Araştırma Makalesi

Afet risk yönetimi kapsamında afet ve acil durum toplanma alanlarının BWM ve CBS ile belirlenmesi: İlkadım (Samsun) örneği, Türkiye

Sayı: 56 29 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Afet risk yönetimi kapsamında afet ve acil durum toplanma alanlarının BWM ve CBS ile belirlenmesi: İlkadım (Samsun) örneği, Türkiye

Öz

Afet risklerinin azaltılması ve kriz anlarında etkin müdahalenin sağlanabilmesi açısından afet ve acil durum toplanma alanlarının doğru bir biçimde belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Çünkü toplanma alanları afet sonrasında geçici barınma görevi görmektedir. Toplanma alanları bu öneminin yanı sıra, yanlış konumlandırıldığında ikincil afet riskini artırarak daha büyük riskler oluşturabilmektedir. Bu çalışma CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri) ve BWM (Best-Worth Method) entegrasyonu ile İlkadım’da afet ve acil durum toplanma alanlarının konumsal uygunluğu ve potansiyel toplanma alanları için uygun yerleri belirlemeyi amaçlamaktadır. Mevcut ve potansiyel toplanma alanlarının uygunluğunu değerlendirmek üzere dokuz farklı coğrafi kriter belirlenmiştir. Bu kriterlerin ağırlıkları BWM yöntemiyle hesaplanmış, ardından CBS kullanılarak potansiyel toplanma alanları uygunluklarına göre sınıflara ayrılmıştır. Elde edilen bulgular, İlkadım’daki 61 mahallede yer alan toplanma alanlarının 36’sında yetersiz kaldığını ve yeni alan tahsisinin gerekli olduğunu göstermektedir. Çalışma, mevcut toplanma alanlarının yetersizliğini ortaya koymakla kalmayıp alternatif güvenli alanların belirlenmesine yönelik karar destek sağlayan veri temelli bir metodoloji sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akar, A., Akar, Ö., & Konakoğlu, B. (2024). Analysis of emergency assembly points for post-earthquake disaster management: A case study of Erzincan, Türkiye. Natural Hazards, 120(13), 11791–11824. https://doi.org/10.1007/s11069-024-06661-7
  2. Alvarez, P. A., Ishizaka, A., & Martínez, L. (2021). Multiple-criteria decision-making sorting methods: A survey. Expert Systems with Applications, 183, 115368. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2021.115368
  3. Aman, D. D., & Aytaç, G. (2022). Multi-criteria decision making for city-scale infrastructure of post-earthquake assembly areas: Case study of Istanbul. International Journal of Disaster Risk Reduction, 67, 102668. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2021.102668
  4. Atmaca, E., Aktaş, E., & Öztürk, H. N. (2023). Evaluate post-disaster and emergency assembly areas using multi-criteria decision-making techniques: A case study of Turkey. Sustainability, 15(10), 8350. https://doi.org/10.3390/su15108350
  5. Badri Ahmadi, H., Kusi-Sarpong, S., & Rezaei, J. (2017). Assessing the social sustainability of supply chains using Best Worst Method. Resources, Conservation and Recycling, 126, 99–106. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2017.07.020
  6. Bağcı, H. R., Çağırır, N., & Demir, S. (2024). Arnavutköy’de (İstanbul) afet ve acil durum toplanma alanlarının afet süreçlerinde kullanılmaya uygunluk açısından değerlendirilmesi. Coğrafya Dergisi, 49, 113–133. https://doi.org/10.26650/JGEOG2024-1508051
  7. Bahadır, M., Ocak, F., & Şen, H. (2024). Determination of the development of settlements above earthquake susceptibility classes in Atakum district (Samsun/Turkey). International Journal of Engineering and Geosciences, 9(3), 390-405. https://doi.org/10.26833/ijeg.1465072
  8. Bakır, B. S., Sucuoğlu, H., & Yılmaz, T. (2002). An overview of local site effects and the associated building damage in Adapazari during the 17 August 1999 Izmit earthquake. Bulletin of the Seismological Society of America, 92(1), 509–526.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Coğrafi Bilgi Sistemleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

25 Nisan 2025

Kabul Tarihi

27 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 56

Kaynak Göster

APA
Ocak, F. (2025). Afet risk yönetimi kapsamında afet ve acil durum toplanma alanlarının BWM ve CBS ile belirlenmesi: İlkadım (Samsun) örneği, Türkiye. International Journal of Geography and Geography Education, 56, 246-268. https://doi.org/10.32003/igge.1684133
AMA
1.Ocak F. Afet risk yönetimi kapsamında afet ve acil durum toplanma alanlarının BWM ve CBS ile belirlenmesi: İlkadım (Samsun) örneği, Türkiye. IGGE. 2025;(56):246-268. doi:10.32003/igge.1684133
Chicago
Ocak, Fatih. 2025. “Afet risk yönetimi kapsamında afet ve acil durum toplanma alanlarının BWM ve CBS ile belirlenmesi: İlkadım (Samsun) örneği, Türkiye”. International Journal of Geography and Geography Education, sy 56: 246-68. https://doi.org/10.32003/igge.1684133.
EndNote
Ocak F (01 Eylül 2025) Afet risk yönetimi kapsamında afet ve acil durum toplanma alanlarının BWM ve CBS ile belirlenmesi: İlkadım (Samsun) örneği, Türkiye. International Journal of Geography and Geography Education 56 246–268.
IEEE
[1]F. Ocak, “Afet risk yönetimi kapsamında afet ve acil durum toplanma alanlarının BWM ve CBS ile belirlenmesi: İlkadım (Samsun) örneği, Türkiye”, IGGE, sy 56, ss. 246–268, Eyl. 2025, doi: 10.32003/igge.1684133.
ISNAD
Ocak, Fatih. “Afet risk yönetimi kapsamında afet ve acil durum toplanma alanlarının BWM ve CBS ile belirlenmesi: İlkadım (Samsun) örneği, Türkiye”. International Journal of Geography and Geography Education. 56 (01 Eylül 2025): 246-268. https://doi.org/10.32003/igge.1684133.
JAMA
1.Ocak F. Afet risk yönetimi kapsamında afet ve acil durum toplanma alanlarının BWM ve CBS ile belirlenmesi: İlkadım (Samsun) örneği, Türkiye. IGGE. 2025;:246–268.
MLA
Ocak, Fatih. “Afet risk yönetimi kapsamında afet ve acil durum toplanma alanlarının BWM ve CBS ile belirlenmesi: İlkadım (Samsun) örneği, Türkiye”. International Journal of Geography and Geography Education, sy 56, Eylül 2025, ss. 246-68, doi:10.32003/igge.1684133.
Vancouver
1.Fatih Ocak. Afet risk yönetimi kapsamında afet ve acil durum toplanma alanlarının BWM ve CBS ile belirlenmesi: İlkadım (Samsun) örneği, Türkiye. IGGE. 01 Eylül 2025;(56):246-68. doi:10.32003/igge.1684133

© 2026 International Journal of Geography and Geography Education (IGGE) e-ISSN: 2630-6336 | Creative Commons (CC BY-NC 4.0)