Derleme

Ağrı ve Bellek

Sayı: 19 29 Nisan 2023
PDF İndir
EN TR

Ağrı ve Bellek

Öz

Öz Ağrıya bağlı olası psikolojik ve bilişsel bozuklukların insan üzerinde etkileri olduğu giderek daha fazla kabul görmektedir. Ağrı, duyusal/ayırt edici bir uyarıdır ve organizmanın tehlikeden korunma, iyileşme vb. için gerekli eylemleri teşvik edebilmektedir. Aynı zamanda motivasyonel ve duygusal bileşenleri de olan çok boyutlu bir uyarandır. Zararlı bir uyarana verilen yanıtta öğrenme deneyimi sağlayan bilişsel/değerlendirme boyutu yer alır. Öğrenilen ağrı deneyimleri, gelecekteki ağrı deneyimlerinin algılanmasını da etkileyebilmektedir. Ağrı yolları bilişsel, duygusal ve davranışsal etkileri olan kompleks bir duyusal sistemi temsil eder. Yaygın nörotransmitterler ve nöral plastisitenin benzer mekanizmaları (örneğin, merkezi sensitizasyon, uzun süreli güçlenme (long term potentiation), kronik ağrı ve hafıza arasında mekanik bir örtüşme olduğunu düşündürür. Bu anatomik ve mekanik bağıntılar, kronik ağrı ve hafızanın çeşitli seviyelerde yakından etkileşime girdiğini gösterir. Nörogörüntüleme çalışmaları, beyin aktivitesinin uzaysal-zamansal yeniden düzenlenmesinin, ağrının temsilinin yavaş yavaş duyusal yapılardan duygusal ve limbik yapılara kaydığı kronik ağrıya geçişe eşlik ettiğini ileri sürmektedir. Ayrıca bu çalışmalar ağrıya ilişkin psikolojik ve sosyal faktörlerin, bireyin sağlığını, bilişsel durumunu etkilediğini de göstermektedir. Çok boyutlu bir deneyim olan ağrının temel sinirbilim süreçlerinin yanı sıra psikososyal faktörlerinin de incelenerek ağrıya dair biyopsikososyal değerlendirme ve tedavi yöntemlerinin uygulanması ve araştırılması önem arz etmektedir. Bu derlemede bellek süreçleri ile ilişkili olarak ağrıya dair genel bir bakış açısı oluşturmak hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Allen HN, Bobnar HJ, Kolber BJ. Left and right hemispheric lateralization of the amygdala in pain. Progress in Neurobiology. 2021;196:101891.
  2. Merskey H, Bogduk N. Classification of Chronic Pain: Descriptions of Chronic Pain Syndromes And Definitions of Pain Terms. 2nd edition. Seattle, WA: IASP Pres; 1994.
  3. Khera T, Rangasamy V. Cognition and pain: a review. Front Psychol. 2021; 12: 673962.
  4. Sauver JLS, Warner DO, Yawn BP, et al. Why patients visit their doctors: Assessing the most prevalent conditions in a defined American population. Paper presented at: Mayo Clinic Proceedings. 2013;88(1): 56-67.
  5. Nadar MS, Jasem Z, Manee FS. The cognitive functions in adults with chronic pain: A comparative study. Pain Research and Management. 2016;2016.
  6. Bussone G, Grazzi L, Panerai AE. Pain, emotion, headache. Headache: The Journal of Head and Face Pain. 2012;52:98-101.
  7. Moriarty O, McGuire BE, Finn DP. The effect of pain on cognitive function: A review of clinical and preclinical research. Progress in Neurobiology. 2011;93(3):385-404.
  8. Sueki DG, Dunleavy K, Puentedura EJ, Heard L, Van Der Heide P, Cheng MS. The differing effects of nociception and pain memory on pain thresholds in participants with and without a history of injury: A pretest-posttest quasi experimental study. Journal of Behavioral and Brain Science. 2022;12(8):359-379.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

29 Nisan 2023

Yayımlanma Tarihi

29 Nisan 2023

Gönderilme Tarihi

20 Şubat 2023

Kabul Tarihi

10 Nisan 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 19

Kaynak Göster

APA
Bilsel, B. A., Durusoy, E., & Mutuş, R. (2023). Ağrı ve Bellek. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences, 19, 290-301. https://doi.org/10.38079/igusabder.1253543
AMA
1.Bilsel BA, Durusoy E, Mutuş R. Ağrı ve Bellek. IGUSABDER. 2023;(19):290-301. doi:10.38079/igusabder.1253543
Chicago
Bilsel, Beyza Aslı, Ebru Durusoy, ve Rıfat Mutuş. 2023. “Ağrı ve Bellek”. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences, sy 19: 290-301. https://doi.org/10.38079/igusabder.1253543.
EndNote
Bilsel BA, Durusoy E, Mutuş R (01 Nisan 2023) Ağrı ve Bellek. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences 19 290–301.
IEEE
[1]B. A. Bilsel, E. Durusoy, ve R. Mutuş, “Ağrı ve Bellek”, IGUSABDER, sy 19, ss. 290–301, Nis. 2023, doi: 10.38079/igusabder.1253543.
ISNAD
Bilsel, Beyza Aslı - Durusoy, Ebru - Mutuş, Rıfat. “Ağrı ve Bellek”. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences. 19 (01 Nisan 2023): 290-301. https://doi.org/10.38079/igusabder.1253543.
JAMA
1.Bilsel BA, Durusoy E, Mutuş R. Ağrı ve Bellek. IGUSABDER. 2023;:290–301.
MLA
Bilsel, Beyza Aslı, vd. “Ağrı ve Bellek”. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences, sy 19, Nisan 2023, ss. 290-01, doi:10.38079/igusabder.1253543.
Vancouver
1.Beyza Aslı Bilsel, Ebru Durusoy, Rıfat Mutuş. Ağrı ve Bellek. IGUSABDER. 01 Nisan 2023;(19):290-301. doi:10.38079/igusabder.1253543

 Alıntı-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası (CC BY-NC-ND 4.0)