Sürdürülebilirlik Raporlamasının Finansal Performans Üzerindeki Etkisi: Borsa İstanbul İmalat Sektörü Üzerine Ampirik Bir İnceleme

Öz

Amaç: Bu çalışma, Borsa İstanbul imalat sektöründe faaliyet gösteren şirketler arasında sürdürülebilirlik raporu yayınlayanlar ile yayınlamayanlar arasındaki finansal performans farkını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, şirketlerin karlılık, piyasa değeri ve hisse performansını yansıtan ROA, ROE, PDD, HBK ve FKO göstergeleri üzerinden sürdürülebilirlik raporlamasının etkisini ortaya koymayı hedeflemektedir. Yöntem: Çalışmada 2014-2023 döneminde Borsa İstanbul’da işlem gören 80 imalat firması veri seti oluşturulmuş; veriler Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) ve şirketlerin resmi internet sitelerinden temin edilmiştir. Şirketler, sürdürülebilirlik raporu yayınlayan ve yayınlamayan olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. ROA için verilerin normal dağılım özelliği göz önünde bulundurularak bağımsız örneklem t testi, diğer finansal göstergeler için ise normallik varsayımının sağlanmaması nedeniyle Mann-Whitney U testi uygulanmıştır Bulgular: Analiz sonuçları, sürdürülebilirlik raporu yayınlayan şirketlerin ROA, ROE, HBK ve diğer finansal göstergelerde anlamlı derecede daha olumlu performans sergilediğini ortaya koymuştur. Özellikle ROE ve HBK değerleri, rapor yayınlayan şirketlerde belirgin şekilde yüksek bulunmuş, FKO gibi yatırımcı ilgisini yansıtan göstergelerde de farklılık gözlemlenmiştir. Sonuç: Elde edilen bulgular, sürdürülebilirlik raporlamasının şirketlerin finansal performansına olumlu katkı sağladığını göstermektedir. Bu durum hem yatırımcı güvenini artırmakta hem de şirketlerin kurumsal şeffaflık ve itibarını güçlendirmektedir. Çalışma, sürdürülebilirlik uygulamalarının stratejik önemine işaret ederek, firmaların ESG kriterlerine yönelik daha bütüncül yaklaşımlar benimsemesinin gerekliliğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilirlik Raporlaması
• Finansal Performans
• Borsa İstanbul
• İmalat Sektörü
• Finansal Rasyolar

The Influence of Sustainability Reporting on Financial Performance: An Empirical Study of the Borsa Istanbul Manufacturing Sector

Öz

Objective: This study seeks to analyze the disparity in financial performance between companies in the industrial sector of Borsa Istanbul that issue sustainability reports and those that do not. The study seeks to elucidate the influence of sustainability reporting on the metrics of ROA, ROE, PDD, HCR, and FCR, which signify profitability, market capitalization, and stock performance of corporations. Method: The study utilized a data set of 80 manufacturing companies listed on Borsa Istanbul from 2014 to 2023; data were sourced from the Public Disclosure Platform (KAP) and the official websites of the companies. The companies are divided into two categories: those that issue sustainability reports and those that do not. Given the normal distribution of the ROA data, an independent sample t-test was employed, however the Mann-Whitney U test was utilized for other financial indicators due to the violation of the normality assumption. Findings: The investigation indicates that organizations producing a sustainability report demonstrate markedly superior performance in ROA, ROE, HBK, and other financial metrics. Notably, companies that issue sustainability reports exhibit considerably elevated ROE and ROA, with discernible variations in investor interest metrics such as FCR. Result: The results indicate that sustainability reporting enhances the financial success of organizations. This enhances investor trust and fortifies corporate transparency and the reputation of companies. The research highlights the strategic significance of sustainability practices and underscores the necessity for companies to embrace more comprehensive approaches to ESG criteria.

Anahtar Kelimeler

• Sustainability Reporting
• Financial Performance
• Borsa Istanbul
• Manufacturing Sector
• Financial Ratios

Kaynakça

1. AKGÜL, A. (2022). İstatistiksel analiz teknikleri: SPSS’te işletme yönetimi ve iktisat uygulamaları. 3. Baskı, İstanbul: Alfa Basım Yayın.
2. AKSOY HAZIR, Ç. (2018). Kurumsal Sürdürülebilirlik ve Sürdürülebilirlik Performansının Ölçümü. İstanbul: Türkmen Kitabevi.
3. AYVAZ, E., & AWALE, A. A. (2024, Aralık). Sürdürülebilirlik Raporlamasının Firmaların Kârlılığı Üzerindeki Etkisi: Üretim Sektöründe Bir Analiz. İşletme Bilimi Dergisi, 12(3), 284-300. https://doi.org/10.22139/jobs.1501789
4. BARNEY, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120. https://doi.org/10.1177/014920639101700108
5. CHARLO, M. J., MOYA, I. ve MUÑOZ, A. M. (2015, December). Sustainable development and corporate financial performance: A study based on the ftse4good ibex index. Business Strategy and the Environment, 24(4), 277-288. https://doi.org/10.1002/bse.1824
6. CLARK, G. L., FEİNER, A., VİEHS, M. (2015). From the stockholder to the stakeholder: How sustainability can drive financial outperformance. United Kingdom: University of Oxford.
7. DAĞISTANLI, H. A., & ÇELİK, İ. (2023, Nisan). Sürdürülebilirlik raporlaması ve firma performansı: Bist sürdürülebilirlik endeksi üzerine bir uygulama. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (76), 1-16. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1153330.
8. DURMUŞ, B., YURTKORU, E.S., ÇİNKO, M. (2011). Sosyal bilimlerde SPSS’le veri analizi. 4. Baskı, İstanbul: Beta Basım Yayın.

9. DÜZER, M., & ÖNCE, S. (2017, Aralık). Kurumsal sürdürülebilirlik raporlaması ve finansal performans: bist’te işlem gören şirketler için karşılaştırmalı bir analiz. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 637-648. https://doi.org/10.33905/bseusbed.348073.
10. DÜZER, M. ve ÖNCE, S. (2018, Mart). Sürdürülebilirlik performans göstergelerine ilişkin açıklamaların finansal performans üzerine etkisi: Bist’te bir uygulama. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 11(1), 93- 118.
11. ECCLES, R. G., KRZUS, M. P. (2010). One report: Integrated reporting for a sustainable strategy. USA: John Wiley & Sons.
12. ECCLES, R. G., IOANNOU, I., & SERAFEİM, G. (2014, December). The impact of a corporate culture of sustainability on corporate behavior and performance. Management Science, 60 (11), 2835-2857. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.1964011.
13. ELKİNGTON, J., & ROWLANDS, L. H. (1999). Cannibals with forks: the triple bottom line of 21st century business. Alternatives Journal, 25 (4), 42-43.
14. EMİR, S., & KIYMIK, H. (2021, Mart). Sürdürülebilirlik düzeyinin finansal performans üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi: Borsa istanbul’da bir araştırma. Journal of Accounting and Taxation Studies, 14(1), 101-128. https://doi.org/10.29067/muvu.718278.
15. EROĞLU, A. (2016). Çok değişkenli istatistik tekniklerin varsayımları. Şeref Kalaycı (Ed.), SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri, 7. Baskı içinde (207-233), Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
16. FRİEDE, G., BUSCH, T., & BASSEN, A. (2015, December). ESG and financial performance: Aggregated evidence from more than 2000 empirical studies. Journal of sustainable finance & investment. 5(4), 210-233. https://doi.org/10.1080/20430795.2015.1118917.
17. Global Reporting Initiative (GRI) (2021). Global Reporting Initiative Standards. Retrieved from: 10.03.2025, https://www.globalreporting.org/.
18. GÜCENME GENÇOĞLU, Ü., & ALP, A. (2016, Ekim). Kurumsal sürdürülebilirlik açısından entegre raporlamanın önemi ve bist uygulamaları. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 72, 51-66. https://doi.org/10.25095/mufad.396719.
19. GRAY, R., MİLNE, M. (2004). Towards reporting on the triple bottom line: mirages, methods and myths. Within HENRIQUES, A., RİCHARDSON, J. (Ed.). The triple bottom line: Does it all add up. (70-80). United Kingdom: Taylor & Francis.
20. İstanbul Sanayi Odası (ISO) (2024). Sürdürülebilir Finans Raporu. Erişim Tarihi: 13.04.2025. https://www.iso.org.tr/projeler/arastirmalar/surdurulebilir-finans/ .
21. KORGA, S., & ASLANOĞLU, S. (2022, Kasım). Sürdürülebilirlik performansı ile finansal performans ilişkisi üzerine bir araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi. 25(2), 633-645. https://doi.org/10.29249/selcuksbmyd.1114641.
22. MARGOLİS, J. D., & WALSH, J. P. (2001, June). Misery loves companies: Rethinking social initiatives by business. Administrative science quarterly. 48(2), 268-305. https://doi.org/10.2307/3556659.
23. MENGHWAR P., S. & DAOOD A. (2021, September). Creating shared value: A systematic review, synthesis and integrative perspective. International Journal of Management Reviews, 23: 466–485. https://doi.org/10.1111/ijmr.12252.
24. MOTWANİ, S., & HEMAL B., P. (2016, February). Evaluating the ımpact of sustainability reporting onfinancial performance of selected ındian companies. International Journal of Research in IT & Management, 5(2), 14-23.
25. OECD. (2023). Economic surveys: Turkey 2023. OECD Publishing. https://www.oecd.org/.
26. ÖZMERDİVANLI, A., (2023, Mart). Sürdürülebilirlik finansal performans ilişkisinin borsa istanbul’da incelenmesine ilişkin bir araştırma, Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 58(1), 917-931. DOI: 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.23.03.2042.
27. ÖZERHAN, Y., & SULTANOĞLU, B. (2018, Ocak). Sürdürülebilirlik raporu kapsamında çevresel bilgilerin raporlanması ve güvence denetimi. Muhasebe ve Denetime Bakış, 17(53), 55-76.
28. ÖZSÖZGÜN ÇALIŞKAN, A. (2012, Mart). Sürdürülebilirlik raporlaması. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 5(1), 41-68.
29. SAK, A., F. & DALGAR H. (2020, Ocak). Kurumsal sürdürülebilirliğin firmaların finansal performansına etkisi: Bİst kurumsal sürdürülebilirlik endeksindeki firmalar üzerinde bir araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (85), 173-186. https://doi.org/10.25095/mufad.673722.
30. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK). (2023). Sürdürülebilirlik İlkeleri Uyum Çerçevesi. Erişim Tarihi: 10.03.2025, https://www.spk.gov.tr.
31. SPENCE, M. (1973). Job market signaling. The Quarterly Journal of Economics, 87(3), 355–374. https://doi.org/10.2307/1882010.
32. TÜİK. (2024). Sanayi üretim istatistikleri 2024. Türkiye İstatistik Kurumu. https://www.tuik.gov.tr/.
33. URAL, A., KILIÇ, İ. (2011). Bilimsel araştırma süreci ve SPSS ile veri analizi. 3. Baskı, Ankara: Detay Yayıncılık.
34. YILDIRIM, G., UZUN KOCAMIŞ, T., & TUNCER TOKUR, Ö. (2018, Aralık). Sürdürülebilirlik ve firma performansı: Bist sürdürülebilirlik endeksi şirketleri üzerine bir uygulama. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(15), 90-96.