Dijital Liderlik Anlayışının Yenilik Performansına Etkisi ve Örgütsel Çevikliğin Aracı Rolü: Bir Alan Araştırması

Öz

Dijitalleşmenin hız kazandığı günümüz iş dünyasında liderlik modelleri de dönüşüme uğramış ve dijital liderlik anlayışı önemli hale gelmiştir. Dijital liderlik anlayışı, yalnızca teknolojiyi etkin kullanmakla kalmayıp aynı zamanda dijital dönüşüm süreçlerini stratejik ve vizyoner bir yaklaşımla yönetmeyi de kapsamaktadır. Bu çalışmanın amacı; dijital liderliğin yenilik performansı üzerindeki etkisini belirlemek ve bu etkide örgütsel çevikliğin aracılık rolünü tespit etmektir. Çalışma, bir kamu üniversitesinde farklı birimlerde görev yapan akademik ve idari personel üzerinde yürütülmüştür. Nicel veriler toplanmış ve analizler SPSS ile AMOS programları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, dijital liderliğin hem yenilik performansını hem de örgütsel çevikliği anlamlı düzeyde etkilediğini ortaya koymuştur. Ayrıca dijital liderliğin, yenilik performansına olan etkisinde örgütsel çevikliğin kısmi olarak aracılık etkisinin olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçlarına bakıldığı zaman, dijital liderlik ve çevik organizasyon yapılarının, kurumların yenilik kapasitesini artırmada ve dijital çağda rekabet avantajı elde etmede önemli bir unsur olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Dijital Liderlik
• Yenilik Performansı
• Örgütsel Çeviklik
• Dijitallik

The Impact of Digital Leadership on Innovation Performance and the Mediating Role of Organizational Agility: An Empirical Study

Öz

In today's business world, where digitalization is accelerating, leadership models have also undergone a transformation, and the concept of digital leadership has gained significant importance. Digital leadership not only involves the effective use of technology but also encompasses the strategic and visionary management of digital transformation processes. The aim of this study is to examine the impact of digital leadership on innovation performance and to identify the mediating role of organizational agility in this relationship. The research was conducted among academic and administrative staff working in various departments of a public university. Quantitative data were collected and analyzed using SPSS and AMOS software. The findings reveal that digital leadership significantly influences both innovation performance and organizational agility. Furthermore, it was found that organizational agility partially mediates the relationship between digital leadership and innovation performance. Overall, the results indicate that digital leadership and agile organizational structures play a critical role in enhancing the innovation capacity of institutions and gaining a competitive advantage in the digital age.

Anahtar Kelimeler

• Digital Leadership
• Innovation Performance
• Organizational Agility
• Digitalization

Kaynakça

1. Abbasov, A. ve Tolay, E. (2021). Dijital Liderliğin Bireysel Performans Üzerindeki Etkisi-Azerbaycan’da Endüstri 4.0 Teknolojilerini Uygulayan Bir Firmada Araştırma. İzmir Yönetim Dergisi, 2(1), 59-74.
2. Akdoğan, A. ve Kale, E. (2011). Konaklama İşletmelerinde Örgüt İçi Faktörlerin Yenilik ve Yaratıcılık Performansına Etkisi. NEÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(2011), 165-186.
3. Akkaya, B. ve Tabak, A. (2018). Örgütsel Çeviklik Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. İş ve İnsan Dergisi,5(2), 185-206.
4. Aksoy, C. (2024). İşletmelerin Dijital Dönüşümü ve Dijital Liderlik Yaklaşımı. Trakya Üniversitesi Kalite ve Strateji Yönetim Dergisi, 4(1), 1-29.
5. AlTaweel, I. R., & Al-Hawary, S. I. (2021). The Mediating Role of Innovation Capability on The Relationship Between Strategic Agility and Organizational Performance. Sustainability, 13(14), 7564.
6. AlNuaimi, B. K., Kumar Singh, S., Ren, S., Budhwar, P., & Vorobyev, D. (2022). Mastering Digital Transformation: The Nexus between Leadership, Agility, and Digital Strategy. Journal of Business Research, 145, 636–648. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2022.03.038
7. Altınöz, M. (2008). Ofis Otomasyon Sistemlerinin Bireysel Performans Üzerine Etkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20, 51-63.
8. Amelda, B., Alamsjah, F., & Elidjen, E. (2021). Does the Digital Marketing Capability of Indonesian Banks Align With Digital Leadership and Technology Capabilities on Company Performance? (CommIT) Communication and Information Technolog Journal, 15(1), 9-17.

9. Antonopoulou, H., Halkiopoulos, C., Barlou, O. & Beligiannis, G. (2019). Transitionfrom Educational Leadership to e-Leadership: A Data Analysis Report from TEI of Western Greece. International Journal of Learning, Teaching and Educational Research, 18(9), 238-255. https://doi.org/10.26803/ijlter.18.9.13.
10. Aramburu, N., North, K., Zubillaga, A., & Salmador, M.P. (2021). A Digital Capabilities Dataset From Small- and Medium-Sized Enterprises in the Basque Country (Spain). Front. Psychol, 11, 1–5.
11. Atakan, S. C. (2017). Yenilik Stratejileri İle Yenilik Performansı Arasındaki İlişki. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, 1(2), 29-42.
12. Artüz, S. D. (2020). Dijital Liderlik Uygulaması İle Öğrenen Örgüt İlişkisinin Bireysel Performansa Etkisi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Ana Bilim Dalı Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
13. Avolio, B. J., Kahai, S., & Dodge, G. E. (2000). E-leadership: Implications for theory, research, and practice. The leadership quarterly, 11(4), 615- 668. https://doi.org/10.1016/S1048-9843(00)00062-X
14. Barletta F., Pereira M., Yoguel G., Robert V. (2013). “Argentina: Recent dynamics in the software and IT services industry”, CEPAL Review, 133-150.
15. Benitez, J., Arenas, A., Castillo,A. & Esteves, J. (2022). Impact of digital leadership capability on innovation performance: The role of platform digitization capability, Information & Management, 59(2).
16. Boer, H. ve During, W. E. (2001). “Innovation, What İnnovation? A Comparison Between Product, Process and Organizational İnnovation.” Int. J. Technology Management, 22: (1/2/3).
17. Bozoğlu, O. (2022). “Dijital Liderlik.” (Ed. S. GİRGİN). Eğitimde Liderlik Yaklaşımları. (41-56). İstanbul: Efe Akademi Yayınları.
18. Büyükbeşe, T. & Doğan, Ö. (2022). Dijital Liderliğin Yenilikçi İş Davranışı ve İş Performansı Üzerine Etkisi. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 14(26),178-186.
19. Collings, D. G. ve Mellahi, K. (2009). Strategic Talent Management: A Review and Research Agenda. Human Resaurce Management Review,19(4), 304-313.
20. Çakal, G. (2024). Kurum Kültürünün Örgütsel Çeviklik ve Okulda Dijital Yönetim Üzerinde Etkileri. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Yayınlanmamış Doktora Tezi.
21. Çelebi, F. (2021). Dijital Çağda Liderlik ve Girişimcilik. İKSAD Pablushing House Yayınları.
22. Çömlekçi, M. G. ve Bozkurt, S. (2023). Dijital Liderlik ve Bireysel Yenilikçilik İlişkisinde İş gücü Çevikliğinin Rolü. Akademik Hassasiyetler, 24(11), 75-97.
23. Crocitto, M. ve Youssef, M. (2003). The Human Side of Organizational Agility. Industrial Management & Data Systems, 103(6), 388-397. DOI: 10.1108/02635570310479963.
24. Demirel, E. Ö. ve Güler, M. (2022). Örgütsel Çeviklik Üzerine Yapılmış Olan Çalışmaların Teorik Açıdan İncelenmesi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD), 9(1), 361-378.
25. Deng, C. P., Wang, T., Teo, T. S. H. & Song, Q. (2021). Organizational Agility Throught Outsourcing: Roles of IT Alignmnet, Cloud Computing and Knowledge Tranfer. International Journal of Information Management, 60.
26. Ercan, Ö. (2021). “Dijital Liderlik.” Dijital Spor Pazarlaması. Ankara: Akademisyen Kitapevi.
27. Ersarı, G. (2024). Çevresel Belirsizliğin Yenilik Performansına Etkisinde Örgütsel Çevikliğin Rolü: Otellerde Bir Uygulama. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 20(4), 1359-1378.
28. Ganguly, A., Nilchiani, R., ve Farr, J. V. (2009). Evaluating Agility in Corporate Enterprises. International Journal of Production Economics, 118(2), 410-423.
29. Hasırcı, I. ve Örücü, E. (2024). Dijital Kültürün Örgütsel Performans Üzerindeki Etkisinde Dijital Liderliğin Aracılık Rolü: Bir Araştırma. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(49), 1482-1505.
30. İleri, Y. Y. ve Soylu, Y. (2010). Bir Rekabet Üstünlüğü Aracı Olarak Çeviklik Kavramı ve Örgüt Yapısına Olası Etkileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 13(1-2), 13-28.
31. İmamoğlu, S. E., Türkcan, H., İnce, H. & İmamoğlu, S. Z. (2024). Bilgi Paylaşımı, Dönüşümsel Liderlik, Tutumlu İnovasyon ve Firma Performansı Arasındaki İlişki. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 24(3), 1029-1044.
32. Imran, F., Shahzad, K., Butt, A. & Kantola, J. (2021). Digital Transformation of Industrial Organizations: Toward an Integrated Framework. Journal of Change Management, 21(4), 451-479.
33. Inman, R. A. & Green, K. W. (2021). Enviranmental Uncertainty and Supply Chain Performance: The Effect of Agility. Journal of Manuffacturing Tecnology Management, 33(2), 239-258.
34. Kalaycı, Ş. (2010). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
35. Kale, E. (2010). Konaklama İşletmelerinde Örgüt İçi Faktörlerin Yenilik ve Yaratıcılık Performansına Etkileri. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Doktora Tezi, Kayseri.
36. Karafakıoğlu, E. (2024). Dijital Liderlik ve İnovatif Davranışın İşe Adanmışlık Aracılığında Örgütsel Çevikliğe Olan Etkisi: Endüstri ve Havacılık İşletmelerine Yönelik Karşılaştırmalı Bir Analiz. Beykent Üniversitesi Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul.
37. Karaman, F. (2024). Sivil Havacılık Sektöründe Çevik ve Dijital Liderlik Tarzlarının Örgütsel Çeviklik ve Çalışan Performansı İle İlişkisi. Journal of Emerging Economics and Policy, 9(2), 129-147.
38. Khalil, S. & Winkler, T. J. (2023). How Software as a Service Simultane ously Affords Organizational Agility and İnertia. The Journal of Strategic Information System,32(4), 1-19.
39. Khoshlahn, M. & Ardabili, F. S. (2016). The Role of Organizational Agility and Transformational Leadership in Service Recovery Prediction. Procedia Social and Behavioral Sciences,230, 142-149.
40. Khurniawan, A. W., & Irmawaty, D. S. (2024). The Impact of Digital Leadership on Digital Transformation in University Organizations: An Analysis of Students Views. Education, 67(1), 677-690. DOI: 10.32744/pse.2024.1.38
41. Kollman, T. (2020). Digital Leadership. Springer Gabler. https://doi.org//10.1007/978-3-658-30635-91.
42. Küçükyiğit, A. T. (2022). Yönetimde Dijital Dönüşüm ve E-Ticaret. İstanbul: Efe Akademik Yayıncılık. 1. Baskı.
43. Mansour, M. H. & Qazi, S. (2023). The Role of Digital Leadership in Achieving Organizational Excellence in Jordan’s Banking Sector. In Artificial Intelligence (AI) and Finance. 1, 48-61.
44. Mathur, A., Dangayach, G.S., Mıttal, M.L. Sharma, M.K., (2011). Performance Measurement in Automated Manufacturing, Measuring Business Excellence, 15(1), 77 – 91.
45. Mert, M. (2024). Dijital Liderlik ve Örgütsel Çeviklik İlişkisi Üzerine Bir Araştırma. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Doktora Tezi, Denizli.
46. Naktiyok, Atılhan (2007). Yenilik Yönetimi ve Örgütsel Faktörler. Atatürk Üniversitesi İİBF Dergisi, 21(2), 211-230.
47. Of, M. (2025). Sanal Takımlarda Dijital Liderlik, Ortak Zihinsel Maddeler ve Takım Performansı Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. Kocaeli Üniversitesi Yayınlanmamış Doktora Tezi.
48. Oktaysoy, O., Topçuoğlu, E. ve Kaygın, E. (2022). A Study on Digital Leadership Scale Adaptation. International Journal of Organizational Leadership, 11(2022), 407-425.
49. Oktaysoy, O. (2025). Dijital Liderlik ve Performans Arasındaki İlişki Üzerine Bir Meta-Analiz Çalışması. Atatürk Üniversitesi Yayınları, 39(4), 453-464.
50. Özeroğlu, E. & Koçyiğit, Y. (2020). Hastane İşletmelerinde Örgütsel Çeviklik: Vizyoner Liderliğin Rolü. Research Journal Of Business And Management, 7(1), 13-22. Doi:10.17261/Pressacademia.2020.1184.
51. Özdamar, K. (2002). Paket Programları ile İstatistiksel Veri Analizi-2. Eskişehir: Kaan Kitabevi.
52. Özmen, Ö. N., Eriş, E. & Özer, P. (2020). Dijital Liderlik Çalışmalarına Bir Bakış. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(1), 57-69.
53. Porfírio, J. A., Carrilho, T., Felício, J. A., & Jardim, J. (2021). Leadership characteristics and Digital Transformation. Journal of Business Research, 124, 610–619.
54. Rogers, E. M. (2010). “Diffusion of Innovations” Fourth Edition, Simon and Schuster, New York.
55. Setiawati, L. (2021). The Effect of Agile Leadership and Work Environment to Employees’ Performance in A VUCA World (Study on Millennial Generation Employees in Jabodetabek). International Journal of Social Science and Human Research, 4(11), 3123-3131.
56. Sever, E. ve Paksoy, M. (2021). Örgütsel Çeviklik Açısından Örgüt Kültürü ve Firma Performansı. Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri Dergisi, 17(3), 313-353.
57. Sharifi, H. ve Zhang, Z. (1999). A Methodology for Achieving Agility in Manufacturing Organizations: An İntraduction. International Journal of Productioon Econımics, 62, 7-22.
58. Sheninger, E. (2014). Pillers of Digital Leadership. International Center for Leadership in Education, 1-4.
59. Standing, C. & Kiniti, S. (2011). How Can Organizations Use Wikis for İnnovation? Technovation, 31, 287-295.
60. Suliman, A. M. T. (2001). Are we ready to innovate? Work climatereadiness to İnnovate Relationship: the Case of Jordan. Creativity and Innovation Management, 10 (1), 49-59.
61. Sürücü, L., Yıkılmaz, İ. & Maşlakçı, A. (2022). Dijital Liderlik. Bir Ölçek Uyarlama Çalışması. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 22(3), 1038-1050.
62. Şahin, Ç. Ç., Avcı, Y. E., ve Sabri, A. N. I. K. (2020). Dijital Liderlik Algısının Metaforlar Yoluyla İncelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 19(73), 271-28.
63. Tarakçı, Z. ve Özgenel, M. (2023). Örgütsel Çeviklik İle İşten Ayrılma Arasındaki İlişkide Örgütsel Bağlılığın Aracılık Rolü: Belediye Çalışanları Üzerine Bir Alan Araştırması. Business, Economics & Management Research Journal, 6(1), 83-99.
64. Ukko, J. Tenhunen, J. ve Rantanen, H. (2007). Performance Measurement Impacts on Management and Leadership: Perspectives of Management and Employees, International Journal of Production Economics, 110 (1-2), 39- 51.
65. Yetiş, E. (2023). Dijital Çağda Dijital Liderlik. Sosyal Bilimler Dergisi, 10(67), 502-513.
66. Yusuf, M., Satia, H., Bernardianto, R., Nurhasanah, N., Irwani, I. & Setyoko, P. (2023). Exploring The Role of Digital Leadership and Digital Transformation on the Performance of the Public Sector Organizations. International Journal of Data and Network Science, 7(4), 1983-1990.
67. Yücel, E. & Özgül, E. (2020). İşletmelerinin Yenilik Performansının Araştırılmasında Üniversite-Sanayi İşbirliğinin Rolü. Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi, 5(2), 404-434.
68. Zeike, S., Bradbury, K., Lindert, L. Ve Pfaff, H. (2019). Digital Leadership Skills and Associations With Psychologicial Well-Being. International Journal of Environmental Research and Public Healt, 16(4), 2628.
69. Wahyuanto, E., & Marwan, K. G. (2023). The Impact of Digital Leadership, Compensation and Work Motivation on Educator Performance at Sekolah Tinggi Multimedia" MMTC" Yogyakarta. Remittances Review, 8(4).
70. Walter, A. T. (2021). Organizational Agility: III-Defined and Somewhat Confusing? A Systematic Literatüre Review and Conceptualization. Management Review Quarterly,71(2), 343-391.
71. Wamba, S. F. (2022). Impact of Artificial Intelligence Assimilation on Firm Performance: The Mediating Effects of Organizational Agility and Customer Agility. International Journal of Information Management, 67, 102544.