4857 Sayılı İş Kanunu Ek Madde 2’ye Göre Mazeret İzni Hakkı

Öz

İş ilişkileri süresince işçilerin dinlenme ihtiyaçlarının yanı sıra evlenme, evlat edinme, doğum, ölüm gibi birtakım olay ya da durumlar nedeniyle izin gereksinimleri doğabilmektedir. İşçilerin bu dönemlerde mazeretli kabul edilerek işe devamsızlıklarının haklı görülmesi çalışma hayatının sürdürülebilirliği yönünden bir gerekliliktir. Mazeret izinleri ilk defa 2015 yılında 4857 sayılı İş Kanununda yapılan değişiklikle açık bir şekilde mevzuatımızda yer almıştır. İş Kanunu ek madde 2’ye “mazeret izni” adı altında getirilen düzenlemeyle işçilere, madde metninde sayılan sebeplerin gerçekleşmesi halinde işveren tarafından kullandırılması zorunlu olan ücretli bir izin hakkı tanınmıştır. Buna göre işçi yasal olarak sınırlı sayıda belirlenmiş mazeretlerin varlığı halinde işe devamsızlık yapabilecek ve bu devamsızlık süresince de ücret almayı sürdürecektir. Bu çalışmada ilk olarak bahsi geçen düzenlemenin genel esasları incelenmiş; daha sonra uygulamaya ilişkin ilkeler, sorunlar ve bu sorunların çözümüne yönelik öneriler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, öğretide yer alan farklı görüşlere başvurulduğu gibi kişisel fikir ve önerilerimize de yer verilmiştir. Ayrıca konu ile ilgili Yargıtay kararlarından da yararlanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Mazeret
• İzin
• Ücretli

The Right To Excused Leave According To Additional Article 2 Of The Labor Law No. 4857

Öz

Throughout the course of employment, employees may require leave not only for rest but also for specific events or situations such as marriage, adoption, childbirth, or bereavement. Recognizing employees' justified absence during these periods as legitimate is essential for maintaining the sustainability of working life. Excused leave was explicitly incorporated into Turkish labor legislation for the first time through an amendment to Labor Law No. 4857 in 2015. With the regulation introduced under the name of “excused leave” to Additional Article 2 of the Labor Law, employees have been granted the right to a paid leave entitlement if the reasons specified in the article occur, which must be provided by the employer. Accordingly, the worker will be legally allowed to be absent from work in the presence of a limited number of specified reasons, and will continue to receive wages during this period of absence. This study first examines the general principles of the aforementioned regulation and then explores the principles of its implementation, associated challenges, and proposed potential solutions. In this context, different perspectives from the academic literature, as well as personal insights and recommendations, are included. Additionally, relevant rulings of the Court of Cassation have been utilized.

Anahtar Kelimeler

• Excused
• Leave
• Paid

Kaynakça

1. Abik, Y. (2005). Nişanlanma ve nişanlılık. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 54 (2), 65-152. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/628370
2. Balaban, B. T. (2014). Türk hukukunda hısımlık ve hısımlığın medeni usul ve icra ve iflas hukuku bakımından sonuçları. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Erzincan Üniversitesi.
3. Baysal, M. (2020). İşçilerin sahip olduğu izin haklarının 4857 iş kanunu bakımından değerlendirilmesi. HAK-İŞ Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 9(24), 268-283. https://doi.org/10.31199/hakisderg.682148
4. Baysal, U. ve Astarlı, M. (2025). Mazeret izni. 1-3. https://baysaldemir.com/files/compassionate_leave_tr.pdf adresinden 11.02.2025 tarihinde alınmıştır.
5. Çalışkan, A. (2017). İş hukukunda analık ve ebeveyn izinleri. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Üniversitesi.
6. Çelik, N., Caniklioğlu, N., Canbolat, T. ve Özkaraca E. (2021). İş Hukuku Dersleri. (34. Baskı). Beta Yayınları.
7. Ertekin, O. (2024). Duygusal ve hukuki bakımdan nişanlanma. Kırıkkale Medeni Hukuk Dergisi, 1 (1), 27-68. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3676952
8. Euronews. (2018). Avrupa’da evlilik dışı doğan bebeklerin sayısı artıyor. https://tr.euronews.com/2018/04/16/avrupa-da-evlilik-d-s-dogan-bebeklerin-say-s-art-yor

9. Ezer, B. (2019). Uluslararası düzenlemeler ışığında babanın ebeveyn izni: İspanyol hukuku ve Türk hukuku bakımından karşılaştırmalı bir inceleme. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 5 (2), 451-509. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1286566
10. Gözler, K. (2012). Yorum ilkeleri. Kamu Hukukçuları Platformu, 15-119. https://www.anayasa.gen.tr/yorum-ilkeleri-kitaptan.pdf adresinden 04.02.2025 tarihinde alınmıştır.
11. Gözler, K. (2023). Meslek Yüksek Okulları İçin Genel Hukuk Bilgisi. (22. Baskı). Ekin Yayıncılık.
12. Kar, B. ve Göktaş, S. (2007). Türk iş hukukunda işçinin yasadan kaynaklanan mazeret izinleri. Sicil İş Hukuku Dergisi, 6, 27-37. https://sicil.mess.org.tr/Media/Uploads/sicil06-27-37.pdf
13. Kartal, A. (2023). Türkiye'de evlilik ve evlenme kültürü: geleneksel normlara halkbilim perspektifinden bir bakış. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 36, 730-753. https://doi.org/10.29000/rumelide.1372403
14. Özer, H. D. (2022). Çalışanların mazeret izinlerine toplu bakış. Legal İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi, 19(73), 43-109.
15. Sütçü, S. (2023). Kronik hastalıklarda sosyal hizmet. Doğu Karadeniz Sağlık Bilimleri Dergisi, 2 (1), 50-59. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3014654
16. Süzek, S. (2022). İş Hukuku. (22. Baskı). Beta Yayınları.
17. Şahin, Ö. (2022). 4857 sayılı iş kanununda devamsızlık nedeniyle iş sözleşmesinin feshi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Kültür Üniversitesi.
18. Şakar, M. (2019). Meslek Yüksekokulları İçin İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku. (12. Baskı). Beta Yayınları.
19. Şakar, M. (2022). İş Hukuku Uygulaması. (13. Baskı). Beta Yayınları.
20. Tanrıbilir, F. B. (2020). Evlenme ve vatandaşlık. Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 5(1), 3019-3049.
21. T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2025). Sıkça sorulan sorular: evlat edinme hizmeti. https://www.aile.gov.tr/sss/cocuk-hizmetleri-genel-mudurlugu/evlat-edinme-hizmeti/
22. T.C. Başbakanlık Kanunlar ve Kararlar Genel Müdürlüğü. (2014). Kanun tasarısı. https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D24/Y5/T1/WebOnergeMetni/f0c4601a-1b1d-406b-9dca-c296b7e436a4.pdf?TSPD_101_R0=08ffcef486ab20006f133d0c74e09461ddc41efeb220400e067a2fe682ad1ef0d59fbc1909fb0d21082f05260014300070a174979598dc7ed92a345e8ea1b17f80d78f96127e3c796df138358241e71756d5136c2d610860a998ce97bc4c527b
23. T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. (2025). 4857 sayılı iş kanununa göre uygulanacak idari para cezaları. https://www.csgb.gov.tr/Media/1ztby3gm/4857-sayili-is-kanunu-2025-yili-idari-para-cezalari.pdf
24. T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. (2013). Türkiye kronik hastalıklar ve risk faktörleri sıklığı çalışması. https://ekutuphane.saglik.gov.tr/Ekutuphane/kitaplar/khrfat.pdf
25. Türk Dil Kurumu. (2025). Güncel türkçe sözlük. https://sozluk.gov.tr
26. Uşan, M. F. ve Erdoğan, C. (2020). İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku. (1. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
27. Uzuner, E. ve Başbuğa, H. (2022). İş hukukundaki mazeret izin sürelerinin tüm yönleriyle değerlendirilmesi. Mali Çözüm Dergisi, 32 (172), 311-320. https://archive.ismmmo.org.tr/docs/malicozum/172malicozum/21.pdf
28. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi. 18.01.2010 tarih, 2009/32740-2010/247 sayılı karar. https://www.dejure.ai adresinden 02.01.2025 tarihinde alınmıştır.
29. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi. 02.05.2013 tarih, 2011/6774-2013/13240 sayılı karar. https://www.dejure.ai adresinden 02.01.2025 tarihinde alınmıştır.
30. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi. 03.02.2014 tarih, 2013/2453-2014/1292 sayılı karar. https://www.dejure.ai adresinden 02.01.2025 tarihinde alınmıştır.