Doğal sistemler ünitelerinde (lise coğrafya) yer alan konuların öğretiminde karşılaşılan güçlükler ve çözüm önerileri

Öz

Bu çalışmanın amacı, doğal sistemler ünitesinin öğretiminde karşılaşılan güçlükleri belirlemek ve bu güçlüklere yönelik çözüm önerileri sunmaktır. Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen çalışmada olgu bilim deseninden yararlanılmıştır. Araştırma 2022-2023 eğitim öğretim yılında 11 farklı şehirde görev yapan 31 coğrafya öğretmeni ile yürütülmüştür. Veriler, e-posta aracılığıyla gerçekleştirilen e-görüşme tekniği ile elde edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde içerik analizine başvurulmuştur. Katılımcı görüşleri doğrultusunda öğretimde karşılaşılan güçlükler genel olarak öğrencilerde ön bilgi eksikliği, konuların ve kavramların çok yoğun ve ders saatinin az olması sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen veriler sonucunda ders saatinin artırılması, konu dağılımının sınıf düzeylerine uygun bir şekilde düzenlenmesi, arazi çalışmalarının desteklenmesi yönünde öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Coğrafya Eğitimi
• Doğal Sistemler
• Öğretim Güçlükleri
• İçerik Analizi

Difficulties encountered in the teaching of natural systems units (high school geography) and solution suggestions

Öz

The objective of this study was to pinpoint the challenges faced when teaching the natural systems unit and propose solutions. Employing a qualitative research approach, the phenomenological design was adopted. The research engaged 31 geography teachers from 11 distinct cities during the 2022-2023 academic year. Data collection was achieved through e-interviews via email. Content analysis was employed for data interpretation. Based on participant feedback, the primary challenges in teaching stemmed from students' insufficient prior knowledge, the density of subjects and concepts, and limited lesson durations. Based on the findings, recommendations include extending course durations, restructuring subject distribution according to grade levels, and bolstering field studies.

Anahtar Kelimeler

• Geography Education
• Natural Systems
• Teaching Difficulties
• Content Analysis

Kaynakça

1. Akça, D. & Bozyiğit, R. (2018). 9. sınıf coğrafya dersi öğretim programı ve ders kitaplarında öğretimi zor olan soyut kavramların kazandırılmasında karşılaşılan güçlükler ve çözüm önerileri. A. Meydan (ed.), Internatıonal Geography Educatıon Symposıum Iges içinde (s.39-53), Nevşehir.
2. Akengin, H., & Süer, S. (2011). Coğrafi kavramlar bakımından öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeyleri ve bu kavramların geliştirilmesi üzerine deneysel bir araştırma. Marmara Coğrafya Dergisi, 24, 26-48.
3. Akınoğlu, O. (2005). Coğrafya eğitiminin etkililiği ve sorunları. Marmara Coğrafya Dergisi, 12, 77-96.
4. Akyol, Ç. (2000). Coğrafya eğitiminde gelişmeler ve temel sorunlar (Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul).
5. Atalay, İ. (2012). Genel fiziki coğrafya. İzmir: META.
6. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388.
7. Bozyiğit, R., & Kaya, B. (2017). Coğrafya öğretmen adaylarinin doğal afetlerle ilgili bazi kavramlar hakkindaki bilişsel yapilarinin belirlenmesi. Marmara Coğrafya Dergisi, 35, 55-67.
8. Cartwright, D. P. (1953). Analysis of Qualitative Material. L. Festinger & D. Katz (eds.) Research Methods in the Behavioral Sciences (Holt, Rinehart and Winston).

9. De Guzman, M.FeD., Olaguer, L. D., & Novera, E. G. D. (2017). Difficulties faced in teaching geography lessons at public secondary schools Division of Zambales, Philippines. 9(22), 64-70. https://doi.org/DOI: 10.9790/0837- 2209076470
10. Elmas, B. (2006). Ortaöğretim coğrafya eğitiminin temel sorunları ( Kartal İlçesi Örneği ) (Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul).
11. Güler, H. M. (2006). Pendik ilçesinde coğrafya eğitimi ve sorunları [Yüksek Lisans Tezi]. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
12. Güney, E., Bozyiğit, R., Meydan, A., Kılıç, T., & Bulut, İ. (2016). Çevrebilim (ekoloji) sözlüğü. Konya: Çizgi Kitabevi.
13. Güngördü, E. (1990). Türkiye’de coğrafya eğitimi ve sorunları. Teksir Ders Notları.
14. İncekara, S. (2008). Coğrafya öğretiminde örnek olay yöntemi ve uygulanması. R. Özey & A. Demirci (Eds.), Coğrafya Öğretiminde Yöntem ve Yaklaşımlar içinde (s.123-148), İstanbul: Aktif Yayınevi.
15. Janis, I. L. (1949). The Language of Politics: Studies in Quantitative Semantics. H.D. Lasswell (ed), The Problem of Validating Content Analysis (George Stewart, ss. 55-82), New York.
16. Koç, H. (2018, Kasım 8). Ortaöğretim Kurumlarında coğrafya öğretimi nasıl olmalıdır? A. Meydan (ed.), International Geography Education Symposium Iges içinde (s.124-130), Nevşehir.
17. Koçman, A. (1999). Cumhuriyet döneminde yüksek öğretim kurumlarında coğrafya öğretimi ve sorunları. Ege Coğrafya Dergisi, 10.
18. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage Publications.
19. Oğuzkan, F. (1993). Eğitim terimleri sözlüğü (3. baskı). Ankara: Emel Matbaacılık.
20. Ortaöğretim Coğrafya Dersi (9, 10, 11 ve 12. Sınıflar) Öğretim Programı. (2018). Milli Eğitim Bakanlığı. http://mufredat.meb.gov.tr
21. Özgen, N. (2013). Fiziki coğrafya dersi öğretim metoduna farklı bir yaklaşım: gezi- gözlem destekli öğretim. Marmara Coğrafya Dergisi, 23, 373-388.
22. Salman Yıkmış, M. (2020). Nitel araştırmalarında e-görüşme tekniği. Sosyal Bilimler Dergisi, 22(1), 183-197. https://doi.org/doi.org/10.26468/trakyasobed.556296
23. Sekin, S., & Ünlü, M. (2002). Coğrafya dersinin temel öğretim sorunları. Marmara Coğrafya Dergisi, 5, 43-53.
24. Seven, M. A. & Engin, A.O. (2008). Öğrenmeyi etkileyen faktörler. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(12), 189-212.
25. Sözen, E. (2004). Dış kuvvetler ünitesinin farklı yöntemlerle öğretilmesi (Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Ankara).
26. Stone, P. J., Dunphy, D. C., Marshall, S. S., & Ogilvie, D.M. (1966). The General Inquirer: A Computer Approach to Content Analysis.
27. Turan, İ. (2002). Lise coğrafya derslerinde kavram ve terim öğretimi ile ilgili sorunlar. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(22), 67-84.
28. Ünlü, M. (2014). Coğrafya öğretimi. Ankara: Pegem Akademi.
29. Yalçın, H. (2022). Bir araştırma deseni olarak fenomenoloji. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 213-232.
30. Yazıcı, Ö. (2018). Coğrafya konularını öğrenmede karşılaşılan engeller ve aşma yolları. Ulusal Eğitim Akademisi Dergisi (UEAD), 2(1), 34-53.
31. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (6.baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.