CAPITAL, POWER AND THE CITY: UNDERSTANDING THE POLITICAL-ECONOMY AND SPATIALITY OF USURY IN SİİRT

Öz

Usury, which is lending money at high rates of interest to generate income, is an irregular money flow system widespread especially in undeveloped economies. In systems where there is a large influence of usury in domestic economies, economic fragility increases, and political economy is shaped according to the wishes of the ones who own capital. Despite this powerful effect, there are not any studies which analyze the structure of usury with a holistic approach. In order to fulfil this need, in this study, the usury system in Siirt, where operations on usurers are intensified, is analyzed. Based on in-depth interviews in this context, the actors of the usury mechanism, relationships among the actors, emergence, functioning and effects of the system have been put forward. At the end of the study, it has been found that usury stems from inequal distribution of all kinds of capital and its power among ethnic groups, that it deepens differentiation among these groups and that through this way; it forms socio-spatial structures and relationships.

Anahtar Kelimeler

• Capital
• Power
• Political-Economy
• Usury
• Siirt

Kaynakça

1. Akalın, K. H. (2012). Paranın değersizliğine dayanan tefecilik yasağına karşı kazançtan ayrılan pay olarak faizin yasallığı. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(3), 215-248.
2. Akçam, T. & Kurt, Ü. (2012). Kanunların Ruhu: Emval-I Metruke Kanunlarında Soykırımın İzini Sürmek. İstanbul: İletişim Yayınları.
3. Aktar, A. (2000). Nüfusun homojenleştirilmesi ve ekonominin Türkleştirilmesi sürecinde bir aşama: Türk Yunan nüfus mübadelesi, 1923-1924. H. Kurtuluş & F. Atacan (ed.), Mübeccel Kıray için yazılar içinde (s. 77-111). İstanbul: Bağlam Yayınları.
4. Alpman, P. S. (2016). Esmer Yakalılar: Kent-Sınıf-Kimlik ve Kürt Emeği. İstanbul: İletişim Yayınları.
5. Amanov, A., Ustaoğlu, M. & Haykır-Hobikoğlu, E. (2019). Ortaçağ Avrupa’sında Yahudi tefecilerin durumunu açıklayan temel teorik argümanlar. M. Ustaoğlu, & A. İncekara (ed.), Faiz meselesi: tarihte örnek uygulamalar içinde (s. 155-172). İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
6. Antonov, S. (2016). Bankrupts and Usurers of Imperial Russia: Dept, Property, and the law in the Age of Dostoevsky and Tolsoy. Harvard Historical Studies, 187.
7. Arslan, Ç. (2014). Tefecilik suçu. Ankara Barosu Dergisi, 1, 23-48.
8. Bauman, Z. (2015). Sosyolojik Düşünmek. İstanbul: Ayrıntı Yayınları

9. Bauman, Z. (2017). Kimlik. Ankara: Heretik Yayıncılık.
10. Bayındır, Ş. & Şimşek, H. (2019). Geç dönem İslam fakihlerinin faiz yasağının kökeni ve sürekliliğine ilişkin görüşlerine analitik bir bakış. M. Ustaoğlu, & A. İncekara (ed.), Faiz meselesi: tarihte örnek uygulamalar içinde (s. 233-250). İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
11. Bozik, M. S. & Demez, S. (2019). Antikçağ medeniyetlerinde faizli borç ilişkilerinin kurumsal kökenleri: Sümer Babil ve Asur dönemi. M. Ustaoğlu, & A. İncekara (ed.), Faiz meselesi: tarihte örnek uygulamalar içinde (s. 39-62). İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
12. Bozik, M.S & Tunalı, H. (2019). Antik Yunan ve Antik Roma’da faizli borç ilişkilerinin sosyal maliyeti. M. Ustaoğlu, & A. İncekara (ed.), Faiz meselesi: tarihte örnek uygulamalar içinde (s.63-88). İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
13. Chambers, I. M. (2006). Göç, Kültür, Kimlik. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
14. Çiçek, K. (2001). Diplomat, banker ve tüccar: 18. yüzyıl başlarında Larnaka'da para ticareti ve yabancı sermaye. Osmanlı Araştırmaları, 21(21), 269-283.
15. Coral, J. (2015). Anxious householders: theft and anti-usury discourse in Shakespeare’s Venetian plays. The Seventeenth Century, 30(3), 285-300.
16. Demirbaş, D. & Demirbaş, S. (2019). John Calvin düşüncesinde faizli borç ilişkileri. M. Ustaoğlu, & A. İncekara (ed.), Faiz meselesi: tarihte örnek uygulamalar içinde (s. 213- 231). İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
17. Der Matossian, B. (2007). The Armenian Commercial Houses and Merchant Networks İn the 19th Century Ottoman Empire. Texas: University of Nebraska-Lincoln Press.
18. Der Matossian, B. (2011). The Taboo within the Taboo: The Fate of ‘Armenian Capital’at the End of the Ottoman Empire. Texas: University of Nebraska-Lincoln Press.
19. Erder, S. (2018). Zorla Yerleştirmeden Yerinden Etmeye: Türkiye'de Değişen İskân Politikaları. İstanbul: İletişim Yayınları.
20. Erickson, E. J. (2013). Ottomans and Armenians: A Study in Counterinsurgency. New York: Springer.
21. Frisby, D. (2012). George Simmel: Modernitenin İlk Sosyoloğu. G Simmel, Modern Kültürde Çatışma. İstanbul: İletişim Yayınları.
22. Galassi, F. L. (1992). Buying a passport to heaven: Usury, restitution, and the merchants of medieval Genoa. Religion, 22(4), 313-326.
23. Gül, A. R. (2001). Tarihi bağlamı çerçevesinde Kuran’da riba yasağı. (Unpublished PhD. Thesis, Ankara University, Social Sciences Institute, Ankara). Retrieved from https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/.
24. Harvey, D. (2015). Sermayenin Sınırları. İstanbul: Yazılama Yayınevi
25. Haviland, W. A., Prins, H. E., Walrath, D. & Mcbride, B. (2008). Kültürel Antropoloji. İstanbul: Kaknüs Yayınları
26. Keyder, Ç. (2017). Türkiye'de devlet ve Sınıflar. İstanbul: İletişim Yayınları.
27. Korkmaz, Ö. F. & Yazan, Ö. (2012). Ulusal fon döngüsünü sınırlandıran bir faaliyet olarak tefecilik. Global Journal of Economics and Business Studies, 1(2), 59-70.
28. Marx, K. (1967). The Fetishism of Commodities: Capital, New York: International Publisher.
29. Mashigo, P. (2006). The debt spiral in the poor households in South Africa. International Indigenous Journal of Entrepreneurship, Advancement, Strategy and Education, 2(1), 59.
30. Meth, T. S. (1958). A Contemporary crisis: the problem of usury in The United States. ABAJ, 44, 637.
31. Morack, E. (2017). The Dowry of the State?: The Politics of Abandoned Property and the Population Exchange in Turkey, 1921-1945. Bamberg: University of Bamberg Press.
32. Moyo, S., Musona, D., Mbhele, W. T. & Coetzee, G. (2002). Use and Impact of Savings Services among Low Income People in South Africa. Nairobi: MicroSave.
33. Mundill, R. R. (2000). Clandestine crypto-camouflaged usurer or legal merchant? Edwardian Jewry, 1275–90. Jewish Culture and History, 3(2), 73-97.
34. Obuz, Ö. (2017). Siirt’in Cumhuriyet Serüveni (1923-1950) Gelenek, Modernite, Milli Kimlik. İstanbul: Akıl Fikir Yayınları.
35. Oran, B. (2011). Türkiyeli Gayrimüslimler Üzerine Yazılar. İstanbul: İletişim Yayınları.
36. Özdeğer, M. & Zeytinli, E. (2019). Ottoman credit system and usurers in agriculture in the nineteenth century: practices of usury contracts (selem). Journal of Balkan and Near Eastern Studies, 21(5), 594-612.
37. Özgenç, İ. (2010). Tefecilik suçu. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 14(2), 543-553.
38. Sağın, A. & Bozik, M. S. (2019). Thomas Aquinas’da ve Martin Luther’de faiz kavramına dair tartışmalar. M. Ustaoğlu, & A. İncekara (ed.), Faiz meselesi: tarihte örnek uygulamalar içinde (s. 193-212). İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
39. Sarafian, A. (2011). Talaat Pasha’s Report on the Armenian Genocide. London: Gomidas Institute.
40. Scaglione, A. (2014). Estimating the size of the loan sharking market in Italy. Global Crime, 15(1-2), 77-92.
41. Sennett, R. (2014). Ten ve Taş Batı Uygarlığında Beden ve Şehir. İstanbul: Metis
42. Shaw, S. J. (1978). The Ottoman census system and population 1831–1914. International Journal of Middle East Studies, 9(3), 325-338.
43. Simmel, G. (2014). Paranın Felsefesi. İstanbul: İthaki Yayınları.
44. Tan, E. S. (2002). An Empty Shell? Rethinking the Usury Laws in Medieval Europe. Journal of Legal History, 23(3), 177-196.
45. TBB, (2017) 26 Şubat 2020 tarihinde https://www.tbb.org.tr/Content/Upload/istatistikiraporlar/ekler/968/Bankacilik_Sisteminin_Cografi_Dagilimi_2017.pdf, adresinden edinilmiştir.
46. Teğin, N. (2014). Siirt ilinde intihar girişimleri ve intihar olayları üzerine sosyolojik bir araştırma. (MA Thesis, Fırat University. Social Sciences Institute, Elazığ). Retrieved from https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/.
47. Tuncel, G. & Gündoğmuş, B. (2013). Güneydoğuda yaşanan köy boşaltma hadiselerinin siyasal yansımaları ve Şırnak il ölçeğindeki seçmen tercihine etkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 12(44), 234-254.
48. Ünlü, B. (2019). Türklük Sözleşmesi: Oluşumu, İşleyişi ve Krizi. Ankara: Dipnot Yayınları.
49. Ustaoğlu, M. & Bayındır, S. (2019). Faiz meselesine giriş. M. Ustaoğlu, & A. İncekara (ed.), Faiz meselesi: tarihte örnek uygulamalar içinde (s. 1-16). İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
50. Ustaoğlu, M. & İncekara, A. (2019). Faiz Meselesi: Tarihte Örnek Uygulamalar. İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
51. Ustaoğlu, Z. B. (2019). Osmanlı toplumunda faizsiz finans arayışları. M. Ustaoğlu, & A. İncekara (ed.), Faiz meselesi: tarihte örnek uygulamalar içinde (s. 273-296). İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
52. Van Bruinessen, M. (2012). Kürdolojinin Bahçesinde: Kürdologlar ve Kürdoloji Üzerine Söyleşi ve Makaleler. İstanbul: İletişim Yayınları.
53. Van Bruinessen, M. (2015). Ağa, Şeyh, Devlet. İstanbul: İletişim Yayınları.
54. Vance, S. (2017). Antisemitism in France and colonial Algeria. Patterns of Prejudice, 51(3-4), 292-317.
55. Vega, J. (1987). The international crime of usury: the third world's usurious foreign debt. Crime and Social Justice, 30, 45-59.
56. Yazıcı, B. (2018). Devlet antropolojisi. A. F. Candan & C. Özbay (ed.), Kültür denen şey: antropolojik yaklaşımlar içinde (s. 51-81). İstanbul: Metis Yayınları.
57. Yüceşahin, M. M. & Özgür, E. M. (2006). Türkiye’nin Güneydoğusunda nüfusun zorunlu yerinden oluşu: süreçler ve mekânsal örüntü. Coğrafi Bilimler Dergisi. 4(2), 15-35.