Araştırma Makalesi

Çevresel Sürdürülebilirlik için Yeşil Enerji Verimliliği: BRICS Ülkelerinden Kanıtlar

Cilt: 12 Sayı: 3 8 Şubat 2026
PDF İndir
TR EN

Çevresel Sürdürülebilirlik için Yeşil Enerji Verimliliği: BRICS Ülkelerinden Kanıtlar

Öz

Amaç: Bu çalışma, çevresel sürdürülebilirlik ve ekonomik büyüme arasındaki dengeyi esas alan yeşil büyüme çerçevesinde, BRICS ülkelerinde (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika) 1995–2023 dönemi boyunca yeşil enerji verimliliğinin gelişimini analiz etmektedir. Çalışmanın temel hedefi, bu ülkelerin enerji bileşiminde yaşanan dönüşümün çevresel ve ekonomik sonuçlarını değerlendirerek, yeşil enerji verimliliğindeki değişimin kaynaklarını teknik, yönetsel ve yapısal boyutlarıyla ortaya koymaktır. Yöntem: Araştırmada, enerji girdisinin sermaye ve emekle ikame edilebilirliğini dikkate alan ve çevre üzerindeki baskıyı istenmeyen çıktı olarak modele entegre eden veri zarflama analizine (Data Envelopment Analysis - DEA) dayalı Malmquist toplam faktör verimliliği endeksi kullanılmıştır. Bu yöntem aracılığıyla yeşil enerji verimliliğinde zaman içinde meydana gelen değişim, teknik değişim ve verimlilik değişimi bileşenleri bazında ayrıştırılmıştır. Bulgular: Ampirik bulgular, incelenen dönemde beş ülkenin ortalama yeşil enerji verimliliğinin %10,2 oranında arttığını ve bu artışın temel kaynağının teknik değişim olduğunu ortaya koymaktadır. Çin, %10,3’lük artışla yeşil enerji verimliliği artışında en yüksek performansı sergileyen ülke olurken, fosil yakıtlara yüksek bağımlılığı nedeniyle Rusya, %2,9 ile yeşil enerji verimliliğinde en düşük performansı göstermiştir. Sonuç: BRICS ülkelerinin yeşil enerji verimliliğinin gelişimi; düşük karbonlu ekonomiye geçişin, yeşil teknolojilerin ve sürdürülebilir kalkınma politikalarının başarılı şekilde hayata geçirildiğine işaret etmektedir. Ancak bu sürecin sürdürülebilirliğinin sağlanması için sadece teknolojik gelişmeler yeterli değildir; aynı zamanda yönetimsel, finansal ve birtakım yapısal reformların da geliştirilmesi gerekir. Böylece yeşil enerji verimliliği, ekonomik büyümenin ekolojik temelde sürdürülmesinde kilit bir araç hâline gelebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AKRAM, R., MAJEED, M. T., FAREED, Z., KHALID, F., & YE, C. (2020). Asymmetric effects of energy efficiency and renewable energy on carbon emissions of BRICS economies: evidence from nonlinear panel autoregressive distributed lag model. Environmental Science and Pollution Research, 27, 18254-18268. https://doi.org/10.1007/s11356-020-08353-8
  2. BRICS Energy Report (2020). BRICS Energy Research Cooperation Platform.
  3. CAMIOTO, F. D. C., REBELATTO, D. A. D. N., & ROCHA, R. T. (2016). Energy efficiency analysis of BRICS countries: A study using Data Envelopment Analysis. Gestão & Produção, 23, 192-203. http://doi.org/10.1590/0104-530X1567-13
  4. CAVES, D. W., CHRISTENSEN, L. R., & DIEWERT, W. E. (1982). The economic theory of index numbers and the measurement of input, output, and productivity. Econometrica: Journal of the Econometric Society, 1393-1414. https://doi.org/10.2307/1913388
  5. CHEN, C., LAN, .Q, GAO, M., & SUN, Y. (2018). Green total factor productivity growth and its determinants in China’s industrial economy. Sustainability, 10(4), 1052. https://doi.org/10.3390/su10041052
  6. COELLI, T, J., & RAO, D. P. (2003). Total factor productivity growth in agriculture: a Malmquist index analysis of 93 countries, 1980-2000. International Association of Agricultural Economics (IAAE) Conference in Durban, Working Paper Series No:02.
  7. COELLI, T.J. (1996). A Guide to DEAP Version 2,1: A Data Envelopment Analysis (Computer) Program. CEPA Working Papers, 96(08), 1-49.
  8. DONG, Y., & HAUSCHILD, M.Z. (2017). Indicators for environmental sustainability. Procedia Cirp, 61, 697-702. https://doi.org/10.1016/j.procir.2016.11.173

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sürdürülebilir Kalkınma

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

24 Kasım 2025

Yayımlanma Tarihi

8 Şubat 2026

Gönderilme Tarihi

20 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

12 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 12 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Türköz, K. (2026). Çevresel Sürdürülebilirlik için Yeşil Enerji Verimliliği: BRICS Ülkelerinden Kanıtlar. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences, 12(3), 959-973. https://doi.org/10.17336/igusbd.1703146
AMA
1.Türköz K. Çevresel Sürdürülebilirlik için Yeşil Enerji Verimliliği: BRICS Ülkelerinden Kanıtlar. İGÜSBD. 2026;12(3):959-973. doi:10.17336/igusbd.1703146
Chicago
Türköz, Kumru. 2026. “Çevresel Sürdürülebilirlik için Yeşil Enerji Verimliliği: BRICS Ülkelerinden Kanıtlar”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 12 (3): 959-73. https://doi.org/10.17336/igusbd.1703146.
EndNote
Türköz K (01 Şubat 2026) Çevresel Sürdürülebilirlik için Yeşil Enerji Verimliliği: BRICS Ülkelerinden Kanıtlar. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 12 3 959–973.
IEEE
[1]K. Türköz, “Çevresel Sürdürülebilirlik için Yeşil Enerji Verimliliği: BRICS Ülkelerinden Kanıtlar”, İGÜSBD, c. 12, sy 3, ss. 959–973, Şub. 2026, doi: 10.17336/igusbd.1703146.
ISNAD
Türköz, Kumru. “Çevresel Sürdürülebilirlik için Yeşil Enerji Verimliliği: BRICS Ülkelerinden Kanıtlar”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 12/3 (01 Şubat 2026): 959-973. https://doi.org/10.17336/igusbd.1703146.
JAMA
1.Türköz K. Çevresel Sürdürülebilirlik için Yeşil Enerji Verimliliği: BRICS Ülkelerinden Kanıtlar. İGÜSBD. 2026;12:959–973.
MLA
Türköz, Kumru. “Çevresel Sürdürülebilirlik için Yeşil Enerji Verimliliği: BRICS Ülkelerinden Kanıtlar”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences, c. 12, sy 3, Şubat 2026, ss. 959-73, doi:10.17336/igusbd.1703146.
Vancouver
1.Kumru Türköz. Çevresel Sürdürülebilirlik için Yeşil Enerji Verimliliği: BRICS Ülkelerinden Kanıtlar. İGÜSBD. 01 Şubat 2026;12(3):959-73. doi:10.17336/igusbd.1703146

Creative Commons Lisansı
İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.