In the Trace of “Man and Nature”: The impact of George Perkins Marsh’s Ottoman Observations on his environmentalist ideas

Öz

The book titled Man and Nature was first published in 1864 by George Perkins Marsh, who was the US minister resident to the Ottoman Empire in Istanbul between 1850 and 1853. Man and Nature is a masterpiece that represents both the beginning of modern geographical thought and the birth of nature conservation and environmental movements. The basic thesis of the book was that human activities were rapidly turning the world into an uninhabitable place and that urgent measures needed to be taken to reverse this. In this context, the aim of this article is to examine Marsh’s Ottoman travels and to question the contributions of life in Türkiye to this book. The document analysis method was employed in the study. The first edition of Man and Nature and Caroline Marsh's 1888 book on her husband's life and letters were the primary sources examined. It was recognized that a substantial portion of Man and Nature was derived from the notes Marsh made while living in Türkiye.

Anahtar Kelimeler

• George Perkins Marsh
• History of Geography
• Landscape Change
• Anthropocene
• Nature Conservation
• Human Impact

“İnsan ve Doğa”nın izinde: George Perkins Marsh’ın Osmanlı gözlemlerinin çevreci fikirlerine etkisi

Öz

İnsan ve Doğa başlıklı kitap 1850-1853 yılları arasında ABD’nin İstanbul’da yerleşik Osmanlı elçiliğini yapmış olan George Perkins Marsh tarafından ilk kez 1864 yılında yayımlanmıştır. İnsan ve Doğa hem modern coğrafi düşüncenin başlangıcını hem de doğa koruma ve çevreciliğin doğuşunu temsil eden bir başyapıttır. Kitabın temel tezi insan faaliyetlerinin dünyayı hızla yaşanmaz bir yer haline getirmekte olduğu ve bunu tersine çevirmek için acilen tedbirler alınması gerektiği düşüncesiydi. Marsh’ın İstanbul’da yaşamış olmasının kitabın yazımına ne gibi katkılar yaptığına odaklanan bir çalışma henüz yoktur. Bu kapsamda bu yazının amacı George Perkins Marsh’ın Osmanlı seyahatleri ve gözlemlerini inceleyerek bu kitaba olan katkılarını ortaya koymaktır. Marsh, çevrenin tahrip edilmesinin toplumu uzun dönemde nasıl etkilediğinin çarpıcı örneklerini Türkiye’de görmüş ve böyle bir kitap yazma fikri de Türkiye’de oluşmuştur. Çalışmada doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Analiz edilen temel dokümanlar İnsan ve Doğa’nın ilk baskısı ile Caroline Marsh’ın 1888 yılında yayımladığı ve eşinin hayatı ve mektuplarını konu alan kitaptır. İnsan ve Doğa’nın büyük ölçüde Marsh’ın Türkiye’deki yaşamı boyunca aldığı notlar üzerine kurulu olduğu anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• George Perkins Marsh
• Coğrafya Tarihi
• Peyzajın Değişimi
• Antroposen
• Doğa Koruma
• İnsan Etkisi

Kaynakça

1. Ardoğan, R. (2012). Tüketim, nüfus ve çevre sorunları: Orantısız denklem. Journal of History Culture and Art Research, 1(4), 81-106.
2. Arı, Y. (2017). Çevresel determinizmden politik ekolojiye: Son 100 yılda Dünya’da ve Türkiye’de insan-çevre coğrafyasındaki yaklaşımlar. Doğu Coğrafya Dergisi, 22(37), 1-34. https://doi.org/10.17295/ataunidcd.269463
3. Arı, Y. (2024). İnsansız korumadan biyokültürel korumaya: son 150 yılda dünyada doğa koruma paradigmalarının değişimi. lnternational Journal of Geography and Geography Education, (53), 298-317. https://doi.org/10.32003/igge.1492106
4. Arı, Y. (Ed.) (2018). 20. yüzyılda Amerikan coğrafyasının gelişimi (2. Baskı), Çizgi.
5. Barron, P. (2007). Pilgrimage to Vallombrosa: from Vermont to Italy in the footsteps of George Perkins Marsh. Charlottesville: University of Virginia Press.
6. Barrows, H. H. (1923). Geography as human ecology (İnsan ekolojisi olarak coğrafya). Annals of the Association of American Geographers, 13(1), 1-14. (Çeviri: Erol Tümertekin). 20. yüzyılda Amerikan coğrafyasının gelişimi İçinde. Yılmaz Arı (Ed.). 2. Baskı, 2018. (ss. 57-72). Çizgi Kitabevi.
7. Bendix, J., & Urban, M. A. (2021). Nothing new under the sun? George Perkins Marsh and roots of US physical geography. Annals of the American Association of Geographers, 111(3), 709-716. https://doi.org/10.1080/24694452.2020.1761769
8. Clark, B., & Foster, J. B. (2002). George Perkins Marsh and the transformation of Earth: An introduction to Marsh’s Man and Nature. Organization & Environment, 15(2), 164-169.

9. Clark Üniveristesi. (2024). https://www.clarku.edu/centers/marsh-institute/about-us/george-perkins- marsh/. 08.11.2024 tarihinde erişildi.
10. Colten, C. E. (1998). Historical geography and environmental history. Geographical Review, 88(2), iii-iv. https://doi.org/10.1111/j.1931-0846.1998.tb00103.x
11. Craig, R. K. (2020). George Perkins Marsh: Anticipating the Anthropocene. https://dc.law.utah.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1186&context=scholarship. 09.04.2025 tarihinde erişildi.
12. Cronon, W. (2003). Foreword: A classic of conservation. Foreword to Man and Nature edited by Dawid Lowenthal. University of Washington Press.
13. Çoban, A., & Kılıç, S. (2009). Türkiye’de yerel yönetimlerin çevreye yönelik politikaları: Konya Selçuklu Belediyesi SELKAP örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (22), 117-130.
14. Davis, W. M. (1909). Biographical memoir of George Perkins Marsh, 1801-1882. Biographical Memoirs 6: 71-80. National Academy of Sciences.
15. Demirci, K. (2021). Sürdürülebilir geleceğin önündeki tehdit: Yeşil boyama (greenwashing) Türkiye kentleri üzerinden bir değerlendirme. Kent ve Çevre Araştırmaları Dergisi, 3(2), 34-55. https://doi.org/10.48118/yykentcevre.1012216
16. Dinavasova, J. (2019). Bireylerin çevresel tutumlarının sürdürülebilir tüketim davranışına etkisi üzerine bir araştırma, (Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul).
17. Ducci, L. (2011). George P. Marsh correspondence: Images of Italy, 1861–1881. Lexington Books.
18. Elder, J. (2008). Pilgrimage to Vallombrosa: from Vermont to Italy in the footsteps of George Perkins Marsh. University of Virginia Press.
19. Faybusovich, E. L. (1968). Centennial of the Russian edition of George Perkins Marsh's Man and Nature. Soviet Geography, 9(10), 886-890.
20. Feltmate, B. W. (2006). The unlearned eyes of George Perkins Marsh. Corporate Knights, 4(5), 41.
21. Fleischman, L. (2007). Elite environmentalism: The roots of the modern environmental movement in the 19th century whig philosophy of George Perkins Marsh. (Doktora Tezi, Haverford College. Tarih Bölümü, ABD).
22. Gade, D. W. (1983). The growing recognition of George Perkins Marsh. Geographical Review, 73(3), 341-344. https://doi.org/10.2307/214840
23. Garvey, T. G. (2009). The civic intent of George Perkins Marsh's anthrocentric environmentalism. The New England Quarterly, 82(1), 80-111. https://doi.org/10.1162/tneq.2009.82.1.80
24. George Perkins Marsh Enstitüsü, (2024). https://www.clarku.edu/centers/marsh-institute/. 10.11.2024 tarihinde erişildi.
25. Gür, D., & Canbulat, İ. (2023). Türkiye’de Cristina Trivulzio di Belgiojoso’nun kızı Maria’ya ait arazi, çiftlik ve mülkler. Journal of Humanities and Tourism Research, 13(1), 113-135. https://doi.org/10.14230/johut1344
26. Hall, M. (2004). The provincial nature of George Perkins Marsh. Environment and History, 10(2), 191-204. https://doi.org/10.3197/0967340041159803
27. Halsey, S. M. (2017). Sight is a faculty; seeing, an art: george perkins marsh, the classical environment, and 19th-century conservation policy. (Bitirme Tezi. Union College, ABD).
28. Hartshorne, R. (1939). The character of regional geography (Bölgesel coğrafyanın karakteri). Annals of the Association of American Geographers, 29(4), 436-456. (Çeviri: Yılmaz Arı). 20. yüzyılda Amerikan coğrafyasının gelişimi içinde. Yılmaz Arı (Ed.). 2. Baskı, 2018. (ss. 107-126). Çizgi Kitabevi.
29. Jordan-Bychkov, T. G. ve Domosh, M. (2005). The human mosaic: A thematic introduction to cultural geography. Macmillan.
30. Judd, R. W. (2004). George Perkins Marsh: the times and their man. Environment and History, 10(2), 169-190. https://doi.org/10.3197/0967340041159821
31. Kefeli, E. (2009). Coğrafya merkezli okuma. Electronic Turkish Studies, 4, 423-433.
32. Kılıç, S. (2013). Yükseköğretimde çevre eğitiminin çevre bilinci oluşumuna etkisi: Niğde Üniversitesi İİBF Kamu Yönetimi Örneği. Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(1), 63-80.
33. Koelsch, W. A. (2012). The legendary “rediscovery” of George Perkins Marsh. Geographical Review, 102(4), 510- 524. https://doi.org/10.1111/j.1931-0846.2012.00172.x
34. Lowenthal, D. (1953). George Perkins Marsh and the American geographical tradition. Geographical Review, 43(2), 207-213. https://doi.org/10.2307/211934
35. Lowenthal, D. (1957). GP Marsh and Scandinavian studies. Scandinavian Studies, 29(2), 41-52. https://www.jstor.org/stable/40916123
36. Lowenthal, D. (1958). George Perkins Marsh: Versatile Vermonter. Columbia University Press.
37. Lowenthal, D. (1960). George Perkins Marsh on the nature and purpose of geography. The Geographical Journal, 126(4), 413-417. https://doi.org/10.2307/1793376
38. Lowenthal, D. (2000). Nature and morality from George Perkins Marsh to the millennium. Journal of Historical Geography, 26(1), 3-23. https://doi.org/10.1006/jhge.1999.0188
39. Lowenthal, D. (2003). George Perkins Marsh: Prophet of conservation. University of Washington Press.
40. Lowenthal, D. (2013). Marsh and Sauer: Reexamining the rediscovery. Geographical Review, 103(3), 409-414. https://doi.org/10.1111/j.1931-0846.2013.00006.x
41. Lowenthal, D. (2016a). Marsh and Sauer: Geography and morality. Geographical Review, 106(2), e41-e43. https://doi.org/10.1111/j.1931-0846.2016.12176.x
42. Lowenthal, D. (2016b). Origins of Anthropocene awareness. The Anthropocene Review, 3(1), 52-63.
43. Madden, E. (2023). Writing Man and Nature (1864) in Italy: George and Caroline Marsh on human- environmental relations. Rivista Italiana di Filosofia Politica, (4), 197-214.
44. Marsh, C.C. (1888). Life and Letters of George Perkins Marsh. C. Scribner's Sons.
45. Marsh G. P (1847). Address delivered before the Agricultural Society of Rutland County, Sept. 30, 1847.
46. Marsh, G. P. (1856). The camel: his organization, habits and uses. Gould and Lincoln.
47. Marsh, G. P. (1857). Report made under authority of the legislature of Vermont: On the artificial propagation of fish. Free Press Print.
48. Marsh, G. P. (1859). An apology for the study of English. Wynkoop, Hallenbeck & Thomas.
49. Marsh, G. P. (1862). Lectures on the English language: First Series. C. Scribner.
50. Marsh, G. P. (1864). Man and nature, or physical geography as modified by human action. London: Sampson Low, Son and Marston.
51. Marsh, G. P. (1874). The earth as modified by human action: a new edition of man and nature. Scribner, Armstrong & Company.
52. Marsh, G. P. (1877). Lectures on the English language. Murray.
53. Marsh, G. P. (1885). The earth as modified by human action. C. Scribner's Sons.
54. Marsh, G. P. (2001). So great a vision: the conservation writings of George Perkins Marsh. UPNE.
55. Marsh, G. P. (2003). Man and nature. University of Washington Press.
56. Martin, G. J. (1984). Paradigm change: a study in the history of geography in the United States, 1892-1925. Organon, 20, 261-276.
57. Merriam-Webster Dictionary. (2025). Merriam-Webster, https://www.merriam- webster.com/dictionary/minister%20resident. 08.05 2025 tarihinde erişildi.
58. Mitchell, N. J., & Diamant, R. (2015). The necessity of stewardship: George Perkins Marsh and the nature of conservation. The George Wright Forum, 32(3), 257-265.
59. Mumford, L. (1924). Sticks and stones: A study of American architecture and civilization. Boni and Liveright.
60. Mumford, L. (1926). The golden day: A study in American experience and culture. Boni and Liveright.
61. Mumford, L. (1931). The brown decades: A study of the arts in America, 1865-1895. New York: Dover Publications.
62. O’Riordan T (1988). ‘The earth as transformed by human action’: An international symposium. Environment, 30(1): 25–28. https://doi.org/10.1080/00139157.1988.9930868
63. Olwig, K. R. (1980). Historical geography and the society/nature “problematic”: the perspective of JF Schouw, GP Marsh and E. Reclus. Journal of Historical Geography, 6(1), 29-45. https://doi.org/10.1016/0305- 7488(80)90042-0
64. Olwig, K. R. (2022). David and Max Lowenthal–and Marsh: public intellectuals and advocates in the political landscape. A personal view. Landscape Research, 47(4), 477-487. https://doi.org/10.1080/01426397.2020.1791811
65. Payne, D. G., & Newman, R. S. (2005). George Perkins Marsh (1801–1882). In The palgrave environmental reader (pp. 79-95). New York: Palgrave Macmillan US.
66. Reclus, E. (1868) La terre. Hachette.
67. Robertson, T. (2012). The Malthusian moment: global population growth and the birth of American environmentalism. Rutgers University Press.
68. Sauer, C. O. (1925). The Morphology of Landscape (Peyzajın Morfolojisi), University of California, Publications in Geography, No:22, 19-54 (Çeviri: Yılmaz Arı). İçinde 20. Yüzyılda Amerikan Coğrafyasının Gelişimi. Yılmaz Arı (Ed.). 2. Baskı, 2018. (ss. 73-105). Çizgi Kitabevi.
69. Sauer, C. O. (1941). Foreword to historical geography. Annals of the Association of American Geographers, 31(1), 1-24. https://doi.org/10.1080/00045604109357211
70. Sauer, C. O. (1966). On the background of geography in the United States. Franz Steiner.
71. Semple, E. C. (1911). Influences of geographic environment, (coğrafi çevrenin insana etkileri). (Çeviri: Yılmaz Arı). 20. Yüzyılda Amerikan Coğrafyasının Gelişimi içinde Yılmaz Arı (Ed.). 2. Baskı, 2018. (ss. 39-55). Çizgi Kitabevi.
72. Smithsonian Enstitüsü Arşivi (2025). https://siarchives.si.edu/history/spencer-fullerton-baird. 06.05.2025 tarihinde erişildi.
73. Smithsonian Enstitüsü. (2025). https://www.si.edu/about/history. 07.05.2025 tarihinde erişildi.
74. Shaler, N. S. (1891). Nature and man in America. C. Scribner's sons.
75. Sümer, Ö., Alak, A., & Tekin, A. (2020). Antropojen ve Antroposen kavramlarının tarihsel gelişimine yerbilimsel bir bakış. Türkiye Jeoloji Bülteni, 63(1), 1-20. https://doi.org/10.25288/tjb.605167
76. The Guardian. (2024). https://www.theguardian.com/environment/blog/2011/jun/20/george-perkins-marsh- climate-speech. 18.10.2024 tarihind erişildi.
77. Thomas, W. L., (Ed.). (1956). Man's role in changing the face of the Earth. University of Chicago Press.
78. Tozar, T., & Ayaşlıgil, T. (2007). Doğal kaynakların sürdürülebilirliği için geliştirilen ekolojik planlama yöntemleri. Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University, 58(1), 17-36. https://doi.org/10.17099/jffiu.85088
79. Tufano, A. (2017). Man's role in changing the face of the earth (1955): From the rediscovery of Marsh to the emergence of urban metabolism. Global Environment, 10(2), 335-362. https://doi.org/10.3197/ge.2017.100204
80. Tyrrell, I. (2004). Acclimatisation and environmental renovation: Australian perspectives on George Perkins Marsh. Environment and History, 10(2), 153-167. https://doi.org/10.3197/0967340041159812
81. Vallino, F. C. O. (2014). Nature conservation, political events, and diplomatic activity. George Perkins Marsh in Italy, 1861-1882. http://hdl.handle.net/2067/2335
82. Williams, M. (2004). The origin and construction of knowledge. Environment and History, 10(2), 127-131. https://www.jstor.org/stable/20723480
83. Yavan, N., & Anlı, C. K. (2018). (Un) making human geography in Turkey under the dominance of environmental determinism. Posseible, (13), 77-98. https://doi.org/10.5281/zenodo.7419634
84. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.