TR
EN
Kolorektal Kanserlerin Tanı ve Prognostik Takibinde Eski ve Yeni Serum Biyobelirteçleri: Sistematik İnceleme ve Meta-Analiz
Öz
Bu mini derleme ve sistematik meta analizde kolorektal karsinomun tanısında ya da prognozunda araştırılmış olan bazı biyobelirteçlerin irdelenmesi amaçlanmıştır. Yapılan analizler karsinoembriyonik antijenin (CEA) kolorektal karsinom tanısında orta duyarlılık ve yüksek özgüllük değerlerinde olduğunu, ancak kolorektal kanseri yakalamakta yetersiz olduğunu, prognozun belirlenmesinde kullanılabileceğini göstermektedir. Karbonhidrat Antijeni 19-9’un (CA19-9) tek başına kolorektal karsinom taramasında, tanısında, prognozunun belirlenmesinde veya nükslerin yakalanmasında kullanılamayacağı, diğer belirteçlerle birlikte kullanıldığında bilgi sağlayıcı olabileceği görülmüştür. Kanser Antijeni 242’nin (CA242) kolorektal karsinom tanısında ve prognozunun belirlenmesinde özellikle CEA ve/veya CA19-9 gibi farklı tümör belirteçleriyle birlikte kullanılabileceği gösterilmiştir. C-reaktif Proteininin (CRP) inflamasyon için spesifik bir belirteç olduğu, kolorektal karsinom gelişme riskini belirlemede, tanı koymada ve prognozu anlamada kullanılabileceğini ancak kolorektal karsinoma özgül bir belirteç olmadığı görülmüştür. Vasküler Endotelyal Büyüme Faktörü (VEGF) ile kolorektal karsinomun ilişkili olduğu ve VEGF’in bu olgularda tanıda ve prognozu belirlemede belirteç olarak kullanılabileceği ortaya konulmuştur. MicroRNA’ların kolorektal karsinom taramasında, tanısında ve prognozunun belirlenmesinde kullanılabileceği gösterilmiştir. Diğer belirteçlerden Kanser Antijeni 50 (CA-50), İnsülin Benzeri Büyüme Faktörü Bağlanma Proteini 3 (IGFBP-3), İnsülin Benzeri Büyüme Faktörü-1’i (IGF-1), Kanser Antijeni 72-4’ün (CA72-4), Tümör İlişkili Glikoprotein-72 (TAG-72), P53, Kanser Antijeni 125’in (CA125), c-erbB-2 proteini, Doku Metalloproteinaz İnhibitörü-1’in (TIMP-1) ve Pirüvat Kinaz İzoenzimi M2’nin (M2-PK) kolorektal karsinomda sınırlı oranda kullanılabileceği görülmüştür. Kolorektal karsinomların taranmasında, tanısında, izleminde ve prognozunun belirlenmesinde ileri derecede güvenilir bir biyobelirteç henüz belirlenebilmiş değildir. Ancak belirteçlerin araştırılması değişik duyarlılık ve özgüllük oranlarına rağmen klinisyen ve hasta için büyük fayda sağlamaktadır. Özellikle bazı belirteçlerin kombine kullanımının bu olgularda önemli yarar sağladığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Liu Z, Zhang Y, Niu Y, et al. A systematic review and meta-analysis of diagnostic and prognostic serum biomarkers of colorectal cancer. Plos One. 2014;9(8):e103910. doi: 10.1371/journal.pone.0103910.
- Duffy MJ, van Dalen A, Haglund C, et al. Tumour markers in colorectal cancer: European Group on Tumour Markers (EGTM) guidelines for clinical use. European Journal of Cancer. 2007;43(9):1348-60.
- Bray C, Bell LN, Liang H, Collins D, Yale SH. Colorectal cancer screening. Wisconsin Medical Journal. 2017;116(1):27-33.
- Duffy MJ. Carcinoembryonic antigen as a marker for colorectal cancer: Is it clinically useful? Clinical Chemistry. 2001;47(4):624-30.
- Issa IA, Noureddine M. Colorectal cancer screening: An updated review of the available options. World Journal of Gastroenterolgy. 2017;23(28):5086-5096. doi: 10.3748/wjg.v23.i28.5086.
- Onyoh EF, Hsu WF, Chang LC, Lee YC, Wu MS, Chiu HM. The rise of colorectal cancer in Asia: epidemiology, screening, and management. Current Gastroenterology Reports. 2019;21(8):36. doi: 10.1007/s11894-019-0703-8.
- Peng Q, Shen Y, Lin K, Zou L, Shen Y, Zhu Y. Identification of microRNA-92a and the related combination biomarkers as promising substrates in predicting risk, recurrence and poor survival of colorectal cancer. Journal of Cancer. 2019;10(14):3154-3171. doi: 10.7150/jca.30306.
- Wei C, Lei L, Hui H, Tao Z. MicroRNA-124 regulates TRAF6 expression and functions as an independent prognostic factor in colorectal cancer. Oncology Letters. 2019;18(1):856-863. doi: 10.3892/ol.2019.10358.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klinik Tıp Bilimleri
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
18 Temmuz 2019
Kabul Tarihi
2 Ekim 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Sayı: 9
APA
Üçüncü, M. Z. (2019). Kolorektal Kanserlerin Tanı ve Prognostik Takibinde Eski ve Yeni Serum Biyobelirteçleri: Sistematik İnceleme ve Meta-Analiz. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences, 9, 902-919. https://doi.org/10.38079/igusabder.592956
AMA
1.Üçüncü MZ. Kolorektal Kanserlerin Tanı ve Prognostik Takibinde Eski ve Yeni Serum Biyobelirteçleri: Sistematik İnceleme ve Meta-Analiz. IGUSABDER. 2019;(9):902-919. doi:10.38079/igusabder.592956
Chicago
Üçüncü, Muhammed Zübeyr. 2019. “Kolorektal Kanserlerin Tanı ve Prognostik Takibinde Eski ve Yeni Serum Biyobelirteçleri: Sistematik İnceleme ve Meta-Analiz”. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences, sy 9: 902-19. https://doi.org/10.38079/igusabder.592956.
EndNote
Üçüncü MZ (01 Aralık 2019) Kolorektal Kanserlerin Tanı ve Prognostik Takibinde Eski ve Yeni Serum Biyobelirteçleri: Sistematik İnceleme ve Meta-Analiz. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences 9 902–919.
IEEE
[1]M. Z. Üçüncü, “Kolorektal Kanserlerin Tanı ve Prognostik Takibinde Eski ve Yeni Serum Biyobelirteçleri: Sistematik İnceleme ve Meta-Analiz”, IGUSABDER, sy 9, ss. 902–919, Ara. 2019, doi: 10.38079/igusabder.592956.
ISNAD
Üçüncü, Muhammed Zübeyr. “Kolorektal Kanserlerin Tanı ve Prognostik Takibinde Eski ve Yeni Serum Biyobelirteçleri: Sistematik İnceleme ve Meta-Analiz”. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences. 9 (01 Aralık 2019): 902-919. https://doi.org/10.38079/igusabder.592956.
JAMA
1.Üçüncü MZ. Kolorektal Kanserlerin Tanı ve Prognostik Takibinde Eski ve Yeni Serum Biyobelirteçleri: Sistematik İnceleme ve Meta-Analiz. IGUSABDER. 2019;:902–919.
MLA
Üçüncü, Muhammed Zübeyr. “Kolorektal Kanserlerin Tanı ve Prognostik Takibinde Eski ve Yeni Serum Biyobelirteçleri: Sistematik İnceleme ve Meta-Analiz”. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences, sy 9, Aralık 2019, ss. 902-19, doi:10.38079/igusabder.592956.
Vancouver
1.Muhammed Zübeyr Üçüncü. Kolorektal Kanserlerin Tanı ve Prognostik Takibinde Eski ve Yeni Serum Biyobelirteçleri: Sistematik İnceleme ve Meta-Analiz. IGUSABDER. 01 Aralık 2019;(9):902-19. doi:10.38079/igusabder.592956