Üniversite Öğrencileri İçin Sağlığın Sosyal Belirleyicileri Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Amaç: Üniversite öğrencilerinin sosyal sağlık ihtiyaçlarına odaklanmak, araştırmak, belirlemek ve çözüm üretmek, birey ve toplum sağlığı açısından önemli bir adımdır. Bu çalışmanın amacı, sosyal sağlık ihtiyaçları açısından risk altında olan üniversite öğrencilerini saptamak ve sorunlarını çözmek için sağlığın sosyal belirleyicileri ölçeğinin Türkçe uyarlamasını ve psikometrik analizlerini yapmaktır. Yöntem: Üniversite öğrencileri için sağlığın sosyal belirleyicileri ölçeği 322 öğrenciye uygulandı. Ölçeğin geçerliği için kapsam geçerlik indeksi, doğrulayıcı faktör analizi, benzerlik ve ayırt edici geçerlik katsayıları ve güvenirlik, madde-toplam korelasyon, iç tutarlılık katsayısı ve test-tekrar test analizi kullanıldı. Bulgular: Üniversite öğrencileri için sağlığın sosyal belirleyicileri ölçeğinin Türkçe formunun kapsam geçerliği indeksi 0,89 bulunarak uzmanlar arası görüş birliği olduğu belirlendi. Test-tekrar test güvenirlik korelasyonu 0,81 ve Cronbach alpha güvenirlik katsayısı 0,71 bulunarak güvenilir bir ölçek olduğu bulundu. Genel sosyal sağlık ihtiyaçları, üniversite öğrencilerinin sosyal sağlık ihtiyaçları ve destekleyici sosyal sağlık faktörlerini ölçen üç alt boyutlu 18 maddeden oluşan ölçek orijinal hali ile uyum sağladı. Sonuç: Üniversite öğrencileri için sağlığın sosyal belirleyicileri ölçeği Türk kültürüne uygun, geçerli ve güvenilir bulundu. Üniversite öğrencilerinin sosyal sağlık ihtiyaçlarının saptanmasında yararlı olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Üniversite öğrencileri
• sağlığın sosyal belirleyicileri
• geçerlik
• güvenirlik

Adaptation of the Social Determinants of Health Scale for University Students to Turkish: A Validity and Reliability Study

Öz

Aim: Focusing, researching, identifying and producing solutions for the social health needs of university students is an important step in terms of individual and public health. The main purpose of this study is to make the Turkish adaptation of the social determinants of health scale and psychometric analyses to identify university students who are at risk for their social health needs and to solve their problems. Method: The social determinants of health scale for university students was administered to 322 students. For the validity of the scale, content validity index, confirmatory factor analysis, similarity, and discriminant validity coefficients were used, while for reliability, item-total correlations, internal consistency coefficient, and test-retest analysis were utilized. Results: The content validity index of the Turkish form of the social determinants of health scale for university students was found to be 0.89, and it was decided that there was a consensus among experts. The test-retest reliability correlation was 0.81 and the Cronbach alpha reliability coefficient was 0.71, which was found to be a reliable scale. The scale, which consists of three sub-dimensions measuring general social health needs, social health needs of university students, and promotive social health factors, was compatible with its original form. Conclusion: The social determinants of the health scale for university students were found to be valid and reliable for Turkish culture. It is thought that it will be useful in determining the social health needs of university students.

Anahtar Kelimeler

• University students
• social determinants of health
• validity
• reliability

Kaynakça

1. 1. Marmot M. Health Equity in England: The Marmot Review 10 Years On. 2020. Available from: https://www.health.org.uk/publications/reports/the-marmot-review-10-years-on. Accessed on October, 2022.
2. 2. Solar O, Irwin AA. Conceptual Framework for Action on the Social Determinants of Health. 2010. Available from: http://hdl.handle.net/1903/23135.
3. 3. Fuchs RV. Social determinants of health. JAMA. 2017;317(1):25-26. doi: 10.1001/jama.2016.17335.
4. 4. Lindquist A, Kurinczuk JJ, Redshaw M, Knight M. Experiences, utilisation and outcomes of maternity care in England amongwomen from different socio-economic groups: Findings from the 2010 National Maternity Survey. BJOG. 2015;122:1610–1617.
5. 5. Irwin A, Scali E. Action on the social determinants of health: Learning from previous experiences. World Health Organization Social Determinants of Health Discussion Paper 1 (Debates). Available from: https://www.who.int/social_determinants/corner/SDHDP1.pdf. Published 2010. Accessed on October, 2022.
6. 6. Aceijas C, Waldhäausl S, Lambert N, Cassar S, Bello-Corassa R. Determinants of health-related lifestyles among university students. Perspect Public Health. 2017;137(4):227–236. doi: 10.1177/1757913916666875.
7. 7. Goldrick-Rab S, Richardson J, Hernandez A. Hungry and homeless in college: Results from a national study of basic needs insecurity in higher education [pdf file]; 2017. Available from: http://hdl.handle.net/10919/83028. Accessed on October, 2023.
8. 8. Bruening M, Brennhofer S, van Woerden I, Todd M, Laska M. Factors related to the high rates of food insecurity among diverse, urban college freshmen. Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics. 2016;116(9):1450–1457. doi: 10.1016/j.jand.2016.04.004.

9. 9. Bowers JR, Segrin C. Transitional instability, psychological health, and sexual risk taking among college students. Journal of Student Affairs Research and Practice. 2017;54(4):400–414. doi: 10.1080/19496591.2017.1345753.
10. 10. Liu CH, Stevens C, Wong SH, Yasui M, Chen JA. The prevalence and predictors of mental health diagnoses and suicide among US college students: Implications for addressing disparities in service use. Depress Anxiety. 2019;36(1):8–17. doi: 10.1002/da.22830.
11. 11. Hair JF, Black, WC, Babin BJ, Anderson RE, Tatham RL. Multivariate data analysis Upper Saddle River, N.J: Pearson Education. 2010.
12. 12. Johnson KP, Brookover DL, Bradbrook K. Social health needs and promotive health factors scale for college students: Scale development and initial validation. Journal of American College Health. 2022;70(1):74-83, doi: 10.1080/07448481.2020.1725021.
13. 13. Esin MN. Veri Toplama Yöntem ve Araçları & Veri Toplama Araçlarının Güvenirlik ve Geçerliği. Erdoğan S, Nahcivan N ve Esin MN (Ed.), Hemşirelikte araştırma: Süreç, uygulama ve kritik içinde. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri. 2014;169–192.
14. 14. Hinton PR, McMurray I, Brownlow C. SPSS explained. Routledge. http://www.euro.who.int/document /e81703.pdf Promoting the health of young people in Custody. 2014:7.
15. 15. Billioux A, Verlander K, Anthony S, Alley D. Standardized Screening for Health-Related Social Needs in Clinical Settings: The Accountable Health Communities Screening Tool. NAM Perspectives. Discussion Paper, National Academy of Medicine, Washington, DC. 2017.
16. 16. Harriett LE, Eary RL, Prickett SA, et al. Adaptation of screening tools for social determinants of health in pregnancy: A pilot project. Matern Child Health J. 2023;27:1472–1480. doi: 10.1007/s10995-023-03732-2.
17. 17. Bao C, Yu Z, Yin X, et al. The development of the social health scale for the elderly. Health and Quality of Life Outcomes. 2018;16(1):1-14. doi: 10.1186/s12955-018-0899-6.
18. 18. Abachizadeh K, Tayefi B, Nasehi AA, et al. Development of a scale for measuring social health of Iranians living in three big cities. Medical Journal of the Islamic Republic of Iran. 2014;28(2):1-9.
19. 19. Erkoç B. Sosyal sağlık ölçeğinin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;9(5):1455-1466.
20. 20. Büyüköztürk S, Kılıç EK, Akgün ÖE, Karadeniz S, Demirel F. Güvenirlik. Bilimsel Araştırma Yöntemleri. 15. Baskı. Ankara: Pegem Akademi. 2013:24-109.
21. 21. Yaghmaie F. Content validity and its estimation. Journal of Medical Education. 2003;3(1):25-27.
22. 22. Şencan H. Sosyal ve Davranışsal Ölçümlerde Güvenilirlik ve Geçerlilik. İstanbul: Seçkin Yayıncılık; 2005.
23. 23. Aksayan S, Gözüm S. Kültürlerarası ölçek uyarlaması için rehber II: Psikometrik özellikler ve kültürlerarası karşılaştırma. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi. 2003;5:3-14.
24. 24. Kline P. Handbook of psychological testing. 2th ed. London and New York: Routledge; 2013.
25. 25. Streiner DL, Norman GR, Cairney J. Health Measurement Scales: A Practical Guide to Their Development and Use. Oxford University Press, USA; 2015.