Subjective Well-being in University Students: The Role of Meaning, Optimism and Hope in Life

Öz

With the school of positive psychology, concepts such as subjective well-being, hope, meaningful life and optimism have become the well-researched topics. Indeed, many studies have shown that optimistic and hopeful individuals who indicate meaning in their lives are physically and psychologically healthier. In this study, the relationship between sense of meaning in life, optimism and hope levels in relation to subjective well-being were examined. A total of 984 (582 female and 402 male) with the mean age of 21.26 (SD = 1.69) university students filled Positive-Negative Affect Schedule, Satisfaction with Life Scale, Meaning in Life Questionnaire, Life Orientation Test, The Hope Scale. The obtained data were analyzed by Structural Equation Modelling (SEM). All the variables predicted subjective well-being significantly, that is to say, having a meaningful life, optimism and hope are in positive and direct relations with happiness and the most powerful predictive variable is optimism. 

Anahtar Kelimeler

• Subjective well-being
• Meaning in life
• Optimism
• Hope
• University students
• Turkey

Üniversite Öğrencilerinde Öznel İyi Oluş: Yaşamda Anlam, İyimserlik ve Umudun Rolü

Öz

Pozitif psikoloji ekolü ile öznel iyi oluş, anlamlı yaşam, umut ve iyimserlik gibi kavramlar en fazla araştırılan konular haline gelmiştir. Nitekim, pek çok araştırma, yaşamında anlam olduğunu belirten, iyimser ve umutlu bireylerin, fiziksel ve psikolojik açıdan daha sağlıklı olduklarını ortaya koymuştur. Bu araştırmada, yaşamda anlam algısı, iyimserlik ve umut düzeylerinin öznel iyi oluş kavramıyla olan ilişkisi incelenmiştir. Üniversite öğrencilerinden oluşan örnekleme, 984 (582 kadın, 402 erkek; Ortyaş = 21.26, SS = 1.69) Yaşamın Anlamı Anketi, Yaşam Yönelimi Testi, Umut Ölçeği, Olumlu-Olumsuz Duygu Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen veriler Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) yoluyla incelenmiştir. Tüm değişkenlerin öznel iyi oluşu anlamlı olarak yordadığı görülmektedir, yani yaşamda anlama sahip olma, iyimserlik ve umut, öznel iyi oluş ile olumlu ve doğrudan ilişkidir ve diğer değişkenlere göre en güçlü yordayıcı iyimserliktir. 

Anahtar Kelimeler

• Öznel iyi oluş
• Yaşamda anlam
• İyimserlik
• Umut
• Üniversite öğrencileri
• Türkiye

Kaynakça

1. AKÇAY, V. H. (2012). Pozitif psikolojik sermayenin iş tatmini ile ilişkisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(1), 123-140.
2. AKMAN, Y. & KORKUT, F. (1993). Umut ölçeği üzerine bir çalışma. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9, 193-202.
3. ALARCON, G. M., BOWLING, N. A. & KHAZON, S. (2013). Great expectations: A meta-analytic examination of optimism and hope. Personality and Individual Differences, 54(7), 821-827.doi:10.1016/j.paid.2012.12.004
4. ATAK, H. (2011). Yetişkinliğe geçiş yıllarında sigara içme davranışının psikososyal belirleyicileri ve sigara içmenin yaşam doyumu ve öznel iyi oluşla ilişkisi. Klinik Psikiyatri, 14, 29-43.
5. AYDIN, G. & TEZER, E. (1991). İyimserlik, sağlık sorunları ve akademik başarı ilişkisi. Psikoloji Dergisi, 7, 26, 2-9.
6. BARNUM, D. D., SNYDER, C. R., RAPOFF, M. A., MANI, M. M. & THOMPSON, R. (1998). Hope and social support in psychological adjustment of children who have survived burn injuries and their matched controls. Children's Health Care, 27(1), 15-30. doi:10.1207/s15326888chc2701_2
7. BAUMEISTER, R. F. (1991). Meanings of Life. NY: The Guildford Press.
8. BEN-ZUR, H. (2003). Happy adolescents: The link between subjective well-being, internal resources, and parental factors. Journal of Youth and Adolescence, 32(2), 67-79. doi:10.1023/A:1021864432505

9. BENTLER, P. M. (2004). EQS Structural Equations Program Manual. Encino, CA: Multivariate Software, Inc.
10. BRYNE, B. M. (2001). Structural Equation Modeling with AMOS: Basic concepts, applications, and programming. Mahwah, N.J.: Lawrence Erlbaum Associates.
11. BUSSERI, M. A., CHOMA, B. L. & SADAVA, S. W. (2009). “As good as it gets” or “the best is yet to come”? How optimists and pessimists view their past, present, and anticipated future life satisfaction. Personality and Individual Differences, 47, 352-356. doi:10.1016/j.paid.2009.04.002
12. CARVER, C. S., SCHEIER, M. F. & SEGERSTROM, S. C. (2010). Optimism. Clinical Psychology Review, 30, 879-889.doi:10.1016/j.cpr.2010.01.006
13. CHANG, E. C. (1998). Hope, problem-solving ability, and coping in a college student population: Some implications for theory and practice. Journal of Clinical Psychology, 54(7), 953-962.doi:10.1002/(SICI)1097-4679(199811)54:7<953::AID-JCLP9>3.0.CO;2-F
14. CHANG, E. C. & BANKS, K. H. (2007). The color and texture of hope: Some preliminary findings and implications for hope theory and counseling among diverse racial/ethnic groups. Cultural Diversity and Ethnic Minority Psychology, 13(2), 94-103.doi:10.1037/1099-9809.13.2.94
15. COHEN, J. (1992). A power primer. Psychological Bulletin, 11(2), 155-159. doi:10.1037/0033-2909.112.1.155.
16. CURRY, L. A., SNYDER, C. R., COOK, D. L., RUBY, B. C. & REHM, M. (1997). Role of hope in academic and sport achievement. Journal of Personality and Social Psychology, 73(6), 1257-1267. doi:10.1037/0022-3514.73.6.1257
17. ÇAĞ, P. & YILDIRIM, İ. (2018). Evlilik doyumunda öznel iyi olma: Yaşam doyumu ve iyimserliğin rolü. Turkish Studies, 13(4), 203-224. doi:10.7827/TurkishStudies.12849
18. ÇANKAYA, Z. C. & MEYDAN, B. (2018). Ergenlik döneminde mutluluk ve umut. Electronic Journal of Social Sciences, 17(65), 207-222. doi:10.17755/esosder.316977
19. DAUKANTAITE, D. & ZUKAUSKIENE, R. (2012). Optimism and subjective well-being: Affectivity plays a secondary role in the relationship between optimism and global life satisfaction in the middle-aged women. Longitudinal and cross-cultural findings. Journal of Happiness Studies, 13, 1-16. doi:10.1007/s10902-010-9246-2
20. DECI, E. L. & RYAN, R. M. (2008). Hedonia, eudaimonia, and well-being: An introduction. Journal of Happiness Studies, 9(1), 1-11. doi:10.1007/s10902-006-9018-1
21. DENİZ, M. E., ARSLAN, C., ÖZYEŞİL, Z. & İZMİRLİ, M. (2012). Öz-anlayış, yaşam doyumu, negatif ve pozitif duygu: Türk ve diğer ülke üniversite öğrencileri arasında bir karşılaştırma. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(23), 428-446.
22. DERİN, S. & BİLGE, F. (2016). Ergenlerde internet bağımlılığı ve öznel iyi oluş düzeyi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 6(46), 35-51.
23. DIENER, E. (1984). Subjective well-being. Psychological Bulletin, 95(3), 542–575.
24. DIENER, E. (2000). Subjective well-being. American Psychologist, 55(1), 34-43. doi:10.1037/0003-066X.55.1.34
25. DIENER, E., EMMONS, R. A., LARSEN, R. J. & GRIFFIN, S. (1985). The satisfaction with life scale. Journal of Personality Assessment, 49 (1), 71-75. doi:10.1207/s15327752jpa4901_13
26. DIENER, E., OISHI, S. & LUCAS, R. E. (2003). Personality, culture, and subjective well-being: Emotional and cognitive evaluations of life. Annual Review of Psychology, 54, 403-425. doi:10.1146/annurev.psych.54.101601.145056
27. DIENER, E. & RYAN, K. (2009). Subjective well-being: A general overview. South African Journal of Psychology, 39(4), 391-406. doi:10.1177/008124630903900402
28. DOĞAN, T. (2012). Beş faktör kişilik özellikleri ve öznel iyi oluş. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 14(1), 56-64.
29. DOĞAN, T. & ERYILMAZ, A. (2013). Benlik saygısı ve öznel iyi oluş arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(33), 107-117. doi:10.9779/PUJE434
30. DOGRA, A.K., BASU, S. & DAS, S. (2011). Impact of meaning in life and reasons for living to hope and suicidal ideation: A study among college students. SIS Journal of Projective Psychology and Mental Health, 18, 89-102.
31. DURAN, N. O. & TAN, Şeref, (2013). Minnettarlık ve yaşam amaçları yazma çalışmalarının öznel iyi oluşa etkisi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(40), 154-166.
32. DURSUN, P. (2012). The role of meaning in life, optimism, hope, coping styles in subjective well-being. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Sosyal Bilimler Ensitüsü, Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
33. DURSUN, P. & ALYAĞUT, P. (2020). Meaning in/of Life: Discovery, Invention or Both?. Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi, 2(3), 180-186. doi:10.35365/ctjpp.20.02.25
34. DURSUN, P., STEGER, M.F., BENTELE, C.& SCHULENBERG, S.E. (2016) Meaning and posttraumatic growth among survivors of the September 2013 Colorado floods. Journal of Clinical Psychology, 72(12), 1247-1263. doi:10.1002/jclp.22344
35. ERYILMAZ, A. (2011). Ergen öznel iyi oluşu ile olumlu gelecek beklentisi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Düşünen Adam Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi, 24, 209-215. doi:10.5350/DAJPN2011240306
36. ERYILMAZ, A. & ERCAN, L. (2016). Öznel iyi oluşun cinsiyet, yaş grupları ve kişilik özellikleri açısından incelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(36), 139-151.
37. ERYILMAZ, A. & ATAK, Hasan (2014). Ergen öznel iyi oluşunun, öz saygı ve iyimserlik eğilimi ile ilişkisinin incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 10(37), 170-181.
38. ERYILMAZ, A. & ÖĞÜLMÜŞ, S. (2010). Ergenlikte öznel iyi oluş ve beş faktörlü kişilik modeli. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(3), 189-203.
39. FORGEARD, M. J. C. & SELIGMAN, M. E. P. (2012). Seeing the glass half full: A review of the causes and consequences of optimism. Pratiques Psychologiques, 18(2), 107-120.doi:10.1016/j.prps.2012.02.002.
40. FRANKL, V. E. (1959/1985). Man’s search for meaning. (Rev.ed). Oxford, England: Washington Square Press.
41. FİNCAN, M. C. (2019). Ergenlerde algılanan ebeveyn affediciliği ile umut ve iyimserlik arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayınmamış Yüksek Lisans Tezi). Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Gaziantep.
42. GALLAGHER, M. W. & LOPEZ, S. J. (2009). Positive expectancies and mental health: Identifying the unique contributions of hope and optimism. Journal of Positive Psychology, 4(6), 548-556. doi:10.1080/17439760903157166
43. GENÇÖZ, T. (2000). Pozitif ve negatif duygu ölçegi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikoloji Dergisi, 15(46), 19-26.
44. GREEN, L. S., OADES, L. G. & GRANT, A. M. (2006). Cognitive-behavioral, solution-focused life coaching: Enhancing goal striving, well-being, and hope. The Journal of Positive Psychology, 1(3), 142-149. doi:10.1080/17439760600619849.
45. HERERO, V. G. & EXTREMERA, N. (2010). Daily life activities as mediators of the relationship between personality variables and subjective well-being among older adults. Personality and Individual Differences, 49(2), 124-129. doi:10.1016/j.paid.2010.03.019.
46. HO, M. Y., CHEUNG, F. M. & CHEUNG, S. F. (2010). The role of meaning in life and optimism in promoting well-being. Personality and Individual Differences, 48(5), 658-663. doi:10.1016/j.paid.2010.01.008.
47. HO, S., RAJANDRAM, R. K., CHAN, N., SAMMAN, N., MCGRATH, C. & ZWAHLEN, R. A. (2011). The roles of hope and optimism on posttraumatic growth in oral cavity cancer patients. Oral Oncology, 47(2), 121-124. doi: 10.1016/j.oraloncology.2010.11.015.
48. HU, L. & BENTLER, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling, 6, 1-55.
49. IRVING, L. M., SNYDER, C. R., CHEAVENS, J., GRAVEL, L., HANKE, J., HILBERG, P. & NELSON, N. (2004). The relationships between hope and outcomes at the pretreatment, beginning, and later phases of psychotherapy. Journal of Psychotherapy Integration, 14(4), 419-443. doi:10.1037/1053-0479.14.4.419
50. IRVING, L. M., SNYDER, C. R. & CROWSON, Jr. J. J. (1998). Hope and coping with cancer by college women. Journal of Personality, 66(2), 195-214. doi:10.1111/1467-6494.00009
51. İŞGÖR, İ. Y. (2017). Merhametin Öznel İyi Oluş Üzerindeki Yordayıcı Etkisinin İncelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16, 425-436. doi: 10.21547/jss.290441.
52. JU, H., SHIN, J. W., KIM, C. W., HYUN, M. H. & PARK, J. W. (2013). Mediational effect of meaning in life on the relationship between optimism and well-being in community elderly. Archives of Gerontology and Geriatrics, 56(2), 309-313. doi:10.1016/j.archger.2012.08.008.
53. KANKOTAN, Z. Z. (2008). The role of attachment dimensions, relationship status, and gender in the components of subjective well-being. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Sosyal Bilimler Enstitüsü, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
54. KASHDAN, T.B. & STEGER, M.F. (2007). Curiosity and pathways to well-being and meaning in life: Traits, states, and everyday behaviors. Motivation and Emotion, 31, 159-173. doi: 10.1007/s11031-007-9068-7.
55. KATO, T. & SNYDER, C. R. (2005). The relationship between hope and subjective well-being: Reliability and validity of the dispositional hope scale, Japanese version. Japanese Journal of Psychology, 76(3), 227-234. doi: 10.4992/jjpsy.76.227.
56. KÖKER, S. (1991). Normal ve sorunlu ergenlerin yaşam doyumu düzeyinin karşılaştırılması. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara
57. KULU, A. U. (2019). Ortaokul öğrencilerinde umut, iyimserlik ve Allah tasavvuru ilişkisi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Sosyal Bilimler Enstitüsü, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
58. KÜMBÜL GÜLER, B. & EMEÇ, H. (2006). Yaşam memnuniyeti ve akademik başarıda iyimserlik etkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(2), 129-149.
59. LUCAS, R. E., DIENER, E. & SUH, E. (1996). Discriminant validity of well-being measures. Journal of Personality and Social Psychology, 71(3), 616-628. doi:10.1037/0022-3514.71.3.616.
60. MARTELA, F. & STEGER, M.F. (2016). The three meanings of meaning in life: Distinguishing coherence, purpose, and significance. The Journal of Positive Psychology, 11(5), 531-545. doi:10.1080/17439760.2015.1137623.
61. MACCALLUM, R. C., ROZNOWSKI, M. & NECOWITZ, L. B. (1992). Model modifications in covariance structure analysis: The problem of capitalization on chance. Psychological Bulletin, 111(3), 490-504. doi:10.1037/0033-2909.111.3.490
62. MERCAN, O. (2019). Ergenlerde karar verme stillerinin öznel iyi oluş ve umut ile ilişkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara Üniversitesi, Ankara.
63. MYERS, D. G. & DIENER, E. (1995). Who is happy?. Psychological Science, 6(1), 10-19.
64. ÖZTÜRK, A. (2013). Uludağ üniversitesi eğitim fakültesi öğrencilerinin öznel iyi oluş düzeyleri ile tinsellik, iyimserlik, kaygı ve olumsuz duygu düzeyleri arasındaki ilişki, (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uludağ Üniversitesi, Bursa.
65. PARK, C. L. (2010). Making sense of the meaning literature: an integrative review of meaning making and its effects on adjustment to stressful life events. Psychological Bulletin, 136(2), 257. doi:10.1037/a0018301.
66. PARK, C. L. & FOLKMAN, S. (1997). Stability and change in psychosocial resources during caregiving and bereavement in partners of men with AIDS. Journal of Personality, 65, 421–447. doi:10.1111/j.1467-6494.1997.tb00960.x.
67. PARK, N., PARK, M. & PETERSON, C. (2010). When is the search for meaning related to life satisfaction. Applied psychology: Health and Well-being, 2(1), 1-13. doi: 10.1111/j.1758-0854.2009.01024.x.
68. RESNICK, S.G., FONTANA, A., LEHMAN, A.F. & ROSENHECK, R.A., (2005). An empirical conceptualization of the recovery orientation. Schizophrenia Research, 75, 119–128. doi:10.1016/j.schres.2004.05.009.
69. REKER, G. T. (2005). Meaning in life of young, middle-aged, and older adults: Factorial validity, age, and gender invariance of the Personal Meaning Index (PMI). Personality and Individual Differences, 38(1), 71-85.doi:10.1016/j.paid.2004.03.010.
70. RYAN, R. M. & DECI, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68-78. doi:10.1037/0003-066X.55.1.68.
71. RYFF, C. D. (1989). Happiness is everything, or is it? Explorations on the meaning of psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 57(6), 1069-1081. doi:10.1037/0022-3514.57.6.1069
72. SAĞKAL, A. S. & TÜRNÜKLÜ, A. (2017). Barış eğitimi programının lise öğrencilerinin öznel iyi oluş ve umut düzeyleri üzerindeki etkileri. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 7(47), 69-85.
73. SATAN, A. A. (2014). Dini inanç ve bilişsel esneklik düzeylerinin öznel iyi oluş düzeyine olan etkisi. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 3(7), 56-74.
74. SCHEIER, M. F. & CARVER, C.S. (1985). Optimism, coping and health: Assessment and implications of generalized outcome expectancies. Health Psychology, 4(3), 219-247. doi:10.1037/0278-6133.4.3.219
75. SCHERMELLEH-ENGEL, K., MOOSBRUGGER, H. & MÜLLER, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures. Methods of Psychological Research Online, 8, 23-74.
76. SCHULENBERG, S. E., STRACK, K. M. & BUCHANAN, E. M. (2011). The meaning in life questionnaire: Psychometric properties with individuals with serious mental illness in an inpatient setting. Journal of Clinical Psychology, 67, 1210–1219. doi:10.1002/jclp.20841.
77. SCHUMAKER, R. E. & LOMAX, R. G. (1996). A Beginner’s guide to structural modeling. Lawrence Erlbaum Associates, Mahwah, NJ.
78. SEGERSTROM, S. C. (2007). Optimism and resources: Effects on each other and on health over 10 years. Journal of Research in Personality, 41(4), 772-786. doi:10.1016/j.jrp.2006.09.004.
79. SHOREY, H. S., LITTLE, T. D., SNYDER, C. R., KLUCK, B. & ROBITSCHEK, C. (2007). Hope and personal growth initiative: A comparison of positive, future-oriented constructs. Personality and Individual Differences, 43, 1917-1926. doi:10.1016/j.paid.2007.06.011.
80. SNYDER, C.R. (2002). Hope theory: Rainbows in the mind. Psychological Inquiry: An International Journal for the Advancement of Psychological Theory, 13(4), 249-275. doi:10.1207/S15327965PLI1304_01.
81. SNYDER, C.R., FELDMAN, D. B., TAYLOR, J., SCHROEDER, L. L. & ADAMS, V. H. (2000). The roles of hopeful thinking in preventing problems and enhancing strengths. Applied and Preventive Psychology, 9, 249-270. doi:10.1016/S0962-1849(00)80003-7.
82. SNYDER, C.R., HARRIS, C., ANDERSON, J. R., HOLLERAN, S. A., IRVING, L., SIGMON, S.T. et al. (1991). The will and the ways: development and validation of an individual-differences measure of hope. Journal of Personality and Social Psychology, 60, 570-585. doi:10.1037/0022-3514.60.4.570.
83. SNYDER, C. R., RAND, K. L., KING, E. A., FELDMAN, D. B. & WOODWARD, J.T. (2002). “False” hope. Journal of Clinical Psychology, 58(9), 1003-1022. doi: 10.1002/jclp.10096
84. SOLBERG NES, L. & SEGERSTROM, S. C. (2006). Dispositional optimism and coping: A meta-analytic review. Personality and Social Psychology Review, 10(3), 235-251. doi:10.1207/s15327957pspr1003_3.
85. STEGER, M. F. (2012). Making meaning in life. Psychological Inquiry, 23(4), 381- 385. doi:10.1080/1047840X.2012.720832.
86. STEGER, M.F. & FRAZIER, P. (2005). Meaning in life: one link in the chain from religiousness to well-being. Journal of Counseling Psychology, 52(4), 574-582. doi:10.1037/0022-0167.52.4.574.
87. STEGER, M.F., FRAZIER, P., OISHI, S. & KALER, M. (2006). The meaning in life questionnaire: Assessing the presence of and search for meaning in life. Journal of Counseling Psychology, 53(1), 80-93. doi:10.1037/0022-0167.53.1.80
88. STEGER, M.F. & KASHDAN, T.B. (2007). Stability and specificity of meaning in life and life satisfaction over one year. Journal of Happiness Studies, 8, 161-179. doi:10.1007/s10902-006-9011-8.
89. STEGER, M. F., OISHI, S. & KASHDAN, T. B. (2009). Meaning in life across the lifespan: Levels and correlates of meaning in life from emerging adulthood to older adulthood. The Journal of Positive Psychology, 4(1), 43-52. doi:10.1080/17439760802303127.
90. STEGER, M. F., OWENS, G.P. & PARK, C.L. (2015). Violations of war: Testing the meaning-making model among Vietnam veterans. Journal of Clinical Psychology, 71(1), 105-116. doi:10.1002/jclp.22121.
91. SÜMER, N. (2000). Yapısal eşitlik modelleri: Temel kavramlar ve örnek uygulamalar. Türk Psikoloji Yazıları, 3(6), 49-74.
92. ŞİMŞEK, Ö. F. (2005). Paths from fear of death to subjective well-being: A study of structural equation modeling based on the terror management theory perspective. (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
93. ŞİMŞEK, Ö. F. (2007). Yapısal eşitlik modellemesine giriş: Temel ilkeler ve LISREL uygulamaları. Ankara: Ekinoks Yayınevi.
94. TAGAY, Ö. & BALTACI, H. Ş. (2017). Ergenlerde öznel iyi oluş ve zaman tutumu: Benlik saygısı ve iyimserliğin aracı rolü. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41(41), 131-144.
95. TARHAN, S. & BACANLI, H. (2015). Sürekli Umut Ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Happiness & Well-Being, 3(1), 1-14.
96. TÜRKMEN, M. (2012). Öznel iyi oluşun yapısı ve anababa tutumları, özsaygı ve sosyal destekle ilişkisi: Bir model sınaması. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 41-73.
97. UTSEY, S. O., HOOK, J. N., FISCHER, N. & BELVET, B. (2008). Cultural orientation, ego resilience, and optimism as predictors of subjective well-being in African Americans. The Journal of Positive Psychology, 3(3), 202-210. doi:10.1080/17439760801999610
98. WATSON, D., CLARK, L. A. & TELLEGEN, A. (1988). Development and validation of brief measures of positive and negative affect: The PANAS scale. Journal of Personality and Social Psychology, 54, 1063-1070. doi: 10.1037/0022-3514.54.6.1063.
99. WERNER, S. (2012). Subjective well-being, hope, and needs of individuals with Serious mental illness. Psychiatry Research, 196(2), 214-219. doi:10.1016/j.psychres.2011.10.012.
100. WONG, S. S. & LIM, T. (2009). Hope versus optimism in Singaporean adolescents: Contributions to depression and life satisfaction. Personality and Individual Differences, 46, 648-652. doi:10.1016/j.paid.2009.01.009.
101. WORTMANN, J. H. & PARK, C. L. (2009). Religion/spirituality and change in meaning after bereavement: Qualitative evidence for the meaning making model. Journal of Loss and Trauma, 14(1), 17-34. doi: 10.1080/15325020802173876.
102. YALÇIN, İ. (2015). İyi oluş ve sosyal destek arasındaki ilişkiler: Türkiye’de yapılmış çalışmaların meta analizi. Türk Psikiyatri Dergisi, 26(1), 21-32. doi:10.5080/u7769.
103. YALÇIN, İ. (2011) Social support and optimism as predictors of life satisfaction of college students. International Journal for the Advancement of Counselling, 33, 79–87. doi:10.1007/s10447-011-9113-9.
104. YILMAZ, E. & ALTINOK, V. (2009). Okul yöneticilerinin yalnızlık ve yaşam doyu düzeylerinin incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 15(59), 451-469.
105. YURCU, G., KOCAKULA, Ö. (2015). Konaklama işletmelerinde çalışan yalnızlığının öznel iyi oluş üzerine etkisi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(1), 30-41.