Küresel Bir Sorun Olarak İşsizlik Kavramı ve Boyutları

Öz

Amaç: İstihdam ve işsizlik olgusu geçmişte olduğu gibi günümüzde de önemli bir sorun olarak bölgesel, ulusal ve uluslararası seviyede tartışılmaktadır. Bölgesel veya küresel anlamda yaşanan ekonomik krizler devletlerin ekonomilerini olumsuz yönde etkilediği gibi başka sosyo-ekonomik problemleri de tetiklemektedir. Böylece devletler veya hükümetler dönem dönem genelde ekonomik problemlere ve işsizlik sorununa karşı politikalar üretmeye ve işsizliği minimum seviyeye indirmeye çalışmaktadırlar. Bu çalışmada da küresel anlamda yaşanan işsizlik problemlemine karşı dünya genelinde genel kabul görmüş yaklaşımlar üzerinden inceleme yapılmıştır. Yine, küresel performanstaki değişim, dönüşüm ve gelişmeleri teorik bir bakış açısıyla incelenmiştir. Ayrıca literatür taraması yapılarak, ekonomilerdeki olumsuzlukların küresel etkisini ve bunun sonucunda ortaya çıkan dönüşümü ortaya konulmuştur. Çalışmanın performans ve küreselleşme arasındaki teorik bağlantısı, yaşanan değişim ve dönüşümlere dair bir bakış açısı sağlaması büyük önem taşımaktadır.

Yöntem: Çalışmada yorumlayıcı yöntem kullanılmıştır.

Bulgular: Ekonomi literatüründe önemli bir yer tutan ve belli dönemlerde devletlerin ekonomi alanında uyguladığı “Neo-Liberalizm” ve “Keynesyen” gibi yaklaşımlar üzerinden küresel anlamda meydana gelen ekonomik krizler ve bu krizlerin netisinde ortaya çıkan işsizlikle mücadele yöntemleri ve alınacak tedbirler ortaya konmuştur.

Sonuç: Küresel işsizliğin boyutları ve genel özellikleri incelenmiş, akabinde küresel istihdam ve yapısı değerlendirilmiş ve son olarak küresel işsizlikle mücadele için geliştirilen istihdam politikalarının evrimi incelenmiştir. Böylece “Neo-Liberalizm” ve “Keynesyen” ekonomi modellerinin teorik yaklaşımları çerçevesinde küresel anlamda meydana gelen ekonomik krizlerin ve bu krizlerin sonucunda ortaya çıkan işsizlikle mücadele politikaları öne sürülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• İşsizlik Türleri
• Küreselleşme
• İşsizliğin Boyutları
• Ekonomik Krizler
• İşsizlik Kavramı

The Concept of Unemployment as a Global Problem and Its Dimensions

Öz

Aim: Employment and unemployment are currently a significant issue, discussed at regional, national, and international levels, as they have been in the past. Economic crises experienced regionally or globally negatively impact state economies, triggering other socio-economic problems. Consequently, states and governments periodically develop policies to address economic and unemployment problems and minimize unemployment. This effort is based on examining global productivity problems based on generally accepted approaches. However, changes in global performance emerge from a transformational and theoretical perspective. Furthermore, the literature has highlighted the effects of deterioration, the global stress caused by economic downturns, and the resulting consequences. The theoretical connection between performance and globalization in this study is crucial in providing a perspective on these changes and transformations.

Method: The hermeneutic approach was used in the study.

Results: Global economic crises and the methods and measures to be taken to combat unemployment resulting from these crises have been presented through approaches such as "Neo-Liberalism" and "Keynesianism", which have an important place in economic literature and have been implemented by states in the field of economics at certain periods.

Conclusion: The dimensions and general characteristics of global unemployment are examined, followed by an assessment of global employment and its structure, and finally, the evolution of employment policies developed to combat global unemployment. Thus, within the framework of the theoretical approaches of "Neo-Liberalism" and "Keynesian" economic models, global economic crises and the resulting unemployment-fighting policies are proposed.

Anahtar Kelimeler

• Types of Unemployment
• Globalization. Dimensions of Unemployment
• Economic Crisis
• Concept of Unemployment

Kaynakça

1. AKDUĞAN, U., & DOĞAN, S. (2021). Determinants of unemployment: An empirical analysis for OECD countries. In N. Çil (Ed.), Current methods and applications in econometrics (pp. 21–36). İstanbul University Press.
2. ALKAN, H. I. & ÇELEM, A. S. (2022). How Did the Global Crisis Affect Youth Unemployment? A Panel Data Analysis on the European Region. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2, 369-380.
3. ATAMAN, C. B. (1998). İşsizlik sorununa yeni yaklaşımlar. Ankara University SBF Journal, 53(1). 59-72. https://doi.org/10.1501/SBFder_0000001948
4. ATİLA, M. & ÇELİKKAYA, S. (2020). Ekonomik krizlerin toplumsal izdüşümü: Türkiye’de yaşanan ekonomik krizlerin işsizlik, suç ve intihara yansımaları. Vizyoner Dergisi, 11 (26), 245-258. https://doi.org/10.21076/vizyoner.651410
5. AY, S. (2012). Türkiye’de işsizliğin nedenleri: istihdam politikaları üzerine bir değerlendirme. Yönetim ve Ekonomi Dergisi. 19(2), 321-341.
6. BASSANINI, A., & DUVAL, R. (2006). Employment patterns in OECD countries: Reassessing the role of policies and institutions (OECD Economics Department Working Papers No. 486). OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/846627332717
7. BLANCHARD, O., & WOLFRES, J. (2000). The role of shocks and institutions in the rise of European unemployment: The aggregate evidence. The Economic Journal, 110(462), 1–33.
8. BOONE, J. & JAN, C. O. (2004). Effective active labor market policies. Bonn: Iza Dp No. 1335

9. CAN, Y. & KARATAŞ, A. (2014). 2008 Küresel ekonomik krizin istihdama etkisi, Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi. 6(2), 12-21.
10. CM, J., HOANG, N. T., & YARRAM, S. R. (2025). Interaction effect of economic globalization and income per capita on unemployment. Economies, 13(3), 72. https://doi.org/10.3390/economies13030072
11. DEMİR, Y. (2022). Türkiye’de genç işsizliği ve dış ticaret arasındaki zamanla değişen nedensellik ilkesi. Journal of Yasar University, 17(66), 401-414. https://doi.org/10.19168/jyasar.1004227
12. DOĞAN, B. (2016). The effects of globalization on employment: Bounds test approach in Turkey sample. Asian Economic and Financial Review, 6(10), 620–633.
13. DOĞAN, T. (2012). Macroeconomic variables and unemployment: the case of Turkey. International Journal of Economics and Financial Issues, 2(1), 71-78.
14. DURUEL, M. (2007). Avrupa Birliği’nde uzun dönemli işsizliğe karşı uygulanan istihdam politikaları. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 53, 376-421.
15. ELMESKOV, J., MARTIN, J. P. & SCARPETTA, S. (1998). Key lessons for labour market reforms: Evidence from OECD countries’ experiences. Swedish Economic Policy Review, 5(2), 205–252.
16. ERCAN, F. (1995). Tarihsel ve toplumsal bir süreç olarak kapitalizm ve esneklik. 95-96 Petrol İş Yıllığı, 661-693.
17. ERSEL, B. (1999). Türkiye’de işsizlik ve işsizlik sigortası. İstanbul: Dilek Ofset Matbaacılık.
18. Eurostat (2023). 07.08.2025. Eurostat İşsizlik Oranları. Erişim Tarihi: 07.08.2025, ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/TPS00203/settings_1/table?long=en
19. FENG, Y., LAKAGOS, D., RAUCH, E. J. (2018). Unemployment and development. Cambridge: National Bureau of economic Research.
20. FREEMAN, M. (2015). Neoliberal policies and human rights. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 17(2), 141-164.
21. GOZGOR, G. (2017). The impact of globalization on the structural unemployment: An empirical reappraisal. Working Paper, Istanbul Medeniyet University, 1–23.
22. HABERMAS, J. (2002). Küreselleşme ve milli devletlerin akıbeti. (M. Beyartaş, Çev.) İstanbul: Bakış Yayınları
23. HENRY, S.G.B., SNOWER, D. J. (1996). Economic policies and unemployment dynamics in Europe. Washington: International Monetary Fund.
24. HENRIKSON, A. K. (2003). Henry Kissinger, geopolitics, and globalization. The Fletcher Forum of World Affairs, 27(1), 95–120.
25. HESAPÇIOĞLU, M. (1986). Gelişmekte olan ülkelerde istihdam ve işsizlik. Ankara Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi. 19(1), 161-182. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000001106
26. International Labour Organizations (ILO). (2020). ILO Gözlem: COVID-19 ve Çalışma Yaşamı, Geneva: International Labour Office.
27. International Labour Organizations (ILO). (2024). World employment and social outlook trend. Geneva: International Labour Office.
28. International Labour Organizations (ILO). 05.08.2025. ILO ve g7. Erişim Tarihi: 01.09.2025, https://www.ilo.org/tr/about-ilo/how-ilo-works/ilo-and-multilateral-system/ilo-ve-g7#:~:text=ILO%20tahminlerine%20g%C3%B6re%202024'te,17%2C3'e%20d%C3%BC%C5%9Fm%C3%BC%C5%9Ft%C3%BCr
29. IMRAN, M., MUGHAL, K. S., SALMAN, A. & MAKAREVIC, N. (2015). Unemployment and Economic Growth of Developing Asian Countries: A Panel Data Analysis. European Journal of Economic Studies, 13(3), 147-160. DOI: 10.13187/es.2015.13.147
30. JUNANKAR, P. N. (2014). The impact of the global financial crisis on youth labour markets. Geneva: International Labour Organization.
31. KANCA, O. C. (2012). Türkiye’de işsizlik ve iktisadi büyüme arasındaki nedenselliğin ampirik bir analizi. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 1-18.
32. KÖKOCAK, A., YILMAZ, M. & DEMİRCİ, N. (2015). İşsizlik olgusu ve istihdam artırıcı stratejiler. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 7(1), 109-121.
33. MIKE, F. & KARDAŞLAR, A. (2023). Examination of the effect of the economic globalization on unemployment rates for the Turkish economy (1988–2020). Uluslararası Sosyoloji ve Ekonomi Dergisi (USE), 5(2), 450–463.
34. NARİN, M. & MARŞAP, A. (2010). Küresel kriz sonrası Türk cumhuriyetleri ekonomileri ve Türkiye ile ticari ilişkileri, Uluslararası Avrasya Ekonomileri Konferansı, Beykent Üniversitesi, İstanbul, 4-5 Kasım 2010.
35. NICKELL, S. (1997). Unemployment and labor market rigidities: Europe versus North America. Journal of Economic Perspectives, 11(3), 55–74.
36. Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2023). OECD İşsizlik Oranları.. (Erişim Tarihi: 01.07.2023).
37. Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (01.08.2025). OECD işsizlik oranları. Erişim Tarihi: 01.08.2025, https://data.oecd.org/unemp/unemployment-rate.htm#indicator-chart
38. ÖZDEMİR, Ç. M. (2018). İradi İşsizlik. Ed. Ekrem Erdoğan, Seçme Yazılar-II, Sakarya Yayıncılık., 113-150.
39. PAL, R. & VILLANTHENKODATH, M. A. (2024). Economic globalization and unemployment: Evidence from high-, middle- and low-income countries. International Journal of Finance & Economics, 29(5), 6784–6802.
40. RAHMAN, M. M., & ALAM, M. J. (2023). Interaction effect of economic globalization and income per capita on unemployment. Economies, 13(3), 72–89. https://doi.org/10.3390/economies13030072
41. SAPANCALI, F. (2001). Yeni dünya düzeni ve küresel yoksulluk. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(2), 115-140.
42. SIDDIQA, A. (2021). Determinants of unemployment in selected devoloping countries: a panel data analiysis. Journal of Economic Impact, 3(1), 19-26. DOI: https://doi.org/10.52223/jei3012103
43. SIRONI, E. (2017). Economic conditions of young adults before and after the Great Recession. Journal of European Social Policy, 27(2), 103–119.
44. Statista (S). (08.09.2025). USA annual unemployment rate. Erişim Tarihi: 21.09.2025, https://www.statista.com/statistics/193290/unemployment-rate-in-the-usa-since-1990/?gclid=Cj0KCQiAyeWrBhDDARIsAGP1mWRi0yxmwEpSyFbD0c25KMbls-coGViscWbYdAQdAh0RkePg7tO6uLAaAheZEALw_wcB
45. ŞAHİN, L. (2012). Sosyal Politika Ders Notları. İstanbul.
46. TALAS, C. (1997). Toplumsal Ekonomi Çalışma Ekonomisi (7. Baskı). Ankara: İmge Kitabevi.
47. TOMANBAY, M. (2017). John Maynard Keynes’in yaşamı ve iktisadi düşüncesinin gelişimi. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 6(11), 7-16.
48. TUNA, E. (1997). Yeniden yapılanma ve sendikal politikalar. İktisat Dergisi, 370-371. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2022). İşgücü istatistikleri mikro veri seti. Ankara: TÜİK Yayınları.
49. UĞURLU, A. (2024). Globalization and youth unemployment in Türkiye: An augmented ARDL approach. Economic Research-Ekonomska Istraživanja, 37(1), 177–190.
50. United Nations (UN). (05.09.2025). Emerging economies in full-blown unemployment crisis. Erişim Tarihi: 20.09.2025, https://www.un.org/id/desa/emerging-economies-full-blown-unemployment-crisis
51. UYAR BOZDAĞLIOĞLU, E. Y. (2008). Türkiye’de işsizliğin özellikleri ve işsizlikle mücadele politikaları. Sosyal Bilimler Dergisi, 10(20), 45-65.
52. ÜNÜVAR, İ. & AKTAŞ, H. (2022). Dünya’da ve Türkiye’de Covid-19 pandemisinin ekonomik etkileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 25(1), 124-140. https://doi.org/10.29249/selcuksbmyd.1017717
53. YILDIRIM, S. (2010). 2008 yılı küresel ekonomi krizinin dünya ve Türkiye ekonomisine etkileri. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 12(18), 47-55.
54. YILMAZ, N. (2017). The problem of unemployment in the changing world and the role of education. ASECU, 465-471.
55. YILDIZ, K. (2014). İşsizlik türleri, her bir işsizlik türünün toplam işsizlikteki payı ve çeşitli demografik parametrelerle ilişkisi. Akademik Bakış Dergisi, 45, 1-26.
56. YILMAZ, A. S. & ÇETİN, B.N. (2007). Küreselleşmenin işsizlik üzerine etkileri. e-Journal of New World Sciences Academy, 3(1),15-27.
57. YÜCEOL, H. M. (2005). Küreselleşme, yoksulluk ve emek piyasası politikaları. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(2), 493-512.
58. ZAİM, S. (1997). Çalışma Ekonomisi. 10. Baskı, İstanbul: Filiz Kitabevi.