Afgan Medeni Kanununun Oluşum Süreci ve Muhtevası

The pre-Islamic laws have been replaced by Islamic Law after spreading of the religion of Islam in the present-day Afghanistan region in VII. Century while Afghanistan was a part of Horasan region at that time. Since then Islamic law has been dominated in Afghanistan until today. From the spread of Islam to this region until 1880 years me anwhile, the civil law problems were solved through clasic fıqıh and fatwa books. After the mentioned dates a book that called Asasul-Qudat has been written as a guide for “cadies” (Moslem judges) and “muftis” (expounder of Islamic law). After a short time 5 volumes book, which called Sirajul-Ahkam Fi Muamelatil-Islam, has been written. All the cadies and mufties had to give decision and fatwa only according to the mentioned book. In 1921, two volumes of the book have been written which called Tamassukul-Qu datıl-Amaniyya. Its first volume was civil law, and the second one criminal law. Between 1921-1977 years, there had codificated some small civil laws by different names. In 1977, in the first time a comprehensive civil code have been codificated and has been put into effect that is in validity until today. In 2008, in first time in Afghanistan’s history, another civil law has been written which called “Qanun-ı Ahwal-ı Shahsiyya-ı Ahl-ı Tashayyu” ac cording to the Jaferi’s sect. After giving information about the codification of the Afghan civil laws, we will give some short information about the content of the last Afghan Civil Code that has been in validity untill today.

Miladi VII. asırda İslam diniyle tanışan ve o dönemde Horasan bölgesinin içinde yer alan günümüz Afgananistanı’nda, İslam dininin yayılmasıyla birlikte eski hukukların yerini İslam hukuku almış ve günümüze kadar İslam hukuku hâkim olmaya devam etmiştir. İslam’ın ilk girişinden 1880 tarihine kadarki dönemde medeni hukuk ile ilgili meselelerde klasik fıkıh kitapları ve fetva kitaplarına göre hüküm verilmiş,1880’lerden sonra da önce kadılar ve müftülere Esâsü’l-kudât adlı bir usûl kitabı hazırlatılmış, daha sonra önemli Hanefi fıkıh kitaplarından müfta bih görüşlerin derlenmesi suretiyle Sirâcü’l-ahkâm fi muamelâti’l-İslam adlı 5 ciltlik bir kitap hazırlanmıştır. 1921 yılında, kadıların şerî meselelerde hüküm vermeleri için, birinci cildi medeni kanunu ve ikinci cildi ceza kanunundan oluşmakta olan, Temessükü’l-kudâtü’l-Emaniyye adlı bir kitap yazılmıştır. 1921-1977 yılları arasında farklı adlar altında bazı kısa medeni kanunlar çıkartılmıştır. 1977 yılında ilk defa çok kapsamlı bir medeni kanunu çıkartılmış ve bu kanun günümüze kadar hala yürürlüktedir. 2008’de Caferi mezhebi esas alınarak 236 madde olarak “Kanun-ı Ahval-i Şahsiyye yi Ehl-i Teşeyyu’” diye bir kanun çıkartılmıştır. Bu makalede Afgan medeni kanununun oluşum süreci anlatıldıktan sonra kısaca günümüzde hala yürürlükte olan Afgan Medeni Kanunu’nun muhtevasına değinilecektir.