The Methods and Techniques Used in Activities of the Teaching Turkish as a Foreign Language Textbooks

Öz

The aim of foreign language teaching is to gain for basic language skills just like in native language teaching. Achieving the stated goal depends largely on the way of teaching methods and techniques. Textbooks are one of the most concrete forms of teaching. In order to reveal the relationship of the specified facts with each other in this study, it is aimed to determine the methods and techniques in the Yedi İklim textbooks activities used in Turkish teaching as a foreign language and to examine them in terms of various variables. Yedi İklim Turkish Teaching Set A2 B2 C2 level textbooks prepared by Yunus Emre Institute were used as examples in the study. These levels are preferred because they cover the skills that must be acquired to complete each language level. In the study, data were collected from qualitative research patterns using document review method. In the data obtained, control lists titled theme, text name, activities and method-technique used were created and frequency tables of method-techniques were extracted. In order to ensure reliability, the data obtained were examined by an expert and interpreted by descriptive analysis method. In the conclusion section, the distribution of methods and techniques to skills was examined and it was determined that the methods/techniques most commonly used in books were unattended listening in listening skills, participative speech in speech, reading aloud in reading, filling in blanks in writing, filling gaps in word teaching and using them in oral expression, demonstrating and making language knowledge, and question and answer methods from other techniques used in the course process.

Anahtar Kelimeler

• Foreign language
• textbook
• Yedi İklim Turkish Set
• method
• technique

Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ders Kitaplarındaki Etkinliklerde Kullanılan Yöntem ve Teknikler

Öz

Yabancı dil öğretiminde amaç tıpkı ana dil öğretimindeki gibi dört temel dil becerisinin kazandırılmasıdır. Belirtilen amaca ulaşmak büyük ölçüde öğretim şekline yani yöntem ve tekniklere bağlıdır. Öğretim şeklinin ise en somut biçimiyle yer aldığı materyallerin başında ders kitapları gelmektedir. Belirtilen olguların birbiriyle ilişkisini ortaya çıkarmak için bu çalışmada, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi Yedi İklim ders kitaplarındaki etkinliklerde kullanılan yöntem ve tekniklerin belirlenmesi ve beceri alanlarına dağılımının ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmada örneklem olarak Yunus Emre Enstitüsü tarafından hazırlanmış olan Yedi İklim Türkçe Öğretim Seti A2, B2 ve C2 seviyesi ders kitapları belirlenmiştir. Her dil düzeyini tamamlamak için kazanılması gereken becerileri kapsadığı için bu düzeyler tercih edilmiştir. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılarak veriler toplanmıştır. Verilerin toplanmasında tema, metin adı, etkinlik, kullanılan yöntem-teknik başlıklı kontrol listeleri oluşturulmuş ve yöntem-tekniklerin frekans tabloları çıkarılmıştır. Güvenilirliği sağlamak için ulaşılan veriler iki alan uzmanı tarafından incelenmiş ve betimsel analiz yöntemi ile yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda, yabancı dil olarak Türkçe ders kitaplarında en fazla kullanılan yöntem ve teknikler arasında katılımsız dinleme, katılımlı konuşma, sesli okuma, boşluk doldurmanın yer aldığı, ayrıca kelime öğretiminde boşluk doldurma ve sözlü anlatımda kullanma, dil bilgisinde gösterip yaptırma ve diğer tekniklerden ise soru cevabın daha çok tercih edildiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yabancı dil
• ders kitabı
• Yedi İklim Türkçe Seti
• yöntem
• teknik

Kaynakça

1. Arıcı, A. (2010). Türkçe öğretiminde kullanılan strateji- yöntem ve teknikler. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 299-307.
2. Arslan, M. ve Gürsoy, A. (2008). Rol yapma ve drama etkinlikleriyle yabancılara Türkçe öğretiminde motivasyonun sağlanması. Ege Eğitim Dergisi, 9(2), 109-127.
3. Aykaç, M. (2009). Türkçe ders kitaplarında önerilen yaratıcı drama etkinliklerinin uygulanabilirliği. Yaratıcı Drama Dergisi, 4(8), 19-34.
4. Bal, H. (2016). Nitel araştırma yöntem ve teknikleri (uygulamalı- örnekli). Sentez Yay.
5. Bayraktar, İ. (2018). Ortaokul 5. sınıf Türkçe ders kitaplarında bulunan sözcük öğretimi etkinliklerinin incelenmesi. Journal of Language Research, 2(1), 1-7.
6. Bisera, P. (2005). Türkiye’de Türkçenin ve İngilizcenin yabancı dil olarak öğretilmesinde ve öğrenilmesinde ders kitabının rolü:bir vaka çalışması. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi.
7. Brown, D.H. (1987). Principles of language learning and teaching. New Jersey: Printice Hall Regents.
8. Burden, P.R. ve Byrd, D.M. (2007). Methods For Effective Teaching. (4. Baskı). New York: Pearson

9. Çelik, E. (2006). Sesli ve sessiz okuma ile içten okumanın karşılaştırılması. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (7), 18-30.
10. Çoban, İ. ve Polatcan, F. (2020). Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki bulmaca etkinliklerinin eş anlamlı kelime öğretimi açısından değerlendirilmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 9(3), 1151-1166.
11. Ensar, F. (2003). Türkçe eğitiminde bir öğretim yönteminin geliştirilmesine kaynaklık etmesi bakımından soru. Türklük Bilimi Araştırmaları, (13), 267-285.
12. Erkal, M. ve Çağrıtekin, D. (2020). Okuma stratejilerinin (yöntem ve tekniklerinin) Türkçe ders kitaplarındaki metinlerle uyumu. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 433-450.
13. Esen, Y. (2003). Okul bilgisi ve ders kitapları. Ders kitaplarında insan hakları: İnsan haklarına duyarlı ders kitapları için. Tarih Vakfı Yayınları.
14. Eyüp, B. ve Kansızıoğlu, N. (2021). 6. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki konuşma etkinlikleri üzerine bir inceleme. Trakya Eğitim Dergisi, 11(1), 366-385.
15. Gedik, D. (2009). Yabancılara Türkçe öğretimi Ankara Üniversitesi Tömer ve Gazi Üniversitesi Tömer örneği. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
16. Göçer, A. (2015). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde konuşma becerisinin kazandırılması. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2), 21-36.
17. Güneş, F. (2014). Eğitimde ödev tartışmaları. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 1-25.
18. Gürdal, A. ve Arslan, M. (2011). Oyun ve bulmaca etkinlikleriyle yabancılara Türkçe kelime öğretim yöntemi. 1. Uluslararası Yabancı Dil Öğretimi ve Uygulamalı Dilbilm Konferansı, Saraybosna, Bosnahersek.
19. Güzel, M.K. (2021). Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarında kelime öğretimi stratejileri. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
20. Hasırcı, S. (2019). Yabancılara Türkçe öğretimine yönelik ders kitaplarının konuşma becerisi açısından karşılaştırılması. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 8(2), 1068-1098.
21. İbe-Akcan, P. (2014). Türkçe öğretiminde sözcük etkinlikleri: İlköğretim 1-5. sınıf düzeyinde alıştırmalara ilişkin bir çözümleme. Dil ve Edebiyat Dergisi, 11(2), 43-67.
22. İşcan, A. (2011). Türkçenin yabancı dil olarak önemi. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, 2(4), 29-36.
23. İşeri, K. (2007). Altıncı sınıf Türkçe ders kitabının ilköğretim Türkçe programının amaçlarına uygunluğunun değerlendirilmesi. Dil Dergisi, 136, 58-74.
24. Kara Özkan, N. ve Nurlu, M. (2020). Yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde bağlam temelli kelime öğretim yöntemi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (56), 385-410.
25. Karacaoğlu, M., Dağ, M. ve Uzun, O. (2021). Türkçe ders kitaplarındaki yazma etkinliklerinin incelenmesi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (10), 96-126.
26. Karagöl, E. ve Tarakçı, R. (2019). Söz varlığı öğretimi açısından ortaokul Türkçe ders kitapları. Millî Eğitim Dergisi, 48(222), 149-171.
27. Kayasandık, E. (2018). Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitaplarındaki dil bilgisi öğretim yöntemlerinin incelenmesi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Akdeniz Üniversitesi.
28. Kemiksiz, Ö. (2016). Türkçe derslerindeki dinleme metinlerinde dinleme yöntem/tekniği-metin türü ilişkisi/ the relationship between listening method/technique- text type in listening texts of Turkish courses. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 4(1), 15-30.
29. Kocayanak, D. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe ders kitaplarında yer alan konuşma becerisi etkinliklerinin karşılaştırılması. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Yunus Emre ve Türkçe yılı Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Özel Sayısı, 123-139.
30. Kılıç, S.E. (2012). Yabancılara Türkçe öğretiminde eğitici oyunlarla dil becerilerinin geliştirilmesi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi.
31. Kurudayıoğlu, M. (2003). Konuşma eğimi ve konuşma becerisini geliştirmeye yönelik etkinlikler. Türklük Bilimi Araştırmaları, 13, 287-309.
32. Kurudayıoğlu, M. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe ders kitaplarındaki konuşma etkinliklerinin konuşma türleri açısından İncelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(3), 736-750.
33. Lang, H.R. and Evans, D.V. (2006). Models, strategies and methods for effective teaching. Pearson.
34. Larsen-Freeman, D. (2000). Technique sand principles in language teaching. Hong Kong: Oxford Unuversity Press.
35. Maden, S., Maden, A. ve Demir, R. (2017). Türkçe ders kitaplarındaki söz varlığının öğrenci etkinliklerine yansıması. International Journal of Language Academy, 5(3), 235–251.
36. Maden, S. (2010). Türkçe öğretiminde drama yönteminin gerekliliği. Türklük Bilimi Araştırmaları, 27, 503-519.
37. Maden, A. (2020). İlkokul Türkçe ders kitaplarının söz varlığını zenginleştirme açısından incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 19(76), 1631-1650.
38. Maden, S. ve Durukan, E. (2010). İstasyon tekniğinin yaratıcı yazma becerisi kazandırmaya ve derse karşı tutuma etkisi. Türklük Bilimi Araştırmaları, 28, 299-312.
39. Melanlıoğlu, D. (2012). Türkçe öğretiminde ayrıştırıcı dinlemeyi geliştirmeye yönelik bir etkinlik önerisi. Millî Eğitim Dergisi, 42(196), 56-68.
40. Nurlu, M. ve Sarıca, A. (2015). İlköğretim Türkçe ders kitaplarındaki sözcük çalışmalarının yöntem- teknik ve Türkçe öğretimi kazanımları açısından incelenmesi. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum Eğitim Bilimleri ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(10), 19-38.
41. Otur, E. (2017). Yabancı dil öğretiminde kullanılan yöntem ve tekniklerin Türkçe öğretimine uyarlanması. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans]. Ordu Üniversitesi.
42. Oyarlıkçıgil Ateş, A. (2000). Yabancı dil öğretim sınıflarında dramatizasyon tekniğinin kullanımı ve önemi. TÖMER Dil Dergisi, (98), 5.
43. Özbal, B. ve Genç, A. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarında dinleme becerisi alanında kullanılan alıştırmaların değerlendirilmesi. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, (42), 197-212.
44. Peçenek, D. (1998). Yabancı dil öğretiminde benzetim tekniği. Dil Dergisi, (73), 45-50.
45. Sallabaş, M. ve Sağlık, H. (2020). Yabancılara Türkçe öğretim setlerinde yer alan konuşma etkinliklerinde dilin kullanım alanları. Türkiye Eğitim Dergisi, 5(1), 237-249.
46. Sekrier, E. (2000). Türkçe öğretiminde kullanılan yöntem ve teknikler. 3. Uluslararası Dünyada Türkçe Öğretimi Sempozyumu, İstanbul, Türkiye.
47. Sülükçü, Y. (2011). Yabancılara Türkçe öğretiminde (temel seviye a1) bilgisayar destekli materyal geliştirme ve bunun öğrenci başarısına etkisi. [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Selçuk Üniversitesi.
48. Şimşek, R. (2016). Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitaplarının temel dil becerileri bağlamında karşılaştırmalı olarak incelenmesi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
49. Tabak, G. (2013). Yabancılara Türkçe öğretiminde benzetim (simülasyon) tekniğinin kullanımı. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Erciyes Üniversitesi.
50. Tabak, G. ve Göçer, A. (2014). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde benzetim tekniği. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(10), 77-102.
51. Tekin, E. ve Baş, B. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi kitaplarında atasözü ve deyimlerin öğretim stratejileri. Journal of Language Education and Research, 5(2), 157-171.
52. Toker, H. (2021). Yabancılara Türkçe öğretiminde eğitici oyunların önemi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi.
53. Tuncay, H. (1995). Yabancı dil öğretiminde rol yaparak öğrenme çalışmanın sözlü iletişime olan etkisinin yetişkin ve çocuklar açısından incelenmesi. Dil Dergisi, (39), 7.
54. Tüfekçioğlu, B. (2014). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dinleme etkinlikleri ile sözcük öğretimi üzerine bir araştırma: Çukurova TÖMER örneği. E-Dil Dergisi, (2), 35-51.
55. Türk Dil Kurumu (2009). Türkçe Sözlük. Türk Dil Kurumu Yayınları.
56. Türkiye Maarif Vakfı (2020). Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi programı. İstanbul: Bayem Ajans.
57. Uğur, F. ve Azizoğlu, N. İ. (2016). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan ders kitaplarının sözcük öğretimi açısından değerlendirilmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 4(1), 151-166.
58. Uğur, A. (2019). Yedi İklim Türkçe öğretim seti ders kitaplarının sözcük öğretimi açısından incelenmesi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
59. Yavuz, G. ve Okur, A. (2021). Yabancılara Türkçe öğretiminde eğitsel oyunların konuşma becerisindeki rolü. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, Özel sayı, 251-264.
60. Yaylı, D. ve Yaylı, D. (2018). Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarında yazma etkinliklerinin değerlendirilmesi (Yedi İklim Türkçe örneği). Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44 (44), 132-14.
61. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (5. baskı). Seçkin Yayıncılık.