Üreme Çağındaki Kadınlarda Menstrüel Dönem Öncesi, Sırası ve Sonrası Ağrı ve Uyku ile Beslenme Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, üreme çağındaki kadınlarda menstrüel dönem öncesi, sırası ve sonrası ağrı, uyku ve beslenme arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Yöntem: Bu tanımlayıcı ve kesitsel çalışma, 19-40 yaş arası 250 kadın üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veriler, demografik anket, Uyku Kalitesi Ölçeği, Premenstrüel Semptomlarla Baş Etme Ölçeği, Besin Tüketim Kaydı ve Vizüel Analog Skala ile toplanmıştır. Kadınlardan menstrüasyon öncesi, sırası ve sonrası olmak üzere üç aşamada veriler alınmıştır. İstatistiksel analizlerde SPSS 24 kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların premenstrüel dönemde iştah artışı oranı %55.6, menstrüel dönemde %45.6, postmenstrüel dönemde ise %16.0 olarak saptanmıştır. Bekar kadınların menstrüel dönemde uyku puanları evli kadınlara göre anlamlı derecede düşük, ağrı skorları ise daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Menstrüasyon sıklığı ve süresinin ağrı ve uyku ölçek puanları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkileri görülmüştür (p<0.05). Premenstrüel dönemde enerji, karbonhidrat ve posa alımı, diğer dönemlere göre daha yüksek bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç: Menstrüel dönemde ağrı şiddetinin uyku kalitesini etkileyebileceği, iştah ve besin tüketiminde değişikliklerin yapabileceği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Menstrüasyon
• beslenme
• ağrı
• premenstrüel sendrom
• uyku

The Relationship between Pain, Sleep, and Nutrition During the Premenstrual, Menstrual, and Postmenstrual Phases in Women of Reproductive Age

Öz

Aim: The aim of this study was to investigate the relationship between pain, sleep, and nutrition during the premenstrual, menstrual, and postmenstrual phases in women of reproductive age.
Method: This descriptive and cross-sectional study was conducted with 250 women aged 19-40 years. Data were collected using a demographic questionnaire, the Sleep Quality Scale, the Premenstrual Symptoms Coping Scale, dietary records, and the Visual Analog Scale. Data were obtained at three stages: premenstrual, menstrual, and postmenstrual. Statistical analyses were performed using SPSS 24.
Results: This rates of appetite increase were found to be 55.6% in the premenstrual phase, 45.6% in the menstrual phase, and 16.0% in the postmenstrual phase. Single women had significantly lower sleep quality scale scores and higher visual analogue scale scores in the menstrual phase compared to married women (p<0.05). Menstrual cycle length and duration were found to have statistically significant effects on visual analogue scale and sleep quality scale scores (p<0.05). Energy, carbohydrate, fiber intake were higher during the premenstrual phase compared to other phases (p<0.05).
Conclusion: The severity of pain in the menstrual phase may affect sleep quality and lead to changes in appetite and food consumption.

Anahtar Kelimeler

• Menstruation
• nutrition
• pain
• premenstrual syndrome
• sleep

Destekleyen Kurum

The study was supported by the TÜBİTAK 2209-A University Students Research Projects Program.

Etik Beyan

The study was approved by the Health Sciences Ethics Committee of Ankara Yıldırım Beyazıt University, under approval number 09-424, dated 23/11/2023. Each participant signed a Voluntary Consent Form, and the study was conducted in accordance with the principles of the Declaration of Helsinki.

Teşekkür

Authors thank all the individuals participated in the study.

Kaynakça

1. 1. Esin K, Köksal E, Hızlı Güldemir H, Garipağaoğlu M. Menstrual döngünün vücut bileşimine etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2016;7(2):23-7.
2. 2. Abay H. Üniversite öğrencilerinde bilgi-motivasyon-davranış becerileri (IMB) modeline dayandırılan premenstrüel semptomlar ile baş etme eğitim programının etkinliğinin değerlendirilmesi [doctoral thesis]. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2019.
3. 3. Walsh TM, LeBlanc L, McGrath PJ. Menstrual pain intensity, coping, and disability: the role of pain catastrophizing. Pain Med. 2003;4(4):352-61.
4. 4. Mazza D. Primary dysmenorrhoea. Women’s Health Med. 2006;3(5):207–10.
5. 5. Tuğay N. Menstruasyon, menstrual bozukluklar ve fizyoterapi. In: Akbayrak T, editor. Kadın Sağlığında Fizyoterapi ve Rehabilitasyon. Pelikan Kitabevi; 2016. p. 373–88.
6. 6. Barnard ND, Scialli AR, Hurlock D, Bertron P. Diet and sex-hormone binding globulin, dysmenorrhea, and premenstrual symptoms. Obstet Gynecol. 2000;95(2):245-50.
7. 7. Çelik A, Uskun E. Yaşam kalitesini bozan bir sorunsal: Premenstrüel Sendrom. Smyrna Tıp Derg. 2021;6(1):56–68.
8. 8. Nagata C, Hirokawa K, Shimizu N, Shimizu H. Soy, fat and other dietary factors in relation to premenstrual symptoms in Japanese women. BJOG. 2004;111(6):594-9.

9. 9. Baker FC, Lee KA. Menstrual cycle effects on sleep. Sleep Med Clin. 2018;13(3):283-294.
10. 10. Meers JM, Nowakowski S. Sleep, premenstrual mood disorder, and women's health. Curr Opin Psychol. 2020;34:43-49. doi: 10.1016/j.copsyc.2019.09.003.
11. 11. Van Reen E, Kiesner J. Individual differences in self-reported difficulty sleeping across the menstrual cycle. Arch Womens Ment Health. 2016;19(4):599-608.
12. 12. Demir FD, Çakın K, Öztürk Can H. Menstrual faktörlerin uyku kalitesine etkisi. Life Sci Status. 2017;12(1):30–41. doi: 10.12739/NWSA.2017.12.1.4B0010.
13. 13. Şahin S, Özdemir K, Ünsal A, Arslan R. Review of frequency of dysmenorrhea and some associated factors and evaluation of the relationship between dysmenorrhea and sleep quality in university students. Gynecol Obstet Invest. 2014;78(3):179–85.
14. 14. Fatima Y, Doi SA, Najman JM, Mamun AA. Exploring gender difference in sleep quality of young adults: Findings from a large population study. Clin Med Res. 2016;14(3-4):138-144. doi: 10.3121/cmr.2016.1338.
15. 15. Brown AMC, Gervais NJ. Role of ovarian hormones in the modulation of sleep in females across the adult lifespan. Endocrinology. 2020;161(9):bqaa128.
16. 16. Kammoun I, Ben Saâda W, Sifaou A, et al. Change in women's eating habits during the menstrual cycle. Ann Endocrinol (Paris). 2017;78(1):33-37.
17. 17. Arı M. Normal ve Şişman Kadınlarda Menstrüasyon Döngüsünün İştah Ve Beslenme Durumuna Etkisinin Değerlendirilmesi [master’s thesis]. İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Anabilim Dalı; 2017.
18. 18. Leeners B, Geary N, Tobler PN, Asarian L. Ovarian hormones and obesity. Hum Reprod Update. 2017;23(3):300–21. doi: 10.1093/humupd/dmw045.
19. 19. Norgan NG. A Review of: anthropometric standardization reference manual. Ergonomics. 1988;31(10):1493–4. doi: 10.1080/00140138808966796.
20. 20. Meijer AM, van den Wittenboer GLH. The joint contribution of sleep, intelligence and motivation to school performance. Pers Individ Dif. 2004;37(1):95-106.
21. 21. Önder I, Masal E, Demirhan E, Horzum MB, Beşoluk S. Psychometric properties of sleep quality scale and sleep variables questionnaire in Turkish student sample. Int J Psychol Educ Stud. 2016;3(3):9–21.
22. 22. Kaiser G, Kues JN, Kleinstäuber M, Andersson G, Weise C. Methods for coping with premenstrual change: Development and validation of the German Premenstrual Change Coping Inventory. Women Health. 2018;58(9):1062–9.
23. 23. Sarı Çetin H. Premenstrual Değişimle Baş Etme Ölçeği Türkçe geçerlik ve güvenirliği [master’s thesis]. Ordu Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı; 2020.
24. 24. Ebispro for Windows, Stuttgart, Germany; Turkish Version (BeBiS 9), Pasifik Elektirik Elektronik Ltd. Şti. (www.bebis.com.tr); Istanbul, 2021
25. 25. Özer E, Güvenç G. Hemşirelik öğrencilerinde premenstrual sendrom ilişkili faktörlerin belirlenmesi ve uyku kalitesi ile ilişkisinin incelenmesi. Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2023;3(2):184-97. doi: 10.52369/togusagbilderg.1208964.
26. 26. Karapanou O, Papadimitriou A. Determinants of menarche. Reprod Biol Endocrinol. 2010;8:115. doi: 10.1186/1477-7827-8-115.
27. 27. Oskay YÜ, Şahin NH. Genç kızların premenstrüel sorunları. Sağlık ve Toplum. 2004;24(4):54-61.
28. 28. Ünsal A, Ayrancı U, Tozun M, Arslan G, Çalık E. Prevalence of dysmenorrhea and its effect on quality of life among a group of female university students. Ups J Med Sci. 2010;115(2):138–45. doi: 10.3109/03009730903457218.
29. 29. Kaykaç FE. Premenstrual Sendrom ve Yaşam Doyumu İlişkisi: Farkındalığın Biçimleyici Rolü [master’s thesis]. Okan Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2018.
30. 30. Özkarslı Z. Yetişkin Kadınların Hedonik Açlık Durumları ile Menstrual Döngüleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi [master’s thesis]. Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü; 2022.
31. 31. Reed SC, Levin FR, Evans SM. Changes in mood, cognitive performance and appetite in the late luteal and follicular phases of the menstrual cycle in women with and without PMDD. Horm Behav. 2008;54(1):185–93. doi: 10.1016/j.yhbeh.2008.02.018.
32. 32. Yukie M, Aoi I, Mizuki K, Toshiyuki Y. Change in appetite and food craving during menstrual cycle in young students. Int J Nutr Metab. 2020;12(1):25–30.
33. 33. Dang N, Khalil D, Sun J, Naveed A, Soumare F, Hamidovic A. Waist circumference and its association with premenstrual food craving: The PHASE longitudinal study. Front Psychiatry. 2022;13:784316. doi: 10.3389/fpsyt.2022.784316.
34. 34. Dye L, Blundell JE. Menstrual cycle and appetite control: implications for weight regulation. Hum Reprod. 1997;12(6):1142-51. doi: 10.1093/humrep/12.6.1142
35. 35. Guyton AC, Hall JE. Textbook of Medical Physiology (14th ed.). Elsevier. 2020.
36. 36. Çengel N. 18–40 Yaş Arası Kadınlarda Premenstrual Sendromların, Menstruasyon Öncesi ve Sonrası Süreçte Makro Mikro Besin Ögesi Alımları, İştah Durumlarına Etkisinin Değerlendirilmesi ve BKİ ile İlişkisinin İncelenmesi [master’s thesis]. Üsküdar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2023.
37. 37. Güngördü Y. Menstrüasyon semptomlarının enerji ve besin ögesi alımı üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi. [Yüksek lisans tezi], Hacettepe Üniversitesi; 2019.
38. 38. Kırcan N, Ergin F, Adana F, Arslantaş H. Hemşirelik öğrencilerinde premenstrüel sendrom prevalansı ve yaşam kalitesi ile ilişkisi. Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2012;13(1):19-25.
39. 39. Brown SG, Morrison LA, Calibuso MJ, Christiansen TM. The menstrual cycle and sexual behavior: relationship to eating, exercise, sleep, and health patterns. Women Health. 2008;48(4):429-44. doi: 10.1080/03630240802575179.
40. 40. Farahmand M, Ramezani Tehrani F, Khalili D, Amin G, Negarandeh R. Factors associated with the severity of premenstrual syndrome among Iranian college students. J Obstet Gynaecol Res. 2017;43(11):1726–31. doi: 10.1111/jog.13439.
41. 41. Erbil N, Karaca A, Kırış T. Üniversite öğrencilerinde premenstrüel sendromunun araştırılması ve katkıda bulunan faktörler. Turk J Med Sci. 2010;40(4):565–73.
42. 42. Kısa S, Zeyneloğlu S, Güler N. Üniversite öğrencilerinde premenstrual sendrom görülme sıklığı ve etkileyen faktörler. Gümüşhane Sağlık Bilimleri Dergisi. 2012;1(4):284-297.