Duygu Düzenleme Bağlanma Stilleri ve Kişilerarası İlişkiler Arasındaki İlişki

Öz

Amaç: Bu çalışma, duygu düzenleme (ER) süreçleri, yetişkin bağlanma stilleri ve kişilerarası ilişki stilleri arasındaki etkileşimi araştırmaktadır. Temel amaç, ER stratejilerinin ve zorluklarının bağlanma örüntüleri ile birlikte sosyal etkileşimleri nasıl şekillendirdiğini inceleyerek kişilerarası ilişki tarzlarının temel belirleyicilerini tanımlamaktır.

Yöntem: Örneklem, kartopu örneklemesi kullanılarak işe alınan 18-65 yaş arası 420 yetişkinden oluşmaktadır. Katılımcılara Demografik Bilgi Formu, ER Anketi (ERQ), ER Zorlukları Ölçeği-Kısa Formu (DERS-16), Yakın İlişkilerde Deneyimler Ölçeği-R (ECR-R) ve Kişilerarası İlişkiler Ölçeği (IRS) dahil olmak üzere çeşitli öz bildirim anketleri verilmiştir. Araştırmanın sürekli değişkenleri arasındaki ilişkiler Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı ile; yordayıcı değişkenler ise Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi ile değerlendirilmiştir.

Bulgular: Bulgular, duygu düzenleme stratejileri, duygu düzenlemede güçlükler, bağlanma stilleri ve kişilerarası ilişki tarzları arasında önemli korelasyonlar olduğunu göstermektedir. Özellikle, bilişsel yeniden değerlendirme ve dışavurumcu bastırmaya katılım ile dürtü kontrolü ve duygusal netlikle ilgili güçlükler kişilerarası ilişki tarzlarının önemli yordayıcıları olarak ortaya çıkmıştır. Daha yüksek düzeyde duygusal netlik ve uyarlanabilir düzenleme stratejilerine sahip bireyler daha destekleyici ve yapıcı kişilerarası etkileşimlerde bulunma eğilimindeydi. Bunun aksine, duyguları yönetmedeki güçlükler daha yüksek düzeyde çatışma odaklı engelleyici ilişkisel eğilimlerle ilişkilendirilmiştir. Ek olarak, bağlanma stilleri önemli bir rol oynamıştır; kaygılı ve kaçınmacı bağlanma stilleri olumsuz kişilerarası eğilimleriyle güçlü bir şekilde ilişkilendirilmiştir.

Sonuç: Bu bulgular, sosyal dinamikleri şekillendirmede duygusal süreçler ve bağlanma deneyimleri arasındaki dinamik etkileşimi vurgulayarak, ER becerilerini geliştirmeye ve yetişkinlikte daha sağlıklı ilişkiler kurmaya yönelik psikolojik müdahaleler için değerli bilgiler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Duygu Düzenleme
• Duygu Düzenleme Güçlükleri
• Bağlanma Stilleri
• Kişilerarası Ilişki Tarzları

The Relationships Between Emotion Regulation, Attachment Styles, and Interpersonal Relationship Styles in Adults

Öz

Aim: This study explores the interaction between emotion regulation (ER) processes, adult attachment styles, and interpersonal relationship styles. The primary aim is to identify key determinants of interpersonal relationship styles by examining how ER strategies and difficulties shape social interactions in combination with attachment patterns.

Method: The sample consists of 420 adults between 18 and 65 recruited using a snowball sampling. Participants were given several self-report questionnaires, including the Demographic Information Form, ER Questionnaire (ERQ), Difficulties in ER Scale-Short Form (DERS-16), Experiences in Close Relationships Scale-Revised (ECR-R), and Interpersonal Relationships Scale (IRS). The relationships between the continuous variables of the study were evaluated by Pearson Product Moment Correlation Coefficient; the predictor variables were evaluated by Multiple Linear Regression Analysis.

Results: The findings indicate significant correlations between ER strategies, ER difficulties, attachment styles, and interpersonal relationship styles. Specifically, engagement in cognitive reappraisal and expressive suppression and difficulties with impulse control and emotional clarity emerged as important predictors of interpersonal relationship styles. Individuals with higher scores on emotional clarity and adaptive regulation strategies tended to engage in more supportive and constructive interpersonal interactions. In contrast, difficulties in managing emotions were associated with higher levels of conflict-oriented inhibitory relational tendencies. Additionally, attachment styles played an important role; anxious and avoidant attachment scores were significantly correlated negative interpersonal tendencies.

Conclusion: By emphasizing the dynamic interaction between emotional processes and attachment experiences in shaping social dynamics, these findings offer valuable insights for psychological interventions to improve ER skills and build healthier relationships in adulthood.

Anahtar Kelimeler

• Emotion Regulation
• Emotion Regulation Difficulties
• Attachment Styles
• Interpersonal Relationship Types

Kaynakça

1. BATIGÜN DURAK, A. (2004). İntiharla ilı̇şkı̇lı̇ bazı değı̇şkenler: Öfke/saldırganlik, dürtüsel davranışlar, problem çözme becerileri, yaşamı sürdürme nedenleri. Kriz, 12(2), 49–61. https://doi.org/1.1501/Kriz_0000000209
2. BJUREBERG, J., LJÓTSSON, B., TULL, M. T., HEDMAN, E., SAHLIN, H., LUNDH, L. G., BJÄREHED, J., DIBERNARDI, L., GRATZ, K. L., & GROSS, J. J. (2016). Development and validation of a brief version of the Difficulties in ER Scale: The DERS-16. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, 38(2), 284–296. https://doi.org/1.1007/s10862-015-9514-x
3. BRETHERTON, I. (1992). The origins of attachment theory: John Bowlby and Mary Ainsworth. Developmental Psychology, 28(5), 759–775. https://doi.org/1.1037/0012-1649.28.5.759
4. BÜYÜKÖZTÜRK, Ş. (2020). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum (28th ed.). Pegem.
5. CASSIDY J. (1994). ER: influences of attachment relationships. Monographs of the Society for Research in Child Development, 59(2-3), 228–249. https://doi.org/10.2307/1166148
6. CASSIDY, J., JONES, J. D., & SHAVER, P. R. (2013). Contributions of attachment theory and research: A framework for future research, translation, and policy. Development and Psychopathology, 25(4. Pt 2), 1415–1434. https://doi.org/1.1017/S0954579413000692
7. CENKSEVEN ÖNDER, F. & CANOĞULLARI, Ö. (2020). Ergenlerde Saldırganlık: Duygu Düzenleme ve Duygusal Başa Çıkmanın Rolü. Kastamonu Eğitim Dergisi, 28(3), 1198–1208. http://doi.org/10.24106/kefdergi.3696
8. CLEAR, S. J., & ZIMMER-GEMBECK, M. J. (2015). Associations between Attachment and Emotion-Specific ER with and without Relationship Insecurity Priming. International Journal of Behavioral Development, 41(1), 64-73. https://doi.org/1.1177/0165025415620057

9. COLE, P. M., MARTIN, S. E., & DENNIS, T. A. (2004). ER as a scientific construct: methodological challenges and directions for child development research. Child development, 75(2), 317–333. https://doi.org/1.1111/j.1467-8624.2004.00673.x
10. DITOMMASO, E., BRANNEN-MCNULTY, C., ROSS, L. & BURGESS, M. (2003). Attachment styles, social skills and loneliness in young adults. Personality and Individual Differences, 35(2), 303–312. http://doi.org/1.1016/S0191-8869(02)00190-3
11. FERRARO, I. K. & TAYLOR, A. M. (2021). Adult attachment styles and emotional regulation: The role of interoceptive awareness and alexithymia. Personality and Individual Differences, 173. 1–7. https://doi.org/1.1016/j.paid.2021.110641
12. FRALEY, R. C., & SHAVER, P. R. (2000). Adult romantic attachment: Theoretical developments, emerging controversies, and unanswered questions. Review of General Psychology, 4(2), 132–154. https://doi.org/1.1037/1089-2680.4.2.132
13. GÖKDAĞ, C. (2021). How does interpersonal ER explain psychological distress? The roles of attachment style and social support. Personality and Individual Differences, 176(2), 1–6. https://doi.org/1.1016/j.paid.2021.110763
14. GRATZ, K. L., & ROEMER, L. (2004). Multidimensional assessment of ER and dysregulation: Development, factor structure, and initial validation of the difficulties in ER scale. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, 26(1), 41–54. https://doi.org/1.1023/B:JOBA.0000007455.08539.94
15. GREENWALD, J. (1999). Bağımlılık mı? Bağlılık mı? Zehirleyici ilişkilerden besleyici ilişkilere (Z. Yıldırımoğlu, Trans.). Kuraldışı.
16. GROSS, J. J. (2002). ER: Affective, cognitive, and social consequences. Psychophysiology, 39(3), 281–291. http://doi.org/1.1017/S0048577201393198
17. GROSS, J. J. VE JOHN, O. P. (2003). Individual differences in two ER processes:61 Implications for affect, relationships, and well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 85(2), 348–362. http://doi.org/1.1037/0022-3514.85.2.348
18. GUERRERO, L. K., & ANDERSEN, P. A. (2000). Emotion in close relationships. In SAGE Publications, Inc. eBooks (pp. 171–183). https://doi.org/10.4135/9781452220437.n13
19. HAIR, J. F., BLACK, W. C., BABIN, B. J., ANDERSON, R. E., & TATHAM, R. L. (2010). Multivariate data analysis (7th ed.). Prentice Hall.
20. HASTA, D. VE GÜLER, M. E. (2013). Saldırganlık: Kişilerarası ilişki tarzları ve empati açısından bir inceleme. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(1), 64–104. https://doi.org/1.1501/sbeder_0000000051
21. HENSCHEL, S., NANDRINO, J., & DOBA, K. (2019). ER and empathic abilities in young adults: The role of attachment styles. Personality and Individual Differences, 156, 109763. https://doi.org/1.1016/j.paid.2019.109763
22. HİSLİ ŞAHİN, N., DURAK BATIGÜN, A. VE KOÇ, V. (2011). Kişilerarası tarz, kendilik algısı, öfke ve depresyon. Türk Psikiyatri Dergisi, 22(1), 17–25.
23. KOÇ, B. & BÜYÜKÖZE KAVAS A. (2015). Üniversite öğrencilerinin saldırganlık, kişilerarası problem çözme becerileri, K. International Journal of Turkish Literature Culture Education, 4(4/2), 783. https://doi.org/10.7884/teke.491
24. KOÇ, B. & BÜYÜKGÖZE KAVAS, A. (2015). Üniversite öğrencilerinin saldırganlık, kişilerarası Problem çözme becerileri, kişilerarası ilişki tarzları ve iletişim becerileri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 4(2), 783–799. https://doi.org/10.7884/teke.491
25. MARGANSKA, A., GALLAGHER, M., & MIRANDA, R. (2013). Adult attachment, emotion dysregulation, and symptoms of depression and generalized anxiety disorder. The American journal of orthopsychiatry, 83(1), 131–141. https://doi.org/1.1111/ajop.12001
26. MIKULINCER, M., & SHAVER, P. R. (2007). The attachment behavioral system: Basic concepts and principles. In M. Mikulincer & P. R. Shaver (Eds.), Attachment in adulthood: Structure, dynamics, and change (pp. 3–28). Guilford Press.
27. MIKULINCER, M., & SHAVER, P. R. (2019). Attachment orientations and ER. Current Opinion in Psychology, 25. 6–10. https://doi.org/1.1016/j.copsyc.2018.02.006
28. MIKULINCER, M. (2001). Adult psychological development: Attachment. In N. J. Smelser & P. B. Baltes (Eds.), International encyclopedia of the social & behavioral sciences (pp. 147–151). Elsevier.
29. MIKULINCER, M., FLORIAN, V., COWAN, P. A., & COWAN, C. P. (2002). Attachment security in couple relationships: a systemic model and its implications for family dynamics. Family process, 41(3), 405–434. https://doi.org/1.1111/j.1545-5300.2002.41309.x
30. MIKULINCER, M., SHAVER, P. R., GILLATH, O., & NITZBERG, R. A. (2005). Attachment, Caregiving, and Altruism: Boosting Attachment Security Increases Compassion and Helping. Journal of Personality and Social Psychology, 89(5), 817–839. https://doi.org/1.1037/0022-3514.89.5.817
31. MORGAN, G., LEECH, N., GLOECKNER, G. & BARRETT, K. (2004). SPSS for Introductory Statistics: Use and Interpretation. Psychology Press.
32. MOSANNENZADEH, F., LUIJTEN, M., MACIEJEWSKİ, D. F., WIEWEL, G. V., & KARREMANS, J. C. (2024). Adult Attachment and ER Flexibility in Romantic Relationships. Behavioral sciences (Basel, Switzerland), 14(9), 758. https://doi.org/10.3390/bs14090758
33. OKTAY, B. & BATIGÜN DURAK, A. (2014). Aleksitimi: Bağlanma, benlik algısı, kişilerarası ilişki tarzları ve öfke. Türk Psikoloji Yazıları, 17(33), 31–40. https://doi.org/10.31828/tpy1301996120140000m000081
34. OWENS, G. P., HELD, P., HAMRICK, L., & KELLER, E. (2018). The indirect effects of ER on the association between attachment style, depression, and meaning made among undergraduates who experienced stressful events. Motivation and Emotion, 42(3), 429–437. https://doi.org/1.1007/s11031-018-9688-0
35. ROTTENBERG, J., & GROSS, J. J. (2007). Emotion and ER: A map for psychotherapy researchers. Clinical Psychology: Science and Practice, 14(4), 323–328. https://doi.org/1.1111/j.1468-2850.2007.00093.x
36. SHAVER, P. R., & MIKULINCER, M. (2014). Adult attachment and ER. In J. J. Gross (Ed.), Handbook of ER (2nd ed., pp. 237–251). The Guilford Press.
37. SELÇUK, E., GÜNAYDIN, G., SÜMER, N., & UYSAL, A. (2005). Experiences in Close Relationships-Revised (ECR-R): Türkçe uyarlaması ve psikometrik özellikler. Türk Psikoloji Yazıları, 8(2), 1-11. https://doi.org/1.16910/jpi.2005.8.2.1
38. SÜMER, N., ÜNAL, S., SELÇUK, E., KAYA, B., POLAT, R., & ÇEKEM, B. (2009). Bağlanma ve psikopatoloji: Bağlanma boyutlarının depresyon, panik bozukluk ve obsesif-kompulsif bozuklukla ilişkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 24(63), 38–45.
39. ŞAHİN, N. H., DURAK, A. YASAK, Y. (1994). VIII. Ulusal Psikoloji Kongresi bilimsel çalışmaları: 21-23 Eylül 1994. İzmir.
40. TEMEL, A. & DAWD, A. (2023). Romantik İlişki Kalitesinin Belirleyicileri: Duygu Düzenleme, Bağlanma ve Ebeveynlik stillerinin Rolünü Keşfetmek. Psikoloji ve Psikiyatride Güncel Araştırma ve İncelemeler, 3(2), 67-80. https://doi.org/10.9737/rpsaa.2023.114
41. THOMPSON, R. A. (1994). ER: A theme in search of definition. Monographs of the Society for Research in Child Development, 59(2–3), 25–52. https://doi.org/1.1111/j.1540-5834.1994.tb01276.x
42. ULAŞAN ÖZGÜLE, E. T. & SÜMER, N. (2017). Ergenlikte duygu düzenleme ve psikolojik uyum: Duygu düzenleme ölçeğinin Türkçe uyarlaması. Türk Psikoloji Yazıları, 20(40), 1–18.
43. WEI, M., VOGEL, D. L., KU, T., & ZAKALIK, R. A. (2005). Adult attachment, affect regulation, negative mood, and interpersonal problems: The mediating roles of emotional reactivity and emotional cutoff. Journal of Counseling Psychology, 52(1), 14–24. https://doi.org/1.1037/0022-0167.52.1.14
44. YAZICIOĞLU, Y., & ERDOĞAN, S. (2014). SPSS uygulamalı bilimsel araştırma yöntemleri (4th ed.). Detay Yayıncılık.
45. YİĞİT, İ., & GÜZEY YİĞİT, M. (2017). Psychometric properties of Turkish version of Difficulties in ER Scale-Brief Form (DERS-16). Current Psychology, 38(6), 1503–1511. https://doi.org/1.1007/s12144-017-9712-7