Classification of Ethical Dilemmas in Medical Social Work: A Conceptual Evaluation through Case Examples of Conflicting Values

Öz

This study categorizes ethical dilemmas encountered by social workers in the field of medical social work in thematic, contextual, and theoretical dimensions, focusing on confidentiality and information sharing, patient autonomy and beneficence, institutional pressures and resource limitations, and cultural/multidisciplinary tensions. Drawing on national and international literature, the article develops a conceptual framework for ethical dilemmas in medical social work, supports this framework with case examples and ethical decision-making models, and proposes a checklist to facilitate ethical decision-making from a perspective attentive to the Turkish context. This research highlights that ethical dilemmas are related to structural issues rather than individual deficiencies and proposes original research and application dimensions for the field.

Anahtar Kelimeler

• Medical social work
• ethical dilemma
• ethical decision-making

Tıbbi Sosyal Hizmette Etik İkilemlerin Sınıflandırılması: Çatışan Değerler Arasında Vaka Örnekleri Üzerinden Kavramsal Bir Değerlendirme

Öz

Bu çalışmada, tıbbi sosyal hizmet alanında görev yapan sosyal hizmet uzmanlarının karşılaştığı etik ikilemler; tematik, bağlamsal ve kuramsal boyutlarda gizlilik-bilgi paylaşımı, hasta özerkliği-yarar sağlama, kurumsal baskılar-kaynak sınırlılığı ve kültürel/çok disiplinli gerilimler ekseninde sınıflandırılmıştır. Ulusal ve uluslararası literatür ışığında geliştirilen bu kavramsal çerçeve, vaka örnekleri ve etik karar alma modelleriyle desteklenmiştir. Türkiye bağlamına duyarlı bir perspektifle hazırlanan çalışmada, etik karar alma süreçlerini kolaylaştıracak kontrol listesi önerisi sunulmuştur. Çalışma, etik ikilemlerin bireysel yetersizlikten çok yapısal sorunlarla ilişkili olduğunu vurgulamakta ve alana yönelik özgün araştırma ve uygulama boyutları önermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Tıbbi sosyal hizmet
• etik ikilem
• etik karar alma

Kaynakça

1. 1. Özbesler C. Hasta yaşam kalitesinde tıbbi sosyal hizmet uygulamalarının önemi. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi. 2013;(2):6-12.
2. 2. Fantus S, Greenberg RA, Muskat B, Katz D. Exploring moral distress for hospital social workers. Br J Soc Work. 2017;47(8):2273-2290. doi: 10.1093/bjsw/bcw113.
3. 3. Reamer FG. Ethics and Values in Social Work. 3rd ed. New York, NY: Columbia University Press; 2006.
4. 4. Csikai EL. Hospital social workers’ attitudes toward euthanasia and assisted suicide. Soc Work Health Care. 2000;30(1):51-73. doi: 10.1300/J010v30n01_04.
5. 5. Landau R. Ethical dilemmas in general hospitals: Social workers’ contribution to ethical decision-making. Soc Work Health Care. 2001;32(2):75-92. doi: 10.1300/J010v32n02_05.
6. 6. Proctor EK, Morrow-Howell N, Lott CL. Classification and correlates of ethical dilemmas in hospital social work. Soc Work. 1993;38(2):166-177.
7. 7. Banks S. Ethics and Values in Social Work. 4th ed. Basingstoke, UK: Palgrave Macmillan; 2012.
8. 8. Gökçearslan Çifci E, Gönen E. Sosyal hizmet uygulamalarında etik karar verme süreci. Toplum ve Sosyal Hizmet. 2011;22(2):149-160.

9. 9. Erkoç B, Lotfi S. Sosyal hizmet öğrencilerinin psikolojik sağlamlık düzeylerinin etik ikilem karşısında tutumlarına etkisinin tespit edilmesine yönelik bir araştırma. J High Educ Sci. 2021;11(2):411-416. doi: 10.5961/jhes.2021.460.
10. 10. Brill CK. Looking at the social work profession through the eye of the NASW Code of Ethics. Res Soc Work Pract. 2001;11(2):223-234. doi: 10.1177/104973150101100209.
11. 11. Dolgoff R, Loewenberg F, Harrington D. Ethical Decisions for Social Work Practice. 7th ed. Belmont, CA: Brooks/Cole-Thomson Learning; 2005.
12. 12. Thompson N. Kuram ve Uygulamada Sosyal Hizmeti Anlamak. Özlem Cankurtaran-Öntaş, Burcu Hatipoğlu Eren, eds. Ankara: Dipnot Yayınları; 2013.
13. 13. Bilgin R, Küçükhazar M. Türkiye’de kamu sağlık kuruluşlarında yaşanan etik dışı davranışlar ve uygulamaların genel görünümü. Munzur Univ Sos Bilim Derg. 2018;7(13):119-140.
14. 14. Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği (SHUDER). Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik İlkeleri ve Sorumlulukları. Ankara: Evin Yayıncılık; 2004.
15. 15. Cummings SM, Cockerham C. Ethical dilemmas in discharge planning for patients with Alzheimer's disease. Health Soc Work. 1997;22(2):101-108. doi: 10.1093/hsw/22.2.101.
16. 16. Csikai EL, Roth S, Moore C. Ethical problems in end-of-life care decision making faced by oncology social workers and the need for practice guidelines. J Psychosoc Oncol. 2004;22(1):1-18. doi: 10.1300/J077v22n01_01.
17. 17. Fantus S, Cole R, Hawkins L. “The hierarchy is your constraint:” A qualitative investigation of social workers’ moral distress across a U.S. health system. Soc Work Health Care. 2022;61(6-8):387-411. doi: 10.1080/00981389.2022.2128156.
18. 18. Jones JB, Egan M. The transplant experience of liver recipients: Ethical issues and practice implications. Soc Work Health Care. 2000;31(2):65-88. doi: 10.1300/J010v31n02_06.
19. 19. Winnett R. The experiences of hospital social workers who care for homeless patients: An interpretive phenomenological analysis. Soc Work Health Care. 2022;61(1):52-68. doi: 10.1080/00981389.2022.2033379.
20. 20. Albrithen A, Dziegielewski SF. Practicing social work ethics among hospital social workers in Saudi Arabia. J Soc Serv Res. 2016;42(5):729-741.
21. 21. Kesen NF, Başer D, Daşbaş S, Dziegielewski SF. Ethical difficulties among Turkish social workers. J Soc Serv Res. 2021;47(5):681-693. doi: 10.1080/01488376.2021.1889736.
22. 22. Lewinson TD, Washington TR, Allen SE, Murphey JM, Onsando WM. “We’re kind of on the back burner”: Psychological distress and coping among medical social workers during the COVID-19 pandemic. Soc Work Health Care. 2023;62(6-7):243-262.
23. 23. Solmaz U, Artan DDT. Türkiye’de farklı alanlarda çalışan sosyal hizmet uzmanlarının etik ikilem ve etik karar verme durumları üzerine nitel bir değerlendirme. Toplum ve Sosyal Hizmet. 2023;34(2):313-333. doi: 10.33417/tsh.1071356.
24. 24. Taş A, Karataş K. Bir sosyal inceleme alanı olarak “muhtaçlık” değerlendirmesinde karşılaşılan etik ikilem ve sorunlar. Toplum ve Sosyal Hizmet. 2024;35(2):173-199.
25. 25. Walsh-Bowers R, Rossiter A, Prilleltensky I. The personal is the organizational in the ethics of hospital social workers. Ethics Behav. 1996;6(4):321-335.
26. 26. Akkuş P. Türkiye’de sosyal hizmetler, neo-liberal politikalar ve etik ikilemler. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi. 2021;(81):451-484. doi: 10.26650/jspc.2021.81.836634.
27. 27. McCormick AJ, Stowell-Weiss P, Carson J, et al. Continuing education in ethical decision making using case studies from medical social work. Soc Work Health Care. 2014;53(4):344-363. doi: 10.1080/00981389.2014.884042.
28. 28. Pugh GL. Perceptions of the hospital ethical environment among hospital social workers in the United States. Soc Work Health Care. 2015;54(3):252-268.
29. 29. Rasoal D, Kihlgren A, James I, Svantesson M. What healthcare teams find ethically difficult. Nurs Ethics. 2016;23(8):825-837. doi: 10.1177/0969733015583928.
30. 30. Dursun Y, Atamtürk E, Aslantürk H. Sosyal hizmet uzmanlarının etik ikilemler karşısındaki tutumlarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi. 2022;(19):1-16. doi: 10.46218/tshd.1073318.
31. 31. Kocakaya R, Aydoğan C, Çalık Var E. Sosyal hizmet alanında çalışan profesyonellerin şiddet deneyimleri. J Soc Sci. 2018;27:448-460. doi: 10.16990/SOBIDER.4.