Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinde Alan Çalışması Deneyimleri: Çocuk Gelişimi Öğrencilerinin Niteliksel Görüşleri

Öz

Amaç: Bu çalışma, farklı rehabilitasyon merkezlerinde alan çalışması gerçekleştiren çocuk gelişimi öğrencilerinin deneyimlerini nitel bir yaklaşımla incelemektedir. Araştırmanın amacı, alan çalışması gerçekleştirilen kurumlardaki deneyimlerini ve karşılaştıkları sorunları ortaya çıkarmaktır. Yöntem: Veri toplamak için yarı yapılandırılmış yüz yüze görüşme yöntemi kullanılarak hazırlanan bir dizi soru setiyle 15 çocuk gelişimi öğrencisiyle çalışma yürütülmüştür. Veriler daha sonra MAXQDA kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Verilerde beş ana tema belirlenmiştir: teori-pratik uyumsuzluğu, öneriler, eksiklikler, çeşitlilik ve deneyim. Alan çalışması gerçekleştiren öğrenciler tarafından genel olarak özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin yetersiz olarak algılandığı ancak alan çalışması sürecinin teorik bilginin pratiğe dönüştürülme fırsatı nedeniyle değerli bulunduğu gözlemlenmiştir. Sonuç: Üniversiteler, alan çalışması deneyimlerini öğrenme hedefleriyle uyumlu hale getirmek için alan çalışması kılavuzlarını netleştirmeli ve etkili geri bildirim mekanizmaları oluşturmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk gelişimi
• rehabilitasyon merkezleri
• özel eğitim
• alan çalışması
• yükseköğrenim

Fieldwork Experiences in Special Education and Rehabilitation Centers: A Qualitative Approach to the Perspective of Child Development Students

Öz

Aim: This study examines the experiences of child development students who had done fieldwork at various rehabilitation centers through a qualitative approach. The aim of the research was to reveal the experiences and problems encountered by the students in the institutions. Method: To collect data, a set of questions were prepared and asked using a semi-structured face-to-face interview method. The study was conducted with 15 child development students who interned at special education and rehabilitation centers. The data was later analyzed using MAXQDA. Results: Five main themes emerged in the data; theory-practice discrepancy, suggestions, insufficiencies, diversity, and experience. It was observed that special education and rehabilitation centers were generally perceived as inadequate by the fieldwork participants, but the fieldwork process itself is deemed valuable due to the opportunity to use theoretical knowledge in practice. Conclusion: Universities should clarify fieldwork guidelines and create effective feedback mechanisms to align student experiences with learning goals

Anahtar Kelimeler

• : Child development
• rehabilitation centers
• special education
• fieldwork
• higher education

Kaynakça

1. 1. Keskin AD, Bayhan NP. Çocuk gelişiminin dünü, bugünü ve yarını. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi. 2020;4(3):881-900. doi: 10.24130/eccd-jecs.1967202043242.
2. 2. Keskin AD, Baykoç N. Türkiye’de bulunan üniversitelerin lisans programlarının çocuk gelişimi açısından incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, Uluslararası Katılımlı 3 Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Kongre Kitabı. Published online 2015.
3. 3. Çocuk Gelişimi (Fakülte) Programı Bulunan Tüm Üniversiteler. YÖK Lisans Atlası. 2025. Accessed June 29, 2025. https://yokatlas.yok.gov.tr/lisans-bolum.php?b=10701.
4. 4. Aral N, Fındık Tanrıbuyurdu E, Yurteri Tiryaki A, Sağlam M, Aysu B. Türkiye Çocuk Gelişimi Alanındaki Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi̇. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi. 2015;14(1):7-16. doi: 10.1501/Ashd_0000000103.
5. 5. Berk LE. Child Development. (Edn 9Th, ed.). Pearson; 2017.
6. 6. Gander MJ. Çocuk ve Ergen Gelişimi. İmge Kitabevi; 2001.
7. 7. Kaçmaz C, Kay MA, Boğa E, Temiz A, Ayanoğlu M, Sağlam M. Türkiye’de çocuk gelişimci olmak: çalışma alanları, görev ve yetkileri. Çocuk ve Gelişim Dergisi. 2022;4(8):117-133.
8. 8. Yavuz EC, Kahraman ÖG. Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde çocuk gelişimci olmak. Toplum ve Sosyal Hizmet. 2022;33(3):811-840. doi: 10.33417/tsh.979999.

9. 9. Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği (24736).; 2018. Accessed August 26, 2024. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=24736&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
10. 10. Elmacı D. Türkiye’de özel eğitim alanında korunmaya ihtiyacı olan çocuklar. Ankara. Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi. 2022;23(2):409-429.
11. 11. Çiftçi A. Destek Özel Eğitim Hizmetlerinin Verimliliğinin Araştırılması Projesi̇ (Desöp). T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü; 2013.
12. 12. Kumru M, Demirtaş Z. İşletmelerde beceri eğitimine (staja) giden meslek lisesi çocuk gelişimi öğrencilerinin staja ilişkin görüşleri. Hacettepe Fakültesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2015;1(Özel Sayı 12):433-445.
13. 13. Acar-Çiftçi Y. Bilgi ve eylem arasında köprü oluşturmak: Çocuk gelişimi önlisans programı öğrencilerinin yaz stajlarındaki öğrenmeleri üzerine bir değerlendirme. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi. 2022;6(1):45-64.
14. 14. Larkin M, Watts S, Clifton E. Giving voice and making sense in interpretative phenomenological analysis. Qual Res Psychol. 3(2):102-120.
15. 15. Creswell JW. Research Design. SAGE Publications; 2009.