Yatan AMATEM Hastalarında Anti-HBs, HBsAg, Anti-HCV ve Anti-HIV Seroprevalansının ve İlişkili Faktörlerin İncelenmesi: 2020 Yılı Verileri

Öz

Amaç: Madde kullanımı ile viral hepatitlerin sıklığı arasındaki ilişki çeşitli çalışmalarda bildirilmiştir. Madde kullanım özelliklerinin zamanla değiştiği ve bölgesel farklılıklar gösterdiği bilinmektedir. Ülkemizde, madde kullanıcılarında viral hepatit belirteçlerini inceleyen çalışmalar yetersizdir. Bu çalışmada bir ruh sağlığı ve hastalıkları hastanesinin Alkol ve Madde Bağımlıları Tedavi ve Araştırma Merkezi (AMATEM) biriminde yatarak takip edilen madde kullanım bozukluğu tanılı hastaların hepatit B virüsü (HBV) yüzey antijeni (HBsAg), HBV yüzey antikoru (anti-HBs), hepatit C virüsü (HCV) antikoru (anti-HCV) ve insan bağışıklık yetmezliği virüsü (HIV) antikoru (anti-HIV) durumlarının değerlendirilmesi ve ilişkili faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu geriye dönük ve kesitsel çalışmada, 2020 yılı içerisinde AMATEM servisine yatışı yapılmış bütün hastaların verileri incelendi. Hastalara ait idrarda madde, kanda etil alkol ve seroloji tetkikleri kaydedildi. Bulgular: Yıl içerisinde AMATEM’e yatışı yapılan 240 erkek hastaya ait veriler incelendi. Hastaların ortalama yaşı 31,57±9,37 yıldı. En sık saptanan tanılar çoklu madde kullanım bozukluğu (%33,77), eroin kullanım bozukluğu (%25) ve esrar kullanım bozukluğuydu (%18,75). İdrarda en sık pozitif saptanan maddeler metamfetamin (%41,66), eroin (%41,66) ve esrardı (%23,33). Çoklu madde kullanım bozukluğu (n=81) tanılı hastaların 42’sinde eroin ve metamfetamin birlikte pozitifti. Serolojik tetkiklerde 5 (%2,08) hastada HBsAg, 6 (%2,5) hastada anti-HCV, 141 (%58,75) hastada da anti-HBs pozitif saptanırken, anti-HIV’in pozitif saptandığı hasta yoktu. Anti-HCV pozitifliği saptanan hastaların tamamında eroin pozitifti. Anti-HBs pozitif (n=141; 29,04±7,45) saptanan hastalarla negatif (n=99; 35,16±10,62 yıl) saptanan hastalar arasında ortalama yaş açısından anlamlı farklılık saptandı (p<0,001). Sonuç: Bu çalışma bir AMATEM servisinde yatan hastaların madde kullanım özelliklerini ve seroloji bulgularını bildirmektedir. Viral hepatit bulguları anlamlı saptanan madde kullanıcılarının ilgili tıp bölümlerine yönlendirilmesi, enfeksiyon bulaşmalarının önüne geçmede önemli bir yöntemdir.

Anahtar Kelimeler

• Madde kötüye kullanımı
• viral hepatit
• hepatit B
• hepatit C
• HIV

Investigation of Anti-HBs, HBsAg, Anti-HCV, and Anti-HIV Seroprevalence and Related Factors in AMATEM Inpatients: Data for 2020

Öz

Aim: The relationship between substance use and the frequency of viral hepatitis has been reported in various studies. It is known that the characteristics of substance use change over time and show regional differences. There is a lack of studies examining viral hepatitis markers in individuals with substance use disorder in Türkiye. In this study, it was aimed to evaluate the hepatitis B virus (HBV) surface antigen (HBsAg), HBV surface antibody (anti-HBs), hepatitis C virus (HCV) antibody (anti-HCV) and human immunodeficiency virus (HIV) antibody (anti-HIV) status of patients diagnosed with substance use disorder and to examine related factors in the Alcohol and Drug Addiction Treatment and Research Center (AMATEM) unit of a mental health and diseases hospital. Method: In this retrospective and cross-sectional study, the data of all patients admitted to the AMATEM inpatient unit in the year 2020 were analyzed. Urine toxicology, blood ethyl alcohol levels, and serological test results were recorded. Results: The data of 240 male patients admitted to AMATEM during the year were analyzed. The mean age of the patients was 31.57±9.37 years. The most common diagnoses were multiple substance use disorder (33.77%), heroin use disorder (25%), and cannabis use disorder (18.75%). The most frequently positive substances in urine were methamphetamine (41.66%), heroin (41.66%) and cannabis (23.33%). Heroin and methamphetamine were positive together in 42 of the patients diagnosed with multiple substance use disorder (n=81). In serological examinations, HBsAg was positive in 5 (2.08%) patients, anti-HCV was positive in 6 (2.5%) patients, and anti-HBs was positive in 141 (58.75%) patients, and no patient tested positive for anti-HIV. All of the patients with anti-HCV positivity were heroin positive. There was a significant difference in mean age between patients who were found to be anti-HBs positive (n=141, 29.04±7.45) and those who were negative (n=99, 35.16±10.62 years) (p<0.001). Conclusion: This study reports the substance use characteristics and serology findings of patients hospitalized in an AMATEM inpatient unit. Referring patients with significant viral hepatitis findings to relevant medical departments is essential for preventing the transmission of infections.

Anahtar Kelimeler

• Substance abuse
• viral hepatitis
• hepatitis B
• hepatitis C
• HIV

Kaynakça

1. 1. Zhou YH, Liu FL, Yao ZH, Duo L, Li H, Sun Y, et al. Comparison of HIV-, HBV-, HCV- and co-infection prevalence between Chinese and Burmese intravenous drug users of the China-Myanmar border region. PLoS One. 2011;6(1):e16349.
2. 2. Schweitzer A, Horn J, Mikolajczyk RT, Krause G, Ott JJ. Estimations of worldwide prevalence of chronic hepatitis B virus infection: A systematic review of data published between 1965 and 2013. Lancet. 2015;386(10003):1546-1555.
3. 3. Gower E, Estes C, Blach S, Razavi-Shearer K, Razavi H. Global epidemiology and genotype distribution of the hepatitis C virus infection. J Hepatol. 2014;61(1):45-57.
4. 4. Pattyn J, Hendrickx G, Vorsters A, Van Damme P. Hepatitis B vaccines. J Infect Dis. 2021;224(2):343-351.
5. 5. WHO. Global Hepatitis Report 2017. World Health Organization. Yayınlanma tarihi 19 Nisan 2017. Erişim tarihi 6 Ağustos 2025. https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/255016/9789?sequence=1.
6. 6. Rehm J, Shield KD. Global burden of disease and the impact of mental and addictive disorders. Curr Psychiatry Rep. 2019;21(2):10.
7. 7. Wang SC, Maher B. Substance use disorder, intravenous injection, and HIV infection: A review. Cell Transplant. 2019;28(12):1465-1471.
8. 8. Altuğlu I, Tanyeri S, Zeytinoğlu A, Altintoprak AE. HBsAg, Anti-HCV and Anti-HIV seroprevalance among drug users: A retrospective assessment. Noro Psikiyatr Ars. 2019;56(3):186-190.

9. 9. Yüncü Z, Kabukçu-Başay B, Özbaran B, Aydın C, Tamar M. Hepatitis B virus among adolescents with substance use disorder: Prevalence, risks, vaccinization. Anatolian Journal of Psychiatry. 2008;9:208-216.
10. 10. Aktan-Mutlu E, Altıntoprak AE, Tokucoglu L. Seroprevalence of hepatitits B, hepatitits C, HIV, and syphilis infections among non-injecting drug users. Anatolian Journal of Psychiatry. 2015;16(1):65-68.
11. 11. Tsang HF, Chan LWC, Cho WCS, et al. An update on COVID-19 pandemic: The epidemiology, pathogenesis, prevention and treatment strategies. Expert Rev Anti Infect Ther. 2021;19(7):877-888.
12. 12. Eğilmez OB, Örüm MH, Kara MZ. Evaluation of applications to an alcohol and substance dependence research, treatment and training centre (AMATEM): Data from Adiyaman province in 2017. Acıbadem Üniv Sağlık Bilim Derg. 2021;12(2):266-271.
13. 13. Karabulut S. Effects of recent IV drug use and severity of psychiatric symptoms to antiviral treatment in people who inject drugs. Journal of Dependence. 2023;24(1):12-21.
14. 14. Emniyet Genel Müdürlüğü. Türkiye Uyuşturucu Raporu. 1. baskı. Ankara: NDB Yayınları; 2021. https://www.narkotik.pol.tr/kurumlar/narkotik.pol.tr/TUB%C4%B0M/2021-Turkiye-Uyusturucu-Raporu.pdf. Erişim tarihi: 01/08/2023.
15. 15. Özmert EN. Progress in the national immunization practices in the world and in Turkey. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi. 2008;51:168-175.