Derleme

Anadolu’da zeytinin güncel polen kayıtlarındaki temsiliyeti üzerine bir değerlendirme

Sayı: 56 29 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Anadolu’da zeytinin güncel polen kayıtlarındaki temsiliyeti üzerine bir değerlendirme

Öz

Zeytin (Olea europaea L.), Akdeniz ikliminin karakteristik bir türü olarak ekolojik, ekonomik ve kültürel açıdan büyük önem taşır. Bu nedenle, palinolojik çalışmalarda fosil polen kayıtları aracılığıyla arazi kullanımı ve tarım dinamiklerinin rekonstrüksiyonunda sıkça incelenir. Bu çalışmada, 1968-2023 döneminde Anadolu ile ilgili yapılmış güncel polen çalışmalarında zeytin poleninin temsiliyeti ele alınmıştır. Öncelikle literatürdeki güncel polen incelemeleri derlenmiş, örnekleme noktaları coğrafi olarak sayısallaştırılmış ve her bir lokasyondan elde edilen zeytin polen yüzdeleri veri tabanına aktarılmıştır. Böylece, Anadolu genelinde zeytin poleninin bölgesel dağılımı haritalandırılmış, farklı bölgeler arasında karşılaştırma imkânı sağlanmış ve fosil polen verileriyle ilişkilendirilebilecek kapsamlı bir veri seti oluşturulmuştur. Elde edilen sonuçlar, Güneybatı Anadolu, Batı Anadolu ve Marmara Bölgesi’nde yüksek; İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Karadeniz bölgelerinde ise görece düşük zeytin polen yüzdeleri olduğunu göstermektedir. Bu örüntü, zeytinliklerin dağılımı ile de uyumludur. Ayrıca, fosil polen verileri ile güncel verilerin karşılaştırılması, zeytinin yayılımında coğrafi ve zamansal farklılıklar olduğunu ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aario, L. (1940). Waldgrenzen und subrezenten Pollen-spektren in Petsamo, Lapland. Ann Acad Sci Fennicæ A.
  2. Aario, L. (1944). Uber die pollenanalytischen Methoden zur Untersuchung von Waldgrenzen. Geologiska Föreningen i Stockholm Förhandlingar, 66 (3), 337–354.
  3. Aydınoglu, Ü. (2009). Dağlık Kilikia bölgesinde antik çağda zeytinyağı ve şarap üretimi: Üretimin arkeolojik kanıtları. Ege Yayınları.
  4. Başoğlu, M.İ. (2009). Antik Çağda Kilikya Bölgesinde Zeytinyağı Üretimi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Arkeoloji Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Adana.
  5. Behre, K.-E. (1981). The interpretation of anthropogenic indicators in pollen diagrams. Pollen et Spores, 23, 225–245.
  6. Behre, K.-E. (1990). Some reflections on anthropogenic indicators and the record of prehistoric occupation phases in pollen diagrams from the Near East. In S. Bottema, G. Entjes-Nieborg, ve W. van Zeist (Eds.), Man’s Role in the Shaping of the Eastern Mediterranean Landscape (pp. 219–230). Rotterdam: A. A. Balkema.
  7. Behre, K.-E., & Jacomet, S. (1991). The ecological interpretation of archaeobotanical data. In W. van Zeist, K. Wasylikova, ve K.-E. Behre (Eds.), Progress in Old World Palaeoethnobotany. A Retrospective View on the Occasion of 20 years of the International Working Group for Palaeoethnobotany. Rotterdam: A.A. Balkema.
  8. Besnard, G., Baali-Cherif, D., Bettinelli-Riccardi, S., Parietti, D., & Bouguedoura, N. (2009). Pollen-mediated gene flow in a highly fragmented landscape: consequences for defining a conservation strategy of the relict Laperrine’s olive. CR Biol 332(7):662–672. https://doi.org/10.1016/j.crvi.2009.02.003.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Biyocoğrafya, Coğrafyada Ekoloji, Fiziki Coğrafya

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

29 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

24 Nisan 2025

Kabul Tarihi

28 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 56

Kaynak Göster

APA
Doğan, M. (2025). Anadolu’da zeytinin güncel polen kayıtlarındaki temsiliyeti üzerine bir değerlendirme. International Journal of Geography and Geography Education, 56, 372-394. https://doi.org/10.32003/igge.1682988
AMA
1.Doğan M. Anadolu’da zeytinin güncel polen kayıtlarındaki temsiliyeti üzerine bir değerlendirme. IGGE. 2025;(56):372-394. doi:10.32003/igge.1682988
Chicago
Doğan, Mustafa. 2025. “Anadolu’da zeytinin güncel polen kayıtlarındaki temsiliyeti üzerine bir değerlendirme”. International Journal of Geography and Geography Education, sy 56: 372-94. https://doi.org/10.32003/igge.1682988.
EndNote
Doğan M (01 Eylül 2025) Anadolu’da zeytinin güncel polen kayıtlarındaki temsiliyeti üzerine bir değerlendirme. International Journal of Geography and Geography Education 56 372–394.
IEEE
[1]M. Doğan, “Anadolu’da zeytinin güncel polen kayıtlarındaki temsiliyeti üzerine bir değerlendirme”, IGGE, sy 56, ss. 372–394, Eyl. 2025, doi: 10.32003/igge.1682988.
ISNAD
Doğan, Mustafa. “Anadolu’da zeytinin güncel polen kayıtlarındaki temsiliyeti üzerine bir değerlendirme”. International Journal of Geography and Geography Education. 56 (01 Eylül 2025): 372-394. https://doi.org/10.32003/igge.1682988.
JAMA
1.Doğan M. Anadolu’da zeytinin güncel polen kayıtlarındaki temsiliyeti üzerine bir değerlendirme. IGGE. 2025;:372–394.
MLA
Doğan, Mustafa. “Anadolu’da zeytinin güncel polen kayıtlarındaki temsiliyeti üzerine bir değerlendirme”. International Journal of Geography and Geography Education, sy 56, Eylül 2025, ss. 372-94, doi:10.32003/igge.1682988.
Vancouver
1.Mustafa Doğan. Anadolu’da zeytinin güncel polen kayıtlarındaki temsiliyeti üzerine bir değerlendirme. IGGE. 01 Eylül 2025;(56):372-94. doi:10.32003/igge.1682988

© 2026 International Journal of Geography and Geography Education (IGGE) e-ISSN: 2630-6336 | Creative Commons (CC BY-NC 4.0)