Memory, Testimony, and Representation in the Context of Trauma Cinema: A Visual Analysis of Son of Saul

Öz

Aim: This study aims to analyze how trauma cinema mediates the representation of traumatic experiences at both the individual and societal levels within a visual sociological framework.

Method: This study employed a qualitative research paradigm through a visual sociological film analysis. The analysis was conducted on László Nemes’s Son of Saul (2015). The research was grounded in Caruth’s trauma theory, Hirsch’s concept of postmemory, LaCapra’s notion of testimony, Rose’s visual methodology, and Hall’s theory of representation. These theoretical foundations enabled the interpretation of the film’s cinematographic elements—such as light, sound, framing, and silence—both in their aesthetic and socio-cultural dimensions.

Findings: The findings reveal that Son of Saul articulates trauma cinema on three distinct levels. At the memory level, the film contributes to the reconstruction of collective memory and to preventing the erasure of historical catastrophe. At the testimony level, the practices of witnessing are embodied through silence, corporeality, and action, situating the viewer as an ethical witness. At the representation level, silence, visual reduction, and camera aesthetics convey the “unrepresentable” dimension of trauma, positioning cinema as a space of both aesthetic expression and ethical witnessing.

Conclusion: Son of Saul conveys a historical catastrophe such as the Holocaust through an individual story of resistance and testimony, while pushing the boundaries of cinema’s capacity to represent the unrepresentable. The film positions the viewer not as a passive aesthetic receiver but as an active ethical witness; thus, trauma cinema emerges not merely as an aesthetic narrative, but also as a form of expression that participates in confronting historical events, producing collective memory, and engaging in ethical witnessing.

Anahtar Kelimeler

• Trauma cinema
• Memory
• Testimony
• Representation
• Visual sociological analysis

Travma Sineması Bağlamında Bellek, Tanıklık ve Temsil: Son of Saul Filminin Görsel Çözümlemesi

Öz

Amaç: Bu çalışma, travma sinemasının bireysel ve toplumsal düzeyde travmatik deneyimlerin temsiline nasıl aracılık ettiğini görsel sosyolojik bir çerçevede analiz etmeyi amaçlamaktadır.

Yöntem: Bu araştırmada, nitel araştırma paradigması çerçevesinde görsel sosyolojik film analizi tercih edilmiştir. Analiz, László Nemes’in Son of Saul (2015) filmi örneği üzerinde yapılmıştır. Çalışma; Caruth’un travma kuramı, Hirsch’in postbellek yaklaşımı, LaCapra’nın tanıklık anlayışı, Rose’un görsel metodolojisi ve Hall’un temsil kuramı üzerine temellendirilmiştir. Bu kuramsal dayanaklar, filmin ışık, ses, kadraj ve sessizlik gibi sinematografik ögelerinin hem estetik hem de toplumsal boyutlarını yorumlamaya olanak tanımıştır.

Bulgular: Araştırma bulguları, Son of Saul filminin travma sinemasını üç düzeyde işlediğini ortaya koymuştur. Bellek düzeyinde, film kolektif belleğin yeniden inşasına ve tarihsel felaketin unutulmamasına katkı sağlamaktadır. Tanıklık düzeyinde, karakterlerin sessizlik, beden ve eylemleri aracılığıyla tanıklık pratikleri görünür kılınmakta; izleyici de etik bir tanık konumuna yerleştirilmektedir. Temsil düzeyinde ise sessizlik, görsel eksiltmeler ve kamera estetiği aracılığıyla travmanın “anlatılamayan” boyutu ifade edilmekte, böylece sinema hem estetik hem de etik bir tanıklık alanı olarak işlev görmektedir.

Sonuç: Son of Saul filmi, Holokost gibi tarihsel bir felaketi bireysel bir direniş ve tanıklık hikâyesi üzerinden aktarırken sinemanın temsil edilemez olanı temsil etme sınırlarını zorlamaktadır. Film, izleyiciyi pasif bir estetik alımlayıcı yerine etkin bir etik tanık olarak konumlandırmakta; bu yönüyle travma sinemasının estetik bir anlatı olmanın yanında tarihsel olaylarla yüzleşme, toplumsal bellek üretimi ve etik tanıklık süreçlerine katkıda bulunan bir ifade biçimi olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Travma sineması
• Bellek
• Tanıklık
• Temsil
• Görsel sosyolojik analiz

Kaynakça

1. ASSMANN, A. (2011). Cultural memory and Western civilization: Functions, media, archives. Cambridge University Press.
2. BRAUN, V., & CLARKE, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101.
3. CARUTH, C. (1996). Unclaimed experience: Trauma, narrative, and history. Baltimore: Johns Hopkins University Press.
4. DENZIN, N. K., & LINCOLN, Y. S. (2011). The SAGE handbook of qualitative research (4th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
5. ELSAESSER, T. (2009). Memory cinema. Amsterdam: Amsterdam University Press.
6. ERLL, A. (2011). Memory in culture. Basingstoke: Palgrave Macmillan.
7. Film Criticism. (2025, 22 Haziran). Duygusal Maruz Kalma, Seyirciyle Etkileşim. https://journals.publishing.umich.edu/fc
8. HALL, S. (1997). Representation: Cultural representations and signifying practices. London: Sage.

9. HIRSCH, M. (2012). The generation of postmemory: Writing and visual culture after the Holocaust. New York: Columbia University Press.
10. KAPLAN, E. A. (2012). Trauma culture: The politics of terror and loss in media and literature. New Brunswick, NJ: Rutgers University Press.
11. LACAPRA, D. (2001). Writing history, writing trauma. Baltimore: Johns Hopkins University Press.
12. LANZMANN, C. (Director). (1985). Shoah [Film]. Paris: Les Films Aleph.
13. Mubi. (2025, 22 Haziran). Duygusal Maruz Kalma, Seyirciyle Etkileşim. https://images.mubicdn.net
14. NEMES, L. (Director). (2015). Son of Saul [Film]. Budapest: Laokoon Filmgroup.
15. NICHOLS, B. (2017). Introduction to documentary (3rd ed.). Bloomington: Indiana University Press.
16. Öteki Sinema. (2025, 10 Mayıs). Ana karakter Saul. https://www.otekisinema.com
17. PINK, S. (2013). Doing visual ethnography (3rd ed.). London: Sage.
18. RICOEUR, P. (1984). Time and narrative (Vol. 1). Chicago: University of Chicago Press.
19. ROSE, G. (2016). Visual methodologies: An introduction to researching with visual materials (4th ed.). London: Sage.
20. SCHWANDT, T. A. (2014). The SAGE dictionary of qualitative inquiry (4th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
21. SMITH, M. (2018). Trauma cinema and the aesthetics of memory. Journal of Film Studies, 12(2), 40–58.
22. SONTAG, S. (2003). Regarding the pain of others. New York: Farrar, Straus and Giroux.
23. The Times of India. (2025, 3 Mayıs). Karakterlerin Psikolojik Temsili. https://static-cdn.toi-media.com
24. The Washington Post. (2025, 12 Nisan). Otorite ve Kurban. https://www.washingtonpost.com
25. TUNÇ, A. (2015). Travma, hafıza ve tanıklık: Kültürel bellek çalışmaları üzerine bir değerlendirme. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 40, 145–160.
26. WHITEHEAD, A. (2004). Trauma fiction. Edinburgh: Edinburgh University Press.