Araştırma Makalesi

Yeme Arzusu Kabullenme ve Davranış Ölçeği’nin Türkçe Uyarlamasının Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması

Sayı: 19 29 Nisan 2023
PDF İndir
EN TR

Yeme Arzusu Kabullenme ve Davranış Ölçeği’nin Türkçe Uyarlamasının Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması

Öz

Amaç: Bu çalışmada “Food Craving Acceptance and Action Questionnaire (FAAQ)”ın Türkçe uyarlaması “Yeme Arzusu Kabullenme ve Davranış Ölçeği (YAKDÖ)”nin geçerlilik ve güvenilirliğini ortaya koymak amaçlanmıştır. Yöntem: Metodolojik araştırma tasarımı kullanılan çalışma, 2021-2022 akademik yılında Üsküdar Üniversitesi’nde 385 katılımcıyla yürütülmüştür. Google Formlar’da yapılandırılmış bir anket aracılığıyla Bilgi Formu, Yeme Arzusu Kabullenme ve Davranış Ölçeği (YAKDÖ) ve Yeme Arzusu Ölçeği Kısa Formu (FCQT-R) uygulanmıştır. İstatistiksel değerlendirmede iç tutarlılık katsayısı, faktör analizleri ve korelasyonları IBM SPSS26® yazılımı ile yapılmıştır. Bulgular: YAKDÖ’nün 79 kişi ile yürütülen pilot çalışmasında, Cronbach’s Alpha değeri 0,807 bulunarak, ölçeğin yüksek güvenilirlikte olduğu ve ölçekten madde çıkartılmadan, geçerlilik analizine uygun olduğu belirlenmiştir. Asıl çalışmanın 150 örneklemiyle gerçekleştirilen Açımlayıcı Faktör Analizi’nde, Kaiser-Mayer-Olkin değeri 0,903 ile örneklem hacminin çok iyi düzeyde yeterli olduğu ve Bartlett Küresellik Testi ile χ2=972,116 ve p=0,000 düzeyinde istatistiki açıdan anlamlılık olduğu bulunmuştur. Faktör yükleri >0,20 ve öz değerleri >1 olan ve toplam varyansın %69,078’ini açıklayan iki faktörlü bir yapı saptanmıştır. Asıl çalışmanın diğer 235 örneklemiyle gerçekleştirilen Doğrulayıcı Faktör Analizi’nde 10 maddelik versiyonun uyum iyiliği indeksleri RMSEA=0,048; CFI=0,969; GFI=0,978; NFI=0,951; SRMR=0,088; AGFI=0,964; χ2/df=1,904 olarak yeterli uyum gösterdiği saptanmıştır. İç tutarlılık analizinde Cronbach’s Alpha katsayısı 0,924 olarak bulunmuştur. Sonuç: Bireylerin yeme isteklerini ve besin kabullerini değerlendirmeyi amaçlayan Yeme Arzusu Kabullenme ve Davranış Ölçeği (YAKDÖ)’nin Türkçe uyarlaması geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracıdır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Weingarten HP, Elston D. Food cravings in a college population. Appetite. 1991;17:167–175.
  2. Chao AM, Grilo CM, Sinha R. Food cravings, binge eating, and eating disorder psychopathology: exploring the moderating roles of gender and race. Eating Behaviors. 2016;21:41-47.
  3. Coffino JA, Heiss S, Hormes JM. Targeting acceptance in the management of food craving: the mediating roles of eating styles and thought suppression. Eating Behaviors. 2018;29:132–136.
  4. Hallam J, Boswell RG, DeVito EE, Kober H. Focus: sex and gender health: gender-related differences in food craving and obesity. The Yale Journal of Biology and Medicine. 2016;89(2),161-173.
  5. Taylor M. A review of food craving measures. Eating Behaviors. 2019;32:101-110.
  6. Fahrenkamp AJ, Darling KE, Ruzicka EB, Sato AF. Food cravings and eating: the role of experiential avoidance. Int. J. Environ. Res. Public Health. 2019;16(7):1181.
  7. Niemiec MA, Boswell JF, Hormes JM. Development and initial validation of the obsessive compulsive eating scale. Obesity. 2016;24(8):1803-1809.
  8. Hayes SC, Luoma JB, Bond FW, Masuda A, Lillis J. Acceptance and commitment therapy: model, processes and outcomes. Behaviour Research and Therapy. 2006;44(1):1-25.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

29 Nisan 2023

Yayımlanma Tarihi

29 Nisan 2023

Gönderilme Tarihi

27 Nisan 2022

Kabul Tarihi

28 Şubat 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 19

Kaynak Göster

APA
Hamurcu, P., Şahin, İ. N., & Çelik, A. (2023). Yeme Arzusu Kabullenme ve Davranış Ölçeği’nin Türkçe Uyarlamasının Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences, 19, 19-32. https://doi.org/10.38079/igusabder.1109847
AMA
1.Hamurcu P, Şahin İN, Çelik A. Yeme Arzusu Kabullenme ve Davranış Ölçeği’nin Türkçe Uyarlamasının Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması. IGUSABDER. 2023;(19):19-32. doi:10.38079/igusabder.1109847
Chicago
Hamurcu, Pınar, İrem Nur Şahin, ve Abdullah Çelik. 2023. “Yeme Arzusu Kabullenme ve Davranış Ölçeği’nin Türkçe Uyarlamasının Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması”. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences, sy 19: 19-32. https://doi.org/10.38079/igusabder.1109847.
EndNote
Hamurcu P, Şahin İN, Çelik A (01 Nisan 2023) Yeme Arzusu Kabullenme ve Davranış Ölçeği’nin Türkçe Uyarlamasının Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences 19 19–32.
IEEE
[1]P. Hamurcu, İ. N. Şahin, ve A. Çelik, “Yeme Arzusu Kabullenme ve Davranış Ölçeği’nin Türkçe Uyarlamasının Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması”, IGUSABDER, sy 19, ss. 19–32, Nis. 2023, doi: 10.38079/igusabder.1109847.
ISNAD
Hamurcu, Pınar - Şahin, İrem Nur - Çelik, Abdullah. “Yeme Arzusu Kabullenme ve Davranış Ölçeği’nin Türkçe Uyarlamasının Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması”. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences. 19 (01 Nisan 2023): 19-32. https://doi.org/10.38079/igusabder.1109847.
JAMA
1.Hamurcu P, Şahin İN, Çelik A. Yeme Arzusu Kabullenme ve Davranış Ölçeği’nin Türkçe Uyarlamasının Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması. IGUSABDER. 2023;:19–32.
MLA
Hamurcu, Pınar, vd. “Yeme Arzusu Kabullenme ve Davranış Ölçeği’nin Türkçe Uyarlamasının Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması”. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences, sy 19, Nisan 2023, ss. 19-32, doi:10.38079/igusabder.1109847.
Vancouver
1.Pınar Hamurcu, İrem Nur Şahin, Abdullah Çelik. Yeme Arzusu Kabullenme ve Davranış Ölçeği’nin Türkçe Uyarlamasının Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması. IGUSABDER. 01 Nisan 2023;(19):19-32. doi:10.38079/igusabder.1109847

 Alıntı-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası (CC BY-NC-ND 4.0)