses were conducted, journals in which articles were published, topics covered, research methods used, data collection tools, data analysis techniques, and keywords. This research utilized the document analysis method, a qualitative research approach. Accordingly, a total of 10 studies were identified, including 6 master's theses, 3 articles, and 1 book chapter. The findings indicate that the first postgraduate thesis on the competencies of classroom teachers regarding physical education and games was published in 2007, all theses were at the master's level, and the majority of studies were conducted within the Department of Physical Education and Sports. It was determined that the first article was written in 2022 and each article was published in different journals.The topics covered in the studies were grouped under 12 different keywords; the most frequently used keywords were found to be physical education, sports, competence, and teacher competence. When the data analysis methods were examined, it was observed that quantitative analysis techniques such as t-test and One-Way ANOVA were used most frequently. Generally, it was determined that quantitative research methods were preferred in the vast majority of studies examined. This research will make significant contributions to the literature by providing a more in-depth examination of the competencies of classroom teachers in physical education and games lessons. Furthermore, it is aimed that the findings will raise awareness for future curricula, guidelines, and professional development programs.

Anahtar Kelimeler

• Classroom Teacher
• Competency
• Physical Education and Games

Kaynakça

1. Akbaba, T., & Yıldız, M. (2025). Sınıf öğretmenliği branşından beden eğitimi ve spor öğretmenliği branşına geçiş yapan öğretmenlerin yeterlikleri. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11(1), 166–189.
2. Akpolat, A., Akpolat, D., Özcan, İ., Can, M. S., & Akgeyik, M. (2022). Sınıf öğretmenlerinin beden eğitimi ve oyun dersi yeterlilik durumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Beden Eğitimi Spor Sağlık ve Efor Dergisi, 1(2), 96–105.
3. Aldemir Tutan, E. (2024). Sınıf öğretmenlerinin beden eğitimi ve oyun dersinde karşılaştıkları sorunlar, mesleki yeterlilikleri ve fiziki etkinlik kartlarının uygulamadaki etkinliğine dair öğretmen görüşleri (Yüksek lisans tezi, Mardin Artuklu Üniversitesi).
4. Çelik, M. (2025). Beden eğitimi ve spor öğretmenleri ile sınıf öğretmenlerinin beden eğitimi ve oyun dersine yönelik yeterlik algıları: Karma yöntem (Yüksek lisans tezi, Bayburt Üniversitesi).
5. Demirhan, M. (2019). Sınıf öğretmenlerinin beden eğitimi ve oyun derslerindeki yeterliklerine ilişkin görüşleri (Yüksek lisans tezi, Dicle Üniversitesi).
6. Filiz, N., & Küçükkaya, E. (2008). Beden eğitimi ve oyun öğretiminde ortamların özellikleri. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını.
7. Genç, M. (2021). Sınıf öğretmenleri ve beden eğitimi öğretmenlerinin beden eğitimi ve oyun dersi yeterliliklerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi, Kocaeli Üniversitesi).
8. Genç, M., & Başaran, Z. (2022). Sınıf öğretmenleri ve beden eğitimi öğretmenlerinin beden eğitimi ve oyun dersi yeterliliklerinin incelenmesi. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, 3(1), 1–12.

9. Gömleksiz, N., Öner, Ü., & Bozpolat, E. (2010, 20–22 Mayıs). Sınıf öğretmeni adaylarının sınıf öğretmeni yetiştirme programında yer alan derslere ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi. 9. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumu, Elazığ.
10. Kangalgil, M. (2014). Beden eğitimi öğretmenlerinin özel alan yeterliklerine katılma ve sahip oluş derecelerinin incelenmesi. Spor Bilimleri Dergisi, 25(2), 94–103.
11. Kara, İ. (2007). İlköğretimde sınıf öğretmenlerinin beden eğitimi dersi öğretimine ilişkin yeterlik düzeylerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi).
12. Karaca, E. (2008). Eğitimde kalite arayışları ve eğitim fakültelerinin yeniden yapılandırılması. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21, 61–77.
13. Karataş, Z. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Manevi Temelli Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1(1), 62–80.
14. Şimşek, H. (2010, 20–22 Mayıs). Osmanlıdan Cumhuriyet’e sınıf öğretmenlerinin değişen nitelikleri. 9. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumu, Elazığ.
15. Şişman, M. (2015). Eğitim bilimine giriş. Pegem Akademi.
16. Tan, Ç., Sezer, S. Y., ve Karadağ, B. (2021). Sınıf öğretmenlerinin beden eğitimi ve oyun dersi yeterlilikleriyle ilgili bir derleme. R. H. Özdurak Sıngın (Ed.), Beden eğitimi ve spor araştırmaları 2021-II (ss. 111-125). Efe Akademi Yayınları.
17. Taran, D. (2019). Sınıf öğretmenlerinin oyun ve fiziki etkinlikler dersi yeterliklerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi).