Z Kuşağı Boş Zamanını Nasıl Değerlendiriyor?: Neulinger’in Boş Zaman Teorisi'ne Odak Grup Görüşmesi ile Güncel Bir Bakış
Öz
Amaç: Bu çalışma, Z kuşağı bireylerinin boş zaman etkinliklerine yönelik yaklaşımlarını derinlemesine incelemeyi ve bu süreçte etkili olan belirleyici içsel motivasyon faktörlerini ortaya koyarken, Neulinger’in boş zaman teorisi çerçevesinde güncel bir perspektif sunarak alana katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.
Yöntem: Araştırmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve veri toplama yöntemi olarak odak grup görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında, 12 kişilik üniversite öğrencisinden oluşan katılımcı grubu ile gerçekleştirilen görüşmelerden elde edilen veriler, içerik analizi yöntemiyle sistematik olarak çözümlenmiştir.
Bulgular: Analiz sonucunda, Z kuşağı bireylerinin boş zaman aktivitelerine ilişkin eğilimleri ile bu eğilimleri şekillendiren içsel motivasyon unsurları ortaya konmuştur. Katılımcıların boş zaman aktiviteleri, “fiziksel ve zihinsel rahatlama”, “sosyal etkileşim” ve “kişisel gelişim” olmak üzere üç ana tema altında sınıflandırılmıştır. Bulgular, katılımcıların etkinlik tercihlerini büyük ölçüde içsel motivasyona dayalı olarak gerçekleştirdiklerini; bu süreçte zihinsel üretkenlik, sosyal bağların güçlenmesi ve yeni bilgiler edinme gibi kazanımların öne çıktığını göstermektedir. Ayrıca spor ve doğa temelli etkinliklerin disiplin ve liderlik becerileri kazandırması; kültürel ve sanatsal etkinliklerin ise yaratıcılık, araştırma eğilimi ve kendini ifade etme fırsatı sunması, çalışmanın dikkat çekici bulguları arasında yer almaktadır.
Sonuç: Araştırma sonucunda, Z kuşağı bireylerinin boş zaman alışkanlıkları anlaşılmış ve turizm, rekreasyon, eğitim ile yerel yönetim gibi çeşitli alanlarda gençlere yönelik strateji geliştirilmesine teorik ve pratik bir zemin oluşturulmasına katkı sağlanmıştır. Ayrıca araştırma, ilgili literatüre özgün bir bakış açısı sunarak, gelecekte yapılacak çalışmalara teorik ve pratik katkılar sağlamayı hedeflemektedir. Dolayısıyla, araştırma sonuçları, Z kuşağı bireylerinin boş zaman yaklaşımlarının Neulinger’in teorisinde vurguladığı içsel motivasyon ve özgür seçim temelindeki saf boş zaman kavramı ile önemli ölçüde örtüştüğünü göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Kaynakça
- ALDABBAS, H., PINNINGTON, A., LAHRECH, A., & BLAIQUE, L. (2025). Extrinsic Rewards for Employee Creativity? The role of Perceived Organisational Support, Work Engagement and Intrinsic Motivation. International Journal of Innovation Science, 17(2), 237-260.
- BARHATE, B., & DIRANI, K. M. (2021). Career Aspirations of Generation Z: A Systematic Literature Review. European Journal of Training and Development, 46(1/2), 139-157.
- CHALA, N., POPLAVSKA, O., DANYLEVYCH, N., IEVSEITSEVA, O., & SOVA, R. (2022). Intrinsic Motivation of Millennials and Generation Z in the New Post-Pandemic Reality. Problems and Perspectives in Management, 20(2), 536-550.
- CHEN, C. H., & CHANG, C. L. (2024). Effectiveness of AI-assisted Game-based Learning on Science Learning Outcomes, Intrinsic Motivation, Cognitive Load, and Learning Behavior. Education and Information Technologies, 29(14), 18621-18642.
- COŞKUN, G., & DİLMAÇ, E. (2024). Leisure Behavior through the Life Span: Leisure Constraints, Motivation, and Self-Efficacy among Gen Z and Millennials. Loisir et Société/Society and Leisure, 1-29.
- COŞKUN, G. (2023). Leisure Constraints among Turkish Families: a Multi-Level Approach. Leisure/Loisir, 48(1), 25–48. https://doi.org/10.1080/14927713.2023.2211586
- CSIKSZENTMIHALYI, M., & LARSON, R. (2014). Flow and the Foundations of Positive Psychology 10, 978-94.
- CZIKSENTMIHALYI, M. (1990). Flow–the Psychology of Optimal Experience. 1990.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Rekreasyon Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Damla Erdem
*
0000-0001-9792-7109
Türkiye
Erken Görünüm Tarihi
5 Ekim 2026
Yayımlanma Tarihi
-
Gönderilme Tarihi
21 Haziran 2025
Kabul Tarihi
15 Ekim 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication
