Bilişim Felsefesi Bağlamında Bilişim Etiği ve Güncel Tartışmalar

Öz

Bilgi, malumat/bilişim dahil olmak üzere her türlü görsel, işitsel ve metin verilerinin bilişim teknolojileri aracılığıyla işlenmesini, hesaplamalı akıllı teknolojilerin temel kavramlarını, ilkelerini, değerlerini inceleyen bilişim etiği, çağdaş felsefede bilişim felsefesinin aksiyoloji alanı ile ilgidir. Bilişim felsefesi bağlamında bilişim etiği ve tartışmalı konuları ele alan bu makale, bilişim teknolojilerinin geliştirilmesinde, kullanımında ve insan-makine etkileşiminde neşet eden etik sorunları incelemektedir. Makalede, evvela bilişim etiğinin arka planını oluşturan bilişim devrimine ve etkilerine açıklık getirilmektedir. İkinci olarak, bilişim etiğinin tanımı ve sınıflandırılmasına yer verilmektedir. Üçüncü olarak tartışmalı etik konuların süreç içindeki evrimini ortaya koymak adına bilişim etiğinin bir disiplin olarak ortaya çıkışı tarihsel kronoloji içinde açıklanmaktadır. Son olarak, bilişim etiği konularının başında gelen fikri mülkiyet, mahremiyet, ağ oluşturma, anonimlik, siber zorbalık, güvenlik, yapay zekâ etiği, manipülasyon, antropomorfizm sorunu, internet etiği, bilgisayar oyunları ve etik konularına yer verilmektedir. Bilişim teknolojilerinin sosyal ve ekonomik yaşam, kültür alanlarına entegre olması, insanın anlamlı bir hayat yaşaması için aksiyolojik edinimlere olan ihtiyacı arttırmıştır. Bireysel- toplumsal, ekonomik ve değerler yaşantımıza etkilerini anlamak için bilişim felsefesi ve etiği çalışmalarını daha fazla gündeme getirmek büyük bir öneme sahiptir. Bu nedenle bilişim felsefesi ve bilişim etiği vurgusu ile okuyucunun bilişim etiği konuları hakkında genel bir anlayışa sahip olması amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Bilişim Etiği
• Bilişim Felsefesi
• Yapay Zekâ Etiği
• Güncel Etik Tartışmaları
• Bilişim Devrimi

Information Ethics and Current Debates in the context of the philosophy of Information

Öz

Information ethics, which examines the processing of all kinds of visual, audio and text data, including information, through information technologies, and the basic concepts, principles and values of computational smart technologies, is related to the axiology field of information philosophy in contemporary philosophy. This article, which deals with information ethics and controversial issues in the context of information philosophy, examines the ethical problems that arise in the development and use of information technologies and human-machine interaction. In the article, first of all, the information revolution and its effects, which form the background of informatics ethics, are clarified. Secondly, the definition and classification of information ethics are included. Thirdly, the emergence of information ethics as a discipline is explained in historical chronology in order to reveal the evolution of controversial ethical issues over time. Finally, intellectual property, privacy, networking, anonymity, cyberbullying, security, artificial intelligence ethics, manipulation, anthropomorphism problem, internet ethics, computer games and ethics, which are the main topics of informatics ethics, are included. The integration of information technologies into social, economic life and cultural areas has increased the need for axiological acquisitions in order for people to live a meaningful life. It is of great importance to bring forward the studies of the philosophy Information and ethics in order to understand its effects on our individual-social, economic and value lives. Therefore, this article aims to give the reader a general understanding of Information ethics issues, with an emphasis on the philosophy of Information and Information ethics.

Anahtar Kelimeler

• Information Ethics
• Philosophy of Information
• Artificial Intelligence Ethics
• Current Ethics Debates
• Information Revolution

Kaynakça

1. Allen, C. (2010). Artificial Life, artificial agent, virtual realities: Technologies of Autonomous Agency. L. Floridi (Ed.), The Cambridge Handbook of Information and Computer Ethics (s.219-234) içinde. Cambridge University Press.
2. Barlow, J. P. (1995). Coming to the Country. D. Johnson ve H. Nissenbaoum (Ed.), Computer Ethics & Social Values.London (s.15-18) içinde. Prentice Hall Inc.
3. Bynum, T. W. (2010). The Historical Roots Of Information And Computer Ethics. L. Floridi (Ed.), The Cambridge Handbook of Information and Computer Ethics (s. 20-38) içinde. Cambridge University Press.
4. Bynum, T.W. (2018). Computer and Information Ethics, E. N. Zalta (Ed.), The Stanford Encyclopedia of Philosophy. içinde. (URL = .
5. Floridi, L. ve Sanders, J.W. (2005). Internet Ethics:The Constructionist Values of Homo Poieticus. R.J. Cavalier (Ed), The Impact of the Internet on Our Moral Lives içinde. State University of New York Press.
6. Floridi, L. (2010). Ethics after the Information Revolution. L. Floridi (Ed.), The Cambridge Handbook of Information and Computer Ethics (s. 3-19) içinde. Cambridge University Press.
7. Hoven, L. (2000). Internet Ethics. London: Macmillan Press.
8. Johnson, G. D. ve Nissenbaum, H. (1995). Computer Ethics & Social Values. Prentice Hall Inc.

9. Kaptein, M. ve Eckles, D. (2010). Selecting Effective Means to Any End: Futures and Ethics of Persuasion Profiling. T. Ploug, P. Hasle, ve H. Oinas-Kukkonen (Ed.), Persuasive Technology (Vol. 6137, s. 82–93) içinde. doi:10.1007/978-3-642-13226-1_10
10. Kizza, J. M. (2017). Ethical and Social Issues In the Information Age. (6th Ed.) Springer International Publishing.
11. Lee, A. G. Kim, J. G. ve Billinghurst, M. (2007). Interaction Design for Tangible Augmented Reality Applicaitons. Haller v.d. (Ed.), Emerging Technologies of Augmented Reality: Interfaces and Design (s.261-282) içinde. London: IDEA Group Publishing.
12. Moor, J. H. (1995). What is Computer?. D. Johnson ve H. Nissenbaoum (Ed.), Computer Ethics & Social Values.London (s.7-14) içinde. Prentice Hall Inc.
13. Parker, D. B. (2007). Rules of Ethics in Information Processing, Communication of the ACM. J. Weckert (Ed.), Computer Ethics (1. Baskı: s.198-201) içinde. Taylor & Francis Publishing Company eBooks.
14. Pasquinelli, E. (2010). The Illusion Reality: Cognitive Aspect and Ethical Drawbacks: The Case of Second Life. C. Wankel ve S. Malleck (Ed.), Emerging Ethical Issues of Life in Virtual World (s.197-217) içinde.
15. Quinn, M. J. (2006). Ethics for the Information Age. (2nd Ed.). Pearson International Edition Inc.
16. Schultz, R. A. (2006). Contemporary Issues in Ethics an Information Technology. London: IRM Press
17. Sicart, M. (2011). The Ethics of Computer Games. The MIT Press Cambridge,London,UK.
18. Snapper, J. W. (1995). Ownership Of Computer Software. D. Johnson ve H. Nissenbaoum (Ed.), Computer Ethics & Social Values.London (s.148-168) içinde. Prentice Hall Inc.
19. Solove, D. J. (2004). The Digital Person: Technology and Privacy In The Information Age. New York: New York University Press.
20. Spinello, R.A. (2000). Information Integrity. H. Langford (Ed.), Internet Ethics (s.127-157) içinde.
21. Susser, D. Roessler, B.ve Nissenbaum, H. (2019). Technology, autonomy, and manipulation. Internet Policy Review, 8(2). https://doi.org/10.14763/2019.2.1410
22. Tavani, T. H. (2016). Ethics and Technology, Controversies, Questions, and Strategies for Ethical Computing. John Wiley and Sons. Inc.
23. Tolosana, R. Vera-Rodriguez, R. Fierrez, J. Morales, A. ve Ortega-Garcia, J. (2022). An Introduction to Digital Face Manipulation. Rathgeb vd. (Ed.), Handbook of Digital Face Manipulation and Detection: from DeepFakes to Morphing Attacks içinde. Springer International Publishing AG.
24. Watters, C. (1992). Dictionary of Information Science and Technology. Academic Press.
25. Weckert, J. ve Henschke, A. (2010). Computer Ethics and Applied contexts. L. Floridi (Ed.), The Cambridge Handbook of Information and Computer Ethics (s.181-197) içinde. Cambridge University Press.
26. Weckert, J. ve Adaney, D. (1997). Computer and Information Ethics. Westport,Connecticut, London: Green Wood Press.
27. Wiener, N. (1950). The Human Use of Human Beings: Cybernetics and Society. (revised 2nd ed.). Houghton Mifflin, Doubleday Anchor.
28. Wiezenbaum, J. (1972). On the impact of the Computer on society: How does One Insult a Machine? Science, J. Weckert (Ed.), Computer Ethics (176: s.609-704) içinde. Ashgate Publishing Company.
29. Yörükoğulları, E. Orhun, Ö. Topdemir, H.G. ve İhsanoğlu, E. M. (2013). Bilim Ve Teknoloji Tarihi. (1. Baskı). Anadolu Üniversitesi Yayınları.