Sağlık Çalışanlarının Örgütsel Depresyon Algı Düzeylerinin İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu araştırmanın temel amacı, Bitlis Tatvan Devlet Hastanesi'nde çalışan sağlık personelinin örgütsel depresyon algılarını değerlendirmek ve bu algıların çeşitli demografik özellikler bağlamında farklılaşma gösterip göstermediğini ortaya koymaktır.
Yöntem: Bu çalışma betimleyici kesitsel bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Bu çalışmada, 325 sağlık çalışanı ile yüz yüze anket yöntemi kullanılarak bir araştırma yürütülmüştür. Toplanan verilerin analizinde SPSS 26 programından yararlanılmış ve betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi, ANOVA, Ki-Kare ve Tukey testleri uygulanmıştır. Ölçüm aracı olarak Sezer tarafından geliştirilen 42 maddelik Örgütsel Depresyon Ölçeği kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmada sağlık çalışanlarının örgütsel depresyon algı ortalaması 2.74 olarak belirlenmiştir. Cinsiyet, yaş, eğitim durumu, ünvan, sigara kullanımı ve çalışma süresi gibi değişkenlerle örgütsel depresyon algısı arasında anlamlı bir fark bulunmazken; medeni durum, iş memnuniyeti ve maaş memnuniyeti değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Örneğin, evli çalışanların algı düzeyi bekârlara göre daha düşük, maaş memnuniyeti düşük olanların ise örgütsel depresyon algısı daha fazladır.
Sonuç: Araştırma sonuçları, sağlık çalışanlarının örgütsel depresyon algısının orta düzeyde olduğunu göstermektedir. Özellikle iş-yaşam dengesi, ücret politikaları ve psikososyal destek mekanizmalarının iyileştirilmesi, örgütsel depresyonun azaltılmasında kritik rol oynayabilir. Bu kapsamda, kurum yöneticilerinin çalışanların mental sağlığını korumaya yönelik stratejiler geliştirmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Depresyon
• Örgütsel depresyon
• Sağlık çalışanları
• Algı
• Demografik değişkenler

An Examination of Healthcare Workers' Perceived Levels of Organizational Depression

Öz

Aim: This study aims to assess the perceived levels of organizational depression among healthcare personnel working at Bitlis Tatvan State Hospital and to examine whether these perceptions vary according to key demographic characteristics.
Methods: This study was designed as a descriptive cross-sectional study. A face-to-face survey was administered to 325 healthcare workers. The data were analyzed using SPSS 26, employing descriptive statistics, independent samples t-tests, ANOVA, Chi-Square, and Tukey post hoc tests. The 42-item Organizational Depression Scale developed by Sezer served as the primary measurement instrument.
Results: The findings indicated an average organizational depression perception score of 2.74. No significant differences were observed in relation to gender, age, education level, job title, smoking status, or years of service. However, marital status, job satisfaction, and salary satisfaction were significantly associated with depression perceptions. Married employees reported lower levels of perceived organizational depression than single employees, while those dissatisfied with their salaries reported higher levels.
Conclusion: The study concludes that healthcare workers experience moderate levels of organizational depression. Interventions such as improving work-life balance, revising wage policies, and implementing psychosocial support mechanisms are recommended to mitigate these effects. Healthcare administrators should prioritize mental health strategies to promote employee well-being and service quality.

Anahtar Kelimeler

• Depression
• Organizational Depression
• Healthcare Workers
• Perception
• Demographic variables

Kaynakça

1. ADAMS, R., & CLARK, K. (2016). The impact of depression on patient safety in healthcare settings. Journal of Patient Safety, Volume 12 (3), 123-130. doi:10.1097/PTS.0000000000000234
2. AMERICAN PSYCHIATRIC ASSOCIATION. (2013). Diagnostic and Statistical manual of mental disorders (DSM-V). 5th Edition, American Psychiatric Publishing, Arlington, VA. doi: 10.1176/appi.books.9780890425596
3. AMERICAN PSYCHIATRIC ASSOCIATION. (2022). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed., text rev.; DSM-5-TR). Washington, DC: American Psychiatric Publishing.
4. ARSLAN, A., & BARDAKÇI, S. (2020). Üniversite öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeylerinin iletişim becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi. Gençlik Araştırmaları Dergisi, Cilt 8 (20), 36-70.
5. ATALAY, M., & ÇAKIREL, Y. (2022). Sağlık sektörü çalışanlarında iş yükü, iş tatmini ve tükenmişlik durumunun incelenmesi. Journal Of Management And Economics Research, Cilt 20 (1), 431-463.
6. ATASOY, A. (2018). Sağlık çalışanların örgütsel depresyon algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi, Cilt 14 (2), 41-56.
7. BECK, A.T., ALFORD, B.A. (2009). Depression: causes and treatment. (Second Edition). Pennsylvania, University Of Pennsylvania Press.
8. BİANCHİ, R., & SCHONFELD, I. S. (2020). The occupational depression ınventory: A new tool for clinicians and epidemiologists. Journal of Psychosomatic Research, 138, 110249. https://doi.org/10.1016/j.jpsychores.2020.110249

9. BROWN, L., & JONES, M. (2018). Psychological effects of depression on healthcare providers. Journal of Health Psychology, Volume 25 (6), 781-789. Doi:10.1177/1359105318755267
10. CARVALHO-ALVES, M. O., PETRILLI-MAZON, V. A., ZUCCOLO, P. F., FATORI, D., ROCHA, F. M. M., BRUNONI, A. R., ... & CORCHS, F. (2025). Trajectories of anxiety, depression, and posttraumatic stress among healthcare workers during the COVID-19 pandemic: one-year monthly follow-up. Brazilian Journal of Psychiatry, 47, e20243720.
11. CLARKE, J. L., SKOUFALOS, A., MEDALİA, A., & FENDRİCK, A. M. (2016). Improving health outcomes for patients with depression: A population health imperative. Report on an expert panel meeting. Population health management, Volume 19 (2), 1-1. Doi: 10.1089/pop.2016.0114
12. ÇALIŞKAN, A., & BEKMEZCİ, M. (2019). Aşırı iş yükünün işten ayrılma niyetine etkisinde iş tatmini ve yaşam tatmininin rolü, sağlık kurumu çalışanları örneği. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 11 (31), 381-431. Doi: https://doi.org/10.14520/adyusbd.517715
13. DÜŞÜKCAN, M., SEZGİN, E. E., & KAYA, E. (2019). Elazığ 112 acil sağlık hizmetleri istasyonlarında görev yapan sağlık çalışanlarında iş streslerinin işten ayrılma niyetine etkisi. Journal of Academic Value Studies (JAVStudies), Cilt 5 (3), 433-442.
14. ERGİN, G., ÇATI, K., & OSKALOĞLU, E., (2023). Sorumluluk bilinci ve faydacı tüketimin demografik faktörler bağlamında irdelenmesi, Ege 9th International Conference On Social Sciences, İzmir/ Türkiye, 268-285.
15. FOND, G., FERNANDES, S., LUCAS, G., GREENBERG, N. & BOYER, L. (2022). Depression in healthcare workers: Results from the nationwide AMADEUS survey. International Journal of Nursing Studies, (23) 135:104328. doi: 10.1016/j.ijnurstu.2022.104328
16. FRANKEL, L. (2002). What to Do If Your Com- pany is “Depressed”, from http://www.fabjob.com/tips194.html
17. GANSTER, D. C., & ROSEN, C. C. (2013). Work stress and employee health: A multidisciplinary review. Journal of Management, Volume 39 (5), 1085–1122. DOI: 10.1177/0149206313475815
18. GHAHRAMANİ, S., LANKARANI, M. M., YOUSEFİ, M., HEYDARI, K., SHAHABI, S., & AZMAND, S. (2021). A systematic review and meta-analysis of burnout among healthcare workers during COVID-19. Frontiers in Psychiatry, Volume 12, 758849. DOI: 10.3389/fpsyt.2021.758849
19. GOH, J., PFEFFER, J., & ZENİOS, S. A. (2022). The relationship between workplace stressors and depressive symptoms: A meta-analysis. Journal of Applied Psychology, Volume 107 (3), 298–312. DOI: 10.1037/apl0000834
20. GOTLİB, I. H., & LEE, T. W. (2022). Depression and self-esteem: A longitudinal study. Behavioural and Cognitive Psychotherapy, Volume 50 (3), 276–290.
21. GÜVEN, M. E., ÇATI, K. & OSKALOĞLU, E. (2022). Akıllı telefon sektöründe ülke menşe ve öz saygının marka sadakatine etkisinde marka imajının aracılık rolü. Güncel Pazarlama Yaklaşımları ve Araştırmaları Dergisi, Cilt 3 (1), 1-17. doi: 10.54439/gupayad.1115479
22. HABTU, Y., KUMIE, A., SELAMU, M., HARADA, H., & GIRMA, E. (2024). Prevalence and determinants of occupational depression, anxiety, and stress among Ethiopian healthcare workers. Scientific Reports, Volume 14 (1), 21817.
23. HENTY, J., JURY, E. C., LIAO, L.-M., & CIURTIN, C. (2022). Marital status and gender differences as key determinants of COVID-19 impact on wellbeing, job satisfaction and resilience in health care workers and staff working in academia in the UK during the first wave of the pandemic. Frontiers in Public Health, Volume 10, 928107. https://doi.org/10.3389/fpubh.2022.928107
24. İSLAMOĞLU, A. H. & ALNIAÇIK, Ü. (2016). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri, (5. Bs.). Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş.
25. JARZABKOWSKI, P., & LÊ, J. K. (2017). We’ve been framed! How organizational members avoid strategic paradoxes. Strategic Organization, Volume 15 (5), 709–737. Doi: 10.1177/1476127017706612
26. KARAGÖZ, Y. (2019). Spss amos meta uygulamalı istatistiksel analizler Ankara: Nobel Yayıncılık.
27. KELEŞ, E. (2016). Öğretmen görüşlerine göre liselerde örgütsel depresyon. (Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi), Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Van.
28. KENDRICK, S., & GREEN, C. (2023). The interaction of role ambiguity, emotional exhaustion and work alienation: A study in nurses. BMC Psychiatry, 23, Article 516.
29. KILIÇ, R., & KEKLİK, B. (2012). Sağlık çalışanlarında iş yaşam kalitesi ve motivasyona etkisi üzerine bir araştırma. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt 14 (2), 147-160.
30. KURNAZ, M.A., & YİĞİT, N. (2010). Fizik tutum ölçeği: geliştirilmesi, geçerliği ve güvenirliği. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, Cilt 4 (1), 29-49.
31. Lİ, Y., SCHERER, N., FELİX, L., & KUPER, H. (2021). Prevalence of depression, anxiety and post-traumatic stress disorder in health care workers during the COVID-19 pandemic: a systematic review and meta-analysis. PLOS ONE, 16(3), e0246454. DOI: 10.1371/journal.pone.0246454
32. MADSEN, I. E. H., NYBERG, S. T., MAGNUSSON HANSON, L. L., FERRIE, J. E., AHOLA, K., ALFREDSSON, L., … KIVIMÄKI, M. (2017). Job strain as a risk factor for clinical depression: systematic review and meta-analysis with additional individual participant data. Psychological Medicine, Volume 47 (8), 1342–1356. Doi:10.1017/S003329171600355X
33. MILLER, S. (2020). Emotional impacts of depression on healthcare workers. Journal of Mental Health in Nursing, Volume 41 (2), 215-223. Doi:10.1097/MHN.0000000000000456
34. NAIR, S. R., & VOHRA, N. (2019). Work alienation: A review and conceptual framework. Human Resource Development Review, Volume 18 (2), 205–230. Doi: 10.1177/1534484318820708
35. OSKALOĞLU, E. & İNAN, C. (2024). Teknik Kalitenin Öğrenci Memnuniyetine Etkisinde Kurum İmajının Rolü.(Ed.). Derya Kutlu. Pazarlama. (1-31) Yaz Yayınları, Afyonkarahisar.
36. ÖZCAN, K., & BALYER, A. (2013). Liderlik oryantasyon ölçeğinin türkçeye uyarlanması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 9 (1), 136-150.
37. PAPA, A., OKUN, A. H., BARILE, J. P., JIA, H., THOMPSON, W. W., & GUERIN, R. J. (2024). Patterns and correlates of traumatic stress, depression, anxiety, and moral injury in U.S. health care providers late in the COVID-19 pandemic. Psychological trauma: theory, research, practice and policy, 10.1037/tra0001780. Advance online publication. https://doi.org/10.1037/tra0001780
38. PARK, S. G., YANG, S. C., KIM, J. H., JUNG, M., KIM, H. C., & LEEM, J. H. (2024). Effect of job satisfaction on depression after adjusting for satisfaction with other life domains. Annals of Occupational and Environmental Medicine, Volume 36, e8. https://doi.org/10.35371/aoem.2024.36.e8
39. SAĞIR, M., GÖKSOY, S., & ASLAN, H. (2018). Okulda örgütsel depresyon. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 15 (1), 55-68.
40. SAYGILI, M., AVCI, K., UĞURLUOĞLU, O., & ÖZER, Ö. (2016). Sağlık çalışanlarının örgütsel depresyon düzeylerinin belirlenmesi. Business & Management Studies: An International Journal, Cilt 4 (3), 260-272.
41. SCHAD, J., LEWIS, M. W., RAISCH, S., & SMITH, W. K. (2016). Paradox research in organization studies: Towards a dynamic equilibrium model of organizing. Academy of Management Annals, Volume 10 (1), 355–410. DOI: 10.1080/19416520.2016.1162422
42. SEZER, S. (2011). Örgüt depresyonu ölçeğinin geliştirilmesi ve psikometrik niteliklerinin belirlenmesi. İş-Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, Cilt 13 (1), 39-50.
43. SEZGİN, E., E., KAYA, E., & TANYILDIZI, İ. (2022). Covid-19 Pandemisi sırasında hemşirelerin işe bağlı gerginlik düzeylerinin duygusal tükenmeleri üzerindeki etkisi. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (24), 541-556.
44. SOANE, E., REES, C., ALFES, K., TRUSS, C., GATENBY, M., & SHANTZ, A. (2015). Drivers and outcomes of work alienation: Reviving a concept. Journal of Management Inquiry, Volume 24 (2), 135–150.
45. TABACHNICK, B. G., & FIDELL, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Boston, MA: Pearson.
46. TAMER, G. (2019). Sağlık çalışanlarında çalışma stresinin iş tatmini üzerindeki etkisi: bakırköy ilçesinde bir araştırma. European Journal of Managerial Research (EUJMR), Cilt 3 (5), 162-186.
47. WHITE, A., & SMITH, D. (2021). Impact of depressive symptoms on healthcare provider communication and patient outcomes. Journal of Communication in Healthcare, Volume 14 (3), 201-215. doi:10.1080/17538068.2021.0000000
48. WORLD HEALTH ORGANIZATION. (2019). ICD-11: International Classification of Diseases for Mortality and Morbidity Statistics (11th ed.). Access date: 07.07.2025 Retrieved from https://icd.who.int/
49. WORLD HEALTH ORGANİZATION & INTERNATIONAL LABOUR ORGANIZATION. (2022). Mental health in the workplace: An ILO/WHO joint discussion paper. Access date: 08.07.2025 https://www.who.int/publications-detail-redirect/9789240050384
50. YANG, D., HU, B., REN, Z., & LI, M. (2022). Impact of income on mental health during the COVID-19 pandemic: Based on the 2020 China family panel survey. Frontiers in Psychology, Volume 13, 977609. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.977609
51. YANG, X., WU, Y., XU, Y., ZHONG, Y., & YANG, S. (2023). The relationship between job satisfaction and depressive symptoms among Chinese adults aged 35–60 years: The mediating role of subjective well-being and life satisfaction. International Journal of Environmental Research and Public Health, Volume 20 (3), 2023. https://doi.org/10.3390/ijerph20032023