Sürdürülebilir İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetimi Perspektifinden Ofis Çalışanlarının Mesleki Kaynaklı Yaşadıkları Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıkları ve Çalışma Ortamı, Vücut Uygunluğu, Dinlenme Molaları ve Ağrıdan Yakınma Durumları İlişkileri

Öz

Amaç: Bu araştırmada ofis çalışanlarının mesleki kaynaklı yaşadıkları kas iskelet sistemi rahatsızlıklarını tespit etmek amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda çalışma nicel olarak tasarlanmıştır. Araştırma kapsamında detaylı bir alanyazın araştırması yapılarak ilgili kavramlar ve ilişkiler ortaya konulacaktır. Yöntem: Tanımlayıcı tipte olan çalışma için Aralık 2022 ayında Türkiye- Şanlıurfa’da görev yapan 390 ofis çalışanından çevrimiçi bir form aracılığıyla elde edilen veriler ile gerçekleştirilmiştir. Çevrimiçi form Beyaz Yakalı Çalışanlarda İşe Bağlı Boyun, Sırt ve Omuz Bölgelerine Ait Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıklarının ve İşe Devamsızlığa Etki Eden Faktörlerin İncelenmesi Ölçeği ve alan yazından derlenerek oluşturulan sorular ile oluşturulmuştur. Veri analizinde SPSS 26.0 istatistik paket programı kullanılarak lojistik regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Araştırma bulgularına göre cinsiyet, yaş, medeni durum, çalışma ortamı, vücut uygunluğu, dinlenme molaları ve ağrıdan yakınma durumlarının; kas iskelet sistemi rahatsızlığına sahip olma durumunu anlamlı şekilde yordadığı tespit edilmiştir. Sonuç: Bu çalışmadaki bulgular, ofis çalışanları arasında mesleki kas iskelet sistemi rahatsızlarının (KİH) önemli bir iş sağlığı sorunu olduğunu göstermektedir. Ayrıca, KİH’nin tanınması, KİH insidansının azaltılması, ofis çalışanları için önleyici müdahale programlarının düzenlenmesi, planlanması ve ilgili çalışmaların gerçekleştirilmesine yardımcı olacaktır. Bu çalışma aynı zamanda ofis çalışanlarını, yöneticilere, akademisyenlere ve ilgili bakanlıklara işyerinde KİH sorunları hakkında farkındalık sağlamakta ve alanyazına katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İş sağlığı
• kas iskelet sistemi rahatsızlıkları
• ergonomi
• sosyal güvenlik
• sosyal politika

From the Perspective of Sustainable Occupational Health and Safety Management, the Relationship between Occupational Musculoskeletal Disorders and Work Environment, Body Fitness, Rest Breaks and Pain Complaints of Office Workers

Öz

Aim: In this research, it is aimed to determine the musculoskeletal disorders experienced by office workers of occupational origin. In this direction, the study was designed quantitatively. Within the scope of the research, a detailed literature research will be made and related concepts and relations will be revealed. Method: For the descriptive study, it was carried out with the data obtained through an online form from 390 office workers working in Şanlıurfa, Turkey, in December 2022. The online form was created with the Scale of Examination of Musculoskeletal Disorders of the Neck, Back and Shoulder Regions Related to Work and Factors Affecting Absenteeism in White Collar Employees, and questions compiled from the literature. Logistic regression analysis was performed using SPSS 26.0 statistical package program in data analysis. Results: According to the research findings, gender, age, marital status, working environment, body fitness, rest breaks and pain complaints; It was determined that it significantly predicted the state of having musculoskeletal disorders. Conclusion: The findings of this study show that occupational musculoskeletal disorders are a crucial occupational health problem among office workers. In addition, the recognition of musculoskeletal disorders will help reduce the incidence of musculoskeletal disorder, organize, plan and carry out preventive intervention programs for office workers. This study also raises awareness of musculoskeletal disorders problems in the workplace to office workers, managers, academics and relevant ministries and contributes to the literature.

Anahtar Kelimeler

• Occupational health
• musculoskeletal disorders
• ergonomics
• social security

Kaynakça

1. Akıncı B, Zenginler Y, Kaya BK, Kurt A, Yeldan İ. Beyaz yakalı çalışanlarda işe bağlı boyun, sırt ve omuz bölgelerine ait kas iskelet sistemi rahatsızlıklarının ve işe devamsızlığa etki eden faktörlerin incelenmesi. Sakarya Tıp Dergisi. 2018;8(4):712-9.
2. Küçük F, Öztürk SD, Şenol H, Özkeskin M. Ofis çalışanlarında çalışma postürü, kas iskelet sistemi rahatsızlıkları, bel ağrısına bağlı özürlülük düzeyi ve sağlıkla ilgili yaşam kalitesinin incelenmesi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi. 2018;6(2):135-144.
3. Piranveyseh P, Motamedzade M, Osatuke K, et al. Association between psychosocial, organizational and personal factors and prevalence of musculoskeletal disorders in office workers. International Journal of Occupational Safety and Ergonomics. 2016;22(2):267-273.
4. Marcus M, Gerr F, Monteilh C, et al. A prospective study of computer users: II. Postural risk factors for musculoskeletal symptoms and disorders. American Journal of Industrial Medicine. 2002;41(4):236-249.
5. Cole DC, Hogg-Johnson S, Manno M, et al. Reducing musculoskeletal burden through ergonomic program implementation in a large newspaper. International Archives of Occupational and Environmental Health. 2006;80:98-108.
6. Tanır F, Güzel R, İşsever H, Çalışkan UP. Bir otomotiv fabrikasında kas-iskelet sorunları ve istirahat raporu alanlara verilen ergonomi ve egzersiz eğitimi sonuçları. Journal of Physical Medicine & Rehabilitation Sciences/Fiziksel Tup ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi. 2013;16(3):214-221.
7. Akbal A, Eroğlu P, Yılmaz H, Tutkun E. Mesleki maruziyetler ve kas iskelet sistemi bulguları. Journal of Physical Medicine & Rehabilitation Sciences/Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi. 2012;15(3):73-6.
8. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK). https://www.sgk.gov.tr Erişim tarihi 24 Kasım 2022.

9. Gökçe A, Selçuk S. Güvenlik iklimi algısı ve işten ayrılma niyeti ilişkisi: maden sektöründe bir araştırma. Ergonomi. 2022;5(3):167-177.
10. Cassvan A, Weiss L, Weiss J. Cumulative trauma disorders. A: Butterworth-Heinemann; 1997.
11. Başakçı Çalık B, Atalay OT, Başkan E, Gökçe B. Bilgisayar kullanan masa başı çalışanlarında kas iskelet sistemi rahatsızlıkları, işin engellenmesi ve risk faktörlerinin incelenmesi. Müsbed. 2013;3(4):208-214.
12. Robertson M, Amick III BC, DeRango K, et al. The effects of an office ergonomics training and chair intervention on worker knowledge, behavior and musculoskeletal risk. Applied Ergonomics. 2009;40(1):124-135.
13. Koma BS, Bergh AM, Costa-Black KM. Barriers to and facilitators for implementing an office ergonomics programme in a South African research organisation. Applied Ergonomics. 2019;75:83-90.
14. Kuorinka I, Forcier L, Hagberg M, et al. Work Related Musculoskeletal Disorders (Wmsds): A Reference Book For Prevention. Taylor & Francis. 1995.
15. Van Eerd D, Irvin E, Le Pouésard M, Butt A, Nasir K. Workplace musculoskeletal disorder prevention practices and experiences. INQUIRY: The Journal of Health Care Organization, Provision, and Financing. 2022;59:00469580221092132.
16. Del Pozo-Cruz B, Gusi N, Adsuar JC, del Pozo-Cruz J, Parraca JA, Hernandez-Mocholí M. Musculoskeletal fitness and health-related quality of life characteristics among sedentary office workers affected by sub-acute, non-specific low back pain: a cross-sectional study. Physiotherapy. 2013;99(3):194-200.
17. Kaliniene G, Ustinaviciene R, Skemiene L, Vaiciulis V, Vasilavicius P. Associations between musculoskeletal pain and work-related factors among public service sector computer workers in Kaunas County, Lithuania. BMC Musculoskeletal Disorders. 2016;17:1-12.
18. Daneshmandi H, Choobineh AR, Ghaem H, Alhamd M, Fakherpour A. The effect of musculoskeletal problems on fatigue and productivity of office personnel: a cross-sectional study. Journal of Preventive Medicine and Hygiene. 2017;58(3):E252.
19. Ağar A, Kızıltan B. Ofis çalışanlarında kas iskelet sistemi sorunları ve ergonomi. OHS ACADEMY. 2022;5(1):50-56.
20. Kurnaz Ay M, Karakuş B, Hıdıroglu S, et al. Musculoskeletal complaints and related factors in a group of white-collared office workers. Kocaeli Medical Journal. 2020;9(1):143-151.
21. Ng YM, Voo P, Maakip I. Psychosocial factors, depression, and musculoskeletal disorders among teachers. BMC public health. 2019;19:1-10.
22. Skamagki G, Carpenter C, King A, Wåhlin C. Management of chronic musculoskeletal disorders in the workplace from the perspective of older employees: A mixed methods research study. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(15):9348. doi:10.3390/ijerph19159348.