Sosyal Medya Haberlerinde Teyit Trendi: Grok, Bu Doğru mu?

Öz

Amaç: Son yıllarda gazetecilik çalışmaları alanında rağbet gören önemli bir konu başlığı sosyal medya haberciliğidir. Bu çalışma hakikat ötesi çağda sosyal medya haberlerinde kullanılan teyit mekanizmalarını mercek altına almaktadır. Konu özelinde X platformunun kullanıma sunduğu yapay zekâ aracı Grok’un kullanıcılar tarafından bir haber teyit mekanizması olarak tercih edildiği varsayımı üzerinde durulmaktadır. Bu varsayımın sınanabilmesi önemli görülmektedir. X platformunda yer alan Grok’un haber teyit mekanizması olarak kullanıcılar tarafından tercih edilip edilmediğinin irdelenmesi, yapay zekâ destekli araçların gazetecilik pratiklerindeki işlevini anlayabilme açısından gereklidir.

Yöntem: Çalışmada, Grok isimli yapay zekâ uygulamasının sunduğu teyit mekanizmasına yönelik ayrıntılı bir yol haritası sunulmaktadır. Bu yol haritasının detaylı olarak çizilebilmesi adına yararlanılan metodolojik yaklaşım nitel içerik analizi yöntemidir. Çalışmanın güncelliğini koruyabilmesi adına 13-14 ve 15-16 Nisan 2025 tarih gruplarında paylaşılan içerikler 24 saat döngüsü ile sınırlandırılmıştır. X platformunda paylaşılan, “Grok, bu doğru mu?” soruları mercek altına alınmıştır. Ayrıca söz konusu varsayımın detaylı olarak sınanabilmesi adına 16-17 Nisan 2025 tarihli sosyal medya haber döngüsü içerisinde Sözcü gazetesi ve İbrahim Haskoloğlu isimli fenomen gazetecinin Grok tarafından doğrulanan haberleri de analiz edilmiştir.

Bulgular: Çalışma sonucunda yapay zekâ uygulaması Grok’un haber tüketicileri tarafından bir haber teyit mekanizması olarak sıklıkla tercih edildiği saptanmıştır.

Sonuçlar: Nicel tercihe rağmen haber teyit süreçlerinde yapay zekâ uygulamasının niteliksel başarıya tam olarak ulaşamadığı gözlenmiştir. Buradaki niteliksel başarı, Grok’un sağladığı yanıtların doğruluğu, bağlamsal derinliği, kullanıcıların ihtiyaçlarına uygunluğu ve karmaşık haber içeriklerinin teyit edilmesindeki etkinliği olarak tanımlanmaktadır. Grok’un nicel olarak yüksek bir kullanım oranına sahip olmasına karşılık niteliksel olarak haber teyit süreçlerinde kullanıcıların bağlamsal ve derinlemesine teyit beklentilerini tam anlamıyla karşılayamadığı gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal medya
• haber
• yapay zêka
• Grok
• bu doğru mu?

Fact-Checking Trend in Social Media News: Grok, Is This True?

Öz

Aim: In recent years, social media journalism has emerged as a prominent topic in journalism studies. This study examines the verification mechanisms used in social media news in the post-truth era. Specifically, it focuses on the assumption that Grok, an artificial intelligence tool provided by the X platform, is preferred by users as a news verification mechanism. Testing this assumption is considered significant. Investigating whether Grok, available on the X platform, is used as a news verification tool by users is essential for understanding the role of AI-supported tools in journalism practices.

Method: The study presents a detailed roadmap for the verification mechanism offered by the AI application Grok. To develop this roadmap comprehensively, a qualitative content analysis method was employed. To ensure the study's relevance, the content shared on April 13-14 and April 15-16, 2025, was limited to a 24-hour cycle. Posts on the X platform containing the question "Grok, is this true?" were analyzed. Additionally, to thoroughly test the aforementioned assumption, news verified by Grok from the social media news cycle on April 16-17, 2025, specifically from Sözcü newspaper and the influencer journalist İbrahim Haskoloğlu, was also analyzed.

Results: The study found that the AI application Grok is frequently preferred by news consumers as a news verification mechanism.

Conclusion: However, despite this quantitative preference, it was observed that the AI application does not fully achieve qualitative success in news verification processes. Qualitative success is defined here as the accuracy of Grok’s responses, their contextual depth, their relevance to users’ needs, and their effectiveness in verifying complex news content. While Grok demonstrates a high quantitative usage rate, it was observed that it does not fully meet users’ expectations for contextual and in-depth verification in news verification processes.

Anahtar Kelimeler

• Social media
• news
• artificial intelligence
• Grok
• is this true?

Kaynakça

1. AKBAYIR, M. (2024). Türk Medyasının Dönüşen Yüzü: Fenomen Gazeteciler Örneği (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
2. BELL, D. (2007). Cyberculture Theorists: Manuel Castells and Donna Haraway. New York: Routledge.
3. BERKİT, Ç. Ö. (2024). Yapay Zekâ Odaklı Gazetecilikte Kullanılan Teknoloji Faktörleri (Yapay Zekâ Çağında Medya, Kültür ve İletişim Üzerine Güncel Araştırmalar içinde Edit: Eşitti, Ş. & Çoban, S.), Çanakkale: Paradigma Akademi Yayınları.
4. BRANDTZAEG, P. B., & FØLSTAD, A. (2017). Trust and Distrust in Online Fact-Checking Services. Communications of the ACM, 60(9), 65-71. https://doi.org/10.1145/3122803
5. CASTELLS, M. (2001). The Information Age: Economy, Society and Culture, End of Millenium. New York: Blackwell Publishers.
6. CASTELLS, M. (2008). Enformasyon Toplumu: Ekonomi, Toplum ve Kültür: Ağ Toplumunun Yükselişi (E. Kılıç, Çev.). İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
7. CINELLI, M., MORALES, F., GALEAZZI, A., QUATTROCIOCCHI, W., & STARNINI, M. (2021). The Echo Chamber Effect On Social Media. Proceedings of the National Academy of Sciences, 118(9), 1-8.
8. ÇOBAN, B. (2019). Post Truth Çağında Dijital Gazetecilik ve Haber Başlıklarında “Tık Tuzağı”. E-Kurgu, 27(4), 35-49.

9. DEL VICARIO, M., BESSI, A., ZOLLO, F., PETRONI, F., SCALA, A., CALDARELLI, G., STANLEY, H. E., & QUATTROCIOCCHI, W. (2016). The Spreading Of Misinformation Online. Proceedings of the National Academy of Sciences, 113(3), 554-559.
10. FISKE, J. (1996). İletişim Çalışmalarına Giriş (S. İrvan, Çev.). Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
11. GÜVEN, E. (2021). Manuel Castells’in Ağ Toplumu Kavramı ve Ötekiler: Yeni Toplumsal Hareketler ve Marjinal Yapılanmalar. Global Media Journal, 12(23), 1-27.
12. KAVAKLI, N. (2019). Yalan Haberle Mücadele ve İnternet Teyit/Doğrulama Platformları. Erciyes İletişim Dergisi, 6(1), 663-682. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.453398
13. KEYES, R. (2017). Hakikat Sonrası Çağ (D. Özçetin, Çev.). İzmir: Delidolu.
14. KILIÇ, S. (2024). Post Truth / Hakikat Ötesi Çağda Yenı Medya Okuryazarlığı (Medya ve İletişim Bağlamında Post Truth Dönem içinde Edit: Kılıç, S.), Konya: Eğitim Yayınevi.
15. METİN, O., & ÜNAL, Ş. (2022). İçerik Analizi Tekniği: İletişim Bilimlerinde ve Sosyolojide Doktora Tezlerinde Kullanımı. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 273-294. https://doi.org/10.18037/ausbd.1227356
16. NEUMAN, L. (2017). Toplumsal Araştırma Yöntemleri Nitel ve Nicel Yaklaşımlar (Ö. Akkaya, Çev.). Ankara: Yayınodası.
17. ÖZDEMİR, E. (2021). The Construction of Turkish Identity with The Success of Turkish Origin Scientists during COVID-19 Pandemic. Selçuk İletişim, 14(3), 1070-1098. https://doi.org/10.18094/josc.879701
18. ÖZTUNÇ, M., & KARTAV, O. (2023). Sosyal Medyada Yalan Haber Sorunu ve Doğrulama Platformları (İletişim Çalışmaları 2023 içinde Edit: Çötok, N. & Çiftçi, D.), Konya: Eğitim Yayınevi.
19. REPORTERS WITHOUT BORDERS (RSF). (2023). 2023 World Press Freedom Index – Journalism Threatened By Fake Content Industry, Erişim tarihi: 25.08.2025, https://rsf.org/en/2023-world-press-freedom-index-journalism-threatened-fake-content-industry.
20. SARI, E. (2025). Sosyal Medyada Dezenformasyonla Mücadelede Yapay Zekâ: Olanaklar ve Sınırlılıklar. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 67, 49-61. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1583326
21. STEHR, N. (2000). Deciphering Information Technologies. European Journal of Social Theory, 3(1), 83-94. https://doi.org/10.1177/13684310022224697
22. TUFEKCI, Z. (10.03.2018). YouTube, The great radicalizer. The New York Times, SR6. Erişim tarihi: 12.08.2025, https://www.nytimes.com/2018/03/10/opinion/sunday/youtube-politics-radical.html
23. YAŞA, H. (2024). Sosyal Medya ve Yalan/Sahte Haber Çerçevesinde Hakikat Ötesi Çağda Dezenformasyon (Medya ve İletişim Bağlamında Post Truth Dönem içinde Edit: Kılıç, S.), Konya: Eğitim Yayınevi.
24. YILDIZ, S. K. (2023). Post-Truth Çağının Teknolojik Enstrümanlarına Yeni Medya Perspektifinden Eleştirel Bir Bakış. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 61, 185-199. https://doi.org/10.47998/ikad.1219627
25. YÜKSEL, E. (2019). Türkiye’de İletişim Araştırmalarında İçerik Analizi Uygulamaları, Sorunlar ve Çözüm Önerileri. International Euroasia Congress on Scientific Researches and Recent, 134-152.
26. WIKIPEDIA. (2025). Twitter. Erişim tarihi: 03.09.2025, Twitter - Wikipedia.
27. xAI. (2023). Grok: A truth-seeking AI assistant. Erişim tarihi: 20.08.2025, https://x.ai/grok