İslam Fıkhında Zâhiri - Bâtıni İrade Ayrımının Hukukî İşlemlere Etkisi

İslam hukukunun en temel özelliği dine dayalı bir hukuk sistemi olmasıdır. Bu özelliği sebebiyle şahısların tasarruflarının dünyevi hüküm ve sonuçları yanında uhrevî hüküm ve sonuçları da bulunacağı kabul edilmiştir. İslam hukukunda istikrar, emniyet ve nizam açısından objektif kriterlere yer verilirken, niyet ve maksatlar da ihmal edilmemiştir. İrade ile beyan arasında uyumsuzluk bulunması durumunda taraflar arasındaki anlaşmazlık ya beyan ya da irade esas alınarak çözüme kavuşturulabilir. Beyanın esas alınması hukuki işlemlerde istikrarı temin ederken iradenin esas alınması bu istikrarı sarsacaktır. İradenin esas alınması durumunda adalete uygun davranılmış olacak, beyanın esas alınması halinde adalet ihlal edilmiş olacaktır. İşte bu çalışmanın amacı zâhiri-bâtıni irade ayrımının fıkha yansımasının nasıl olduğunu analiz etmek ve tarafların kastı ile beyanları arasında dengenin nasıl sağlanacağını değerlendirmektir.

Islamic law is the system of law based on a religion. Due to this feature any legal process has ethereally judgment and secular judgment in İslamic law given place on objective criteria for stability, safety and order but the intent and purpose are not neglected. When there is on incoordination between willpower and statement, the disagreement between sides can be solved either taking the willpower as a basis or the statement .While taking statement as a basis provides stability in legal affairs, taking willpower as a basis shakes the stability. When willpower taken as a basis, it will be in accordance with law; when statement taken as a basis, law will be violet. The purpose of this study is to analyze the discrimination of zahir-batin willpower’s reflection to fiqh and how to provide the balance between sides’ willpower and statement.