Araştırma Makalesi

Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Dijital Sözlüklerin Okuduğunu Anlama, Kelime Hazinesi ve Kalıcılık Üzerindeki Etkileri: Bir Karma Desen Araştırması

Sayı: 41 25 Ocak 2026
PDF İndir
EN TR

Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Dijital Sözlüklerin Okuduğunu Anlama, Kelime Hazinesi ve Kalıcılık Üzerindeki Etkileri: Bir Karma Desen Araştırması

Bu makale için 19 Mayıs 2026 tarihinde bir düzeltme yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/igdirsosbilder/article/1954973

Öz

Bu çalışma, Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde (TYDÖ) görsel destekli dijital sözlük, yalnızca metin içeren dijital sözlük ve geleneksel basılı sözlüklerin okuduğunu anlama, kelime hazinesi ve bilgilerin kalıcılığı üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Açıklayıcı sıralı karma desen kullanılarak tasarlanan çalışma, Türkiye’de bir devlet üniversitesinin Türkçe Öğretim Merkezi’nde A1 seviyesinde öğrenim gören 45 öğrenciyi kapsamaktadır. Katılımcılar, görsel destekli dijital sözlük (Deney Grubu 1), yalnızca metin içeren dijital sözlük (Deney Grubu 2) ve geleneksel basılı sözlük (Kontrol Grubu) kullanan üç gruba rastgele atanmıştır. Nicel veriler, Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Programı’na (CEFR) uygun olarak geliştirilen okuduğunu anlama ve kelime hazinesi başarı testleriyle toplanmıştır. Nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formuyla elde edilmiştir. Bulgular, görsel destekli dijital sözlük kullanan Deney Grubu 1’in, okuduğunu anlama ve kelime hazinesi başarı testi puanlarında diğer gruplara kıyasla anlamlı derecede yüksek performans gösterdiğini ortaya koymuştur. Kalıcılık testlerinde, görsel destekli ve yalnızca metin içeren dijital sözlük kullanan gruplarda anlamlı bir düşüş gözlenmezken geleneksel basılı sözlük kullanan grupta anlamlı bir düşüş tespit edilmiştir. Nitel bulgular, öğrencilerin dijital sözlükleri kullanım kolaylığı, öğrenme sürecine katkı, telaffuz desteği ve motivasyon açısından olumlu değerlendirdiğini, ancak teknik sorunlar ve bağlamsal anlam eksikliği gibi sınırlılıklar bildirdiğini göstermiştir. Bu sonuçlar, TYDÖ’de görsel destekli dijital sözlüklerin daha etkili olduğunu ve teknoloji entegrasyonunun dil öğretiminde önemli bir rol oynadığını vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmadi, D. (2023). The role of technology in enhancing foreign language acquisition: A review of digital tools. International Journal of Applied Linguistics, 33(2), 115–130. https://doi.org/10.1111/ijal.12345
  2. Aksoy, E., & Demir, T. (2024). Contextual limitations of text-based digital dictionaries in foreign language vocabulary acquisition. Journal of Language and Linguistic Studies, 20(1), 45–60. https://doi.org/10.17263/jlls.123456
  3. Alhatmi, S. (2022). Vocabulary notebook keeping as a word learning strategy: State of the art review of research on L2 learners’ use of the strategy. British Journal of English Linguistics, 10(4), 45–59. https://doi.org/10.37745/bjel.2013
  4. Aydoğdu, S. (2023). Web 2.0 tools in teaching Turkish as a foreign language: The case of Padlet. Turkish Studies, 18(3), 427–442. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.12345
  5. Birinci, F. G. (2024). A review of information technologies in teaching Turkish as a foreign language. Sakarya University Journal of Education, 14(2), 350–371. https://doi.org/10.19126/suje.1234567
  6. Çangal, Ö. (2025). Technology-enhanced vocabulary retention in Turkish as a foreign language. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 13(1), 89–104. https://doi.org/10.16916/aded.123456
  7. Çangal, Ö., & Öztürk, Y. A. (2024). The impact of digital tools on reading comprehension in teaching Turkish as a foreign language. International Journal of Language Academy, 12(2), 199–215. https://doi.org/10.18033/ijla.12345
  8. Çiftci, H., & Sağlam, M. (2023). Web 2.0 and Web 3.0 in foreign language teaching: Opportunities and challenges. Eğitim ve Bilim, 48(213), 77–94. https://doi.org/10.15390/EB.2023.1234

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

20 Ekim 2025

Kabul Tarihi

12 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 41

Kaynak Göster

APA
Çalışkan, E. (2026). Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Dijital Sözlüklerin Okuduğunu Anlama, Kelime Hazinesi ve Kalıcılık Üzerindeki Etkileri: Bir Karma Desen Araştırması. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 41, 287-305. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1807339
AMA
1.Çalışkan E. Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Dijital Sözlüklerin Okuduğunu Anlama, Kelime Hazinesi ve Kalıcılık Üzerindeki Etkileri: Bir Karma Desen Araştırması. SOSBİLDER. 2026;(41):287-305. doi:10.54600/igdirsosbilder.1807339
Chicago
Çalışkan, Emre. 2026. “Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Dijital Sözlüklerin Okuduğunu Anlama, Kelime Hazinesi ve Kalıcılık Üzerindeki Etkileri: Bir Karma Desen Araştırması”. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 41: 287-305. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1807339.
EndNote
Çalışkan E (01 Ocak 2026) Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Dijital Sözlüklerin Okuduğunu Anlama, Kelime Hazinesi ve Kalıcılık Üzerindeki Etkileri: Bir Karma Desen Araştırması. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 41 287–305.
IEEE
[1]E. Çalışkan, “Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Dijital Sözlüklerin Okuduğunu Anlama, Kelime Hazinesi ve Kalıcılık Üzerindeki Etkileri: Bir Karma Desen Araştırması”, SOSBİLDER, sy 41, ss. 287–305, Oca. 2026, doi: 10.54600/igdirsosbilder.1807339.
ISNAD
Çalışkan, Emre. “Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Dijital Sözlüklerin Okuduğunu Anlama, Kelime Hazinesi ve Kalıcılık Üzerindeki Etkileri: Bir Karma Desen Araştırması”. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 41 (01 Ocak 2026): 287-305. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1807339.
JAMA
1.Çalışkan E. Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Dijital Sözlüklerin Okuduğunu Anlama, Kelime Hazinesi ve Kalıcılık Üzerindeki Etkileri: Bir Karma Desen Araştırması. SOSBİLDER. 2026;:287–305.
MLA
Çalışkan, Emre. “Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Dijital Sözlüklerin Okuduğunu Anlama, Kelime Hazinesi ve Kalıcılık Üzerindeki Etkileri: Bir Karma Desen Araştırması”. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 41, Ocak 2026, ss. 287-05, doi:10.54600/igdirsosbilder.1807339.
Vancouver
1.Emre Çalışkan. Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Dijital Sözlüklerin Okuduğunu Anlama, Kelime Hazinesi ve Kalıcılık Üzerindeki Etkileri: Bir Karma Desen Araştırması. SOSBİLDER. 01 Ocak 2026;(41):287-305. doi:10.54600/igdirsosbilder.1807339