Veri Tabanlarına Sağlanan Hukuki Koruma

Öz

Bulunduğumuz yüzyılın bilişim çağı olarak adlandırılmasına binaen çağın en değer atfedilen unsurlarından birinin de veriler olduğunu ifade etmek yanlış olmayacaktır. Verileri bir araya getiren veri tabanları da önemi ile doğru orantılı şekilde yaygın olarak üretilmekte ve kullanılmaktadır. Veri tabanları, içindeki verilerden bağımsız derlemelerdir. Dolayısıyla bu derlemelerin de arka planındaki fikri güç yahut yatırım için bir koruma mekanizması öngörülmesi ehemmiyetlidir. Hukukumuzda, veri tabanları için FSEK kapsamında öngörülen koruma mekanizmaları, uluslararası fikri mülkiyet hukuku metin ve mevzuatlarını müteakiben getirilmiştir. Bu hukuki korumanın neler olduğu ve kapsamı bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Fikir ve sanat eserleri
• veri tabanı
• hukuki koruma
• özgünlük taşıyan veri tabanları
• özgünlük taşımayan veri tabanları

Legal Protection of Databases

Öz

Since the current century is called the information age, it would not be wrong to state that one of the most valued elements of the age is data. Databases that bring data together are also widely designed and consumed in direct proportion to their importance. Databases are compilations independent of the data in them. Therefore, it is important to provide a protection mechanism for the intellectual effort or investment behind these compilations. In Turkish law, the protection mechanisms foreseen for databases within the scope of Code on Intellectual and Artistic Works numbered 5856 have been introduced following the international intellectual property law texts and legislations. The subject of this study is the nature and scope of the legal protection set forth for the databases.

Anahtar Kelimeler

• Database
• Databases with Originality
• Databases without Originality
• Intellectual and Artistic Works
• Legal Protection

Kaynakça

1. Aksu, Mustafa. Bilgisayar Programlarının Fikrî Mülkiyet Hukukunda Korunması. İstanbul: Beta, 2016.
2. Alejandre, Gemma Minero. “Overview of Databases Protection, after Two Decades of Discussions and Regulations. An International Approach.” Humanités Numériques içinde, yazan Arnaud Latil Alexandra Bensamoun. Paris: Mare & Martin, 2015.
3. Ari, Ilsu Erdem. “Blockchain as a database—proposal for a new test for the criterion of ‘independence’ in the legal definition of a database for the purposes of copyright and the sui generis right.” Journal of Intellectual Property Law & Practice, C. 19. S. 6. (2024).
4. Ateş, Mustafa. “Veri Tabanlarının Hukukî Koruması.” Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2006.
5. Ateş, Mustafa. Fikrî Hukukta Eser. Ankara: Turhan Kitabevi, 2007.
6. Ateş, Mustafa. Fikrî Hukukta Eser Sahipliği. Ankara: Adalet Yayınevi, 2012.
7. Ayiter, Nûşin. Hukukta Fikir ve Sanat Ürünleri. Ankara: S Yayınları, 1981 .
8. Beşiroğlu, Akın. Fikir Hukuku Dersleri. Denizli: Arıkan, 2006.

9. Bozbel, Savaş. Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2012.
10. Çonkar, Halil. “Dijital Tek Pazarda Telif Hakkı ve Bağlantılı Haklar.” Türk Hukukunun Avrupa Birliği Hukukuna Uyumu Özel Hukuk - Acquis Communautaire’in Alınması - Açıklamalar, Değerlendirmeler, Öneriler içinde, yazan Arslan Kaya, Baki İlkay Engin, Ali Paslı, Şehriban İpek Aşıkoğlu ve Elif Oğuz Şenesen, 683-714. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınevi, 2020.
11. Erdil, Engin. Fikir ve Sanat eserleri Hukukunda İşl enme Eserler. İstanbul: Beta, 2003.
12. Gervais, Daniel J. “The Protection of Databases.” Chicago-Kent Law Review, 2007.
13. Güneş, İlhami. “Uygulamada Hususiyet İçeren Veri Tabanlarının Koruması ve Sui Generis Koruma.” Terazi Hukuk Dergisi, 2018.
14. Hirsch, Ernst E. Hukuki Bakımdan Fikrî Say. İstanbul: İktisadi Yürüyüş Matbaası ve Neşriyat Yurdu, 1943.
15. Huemer, Marie-Astrid. Briefing - Revision of Directive 96/9/EC on the legal protection of databases. European Parliament, 2021.
16. İktisadi Kalkınma Vakfı. Açılan Müzakere Fasıllarında Ne Durumdayız? İstanbul: Dünya Yayıncılık , 2016.
17. Kılıçoğlu, Ahmet M. Sınai Haklarla Karşılaştırmalı Fikrî Haklar. Ankara: Turhan Kitabevi, 2013.
18. Lavenue, Lionel M. “Database Rights and Technical Data Rights: the Expansion of Intellectual Property for the Protection of Databases.” Santa Clara Law Review, 1997.
19. Massadeh, Firas , Fayez Alnusair, Mahdi Massadeh Ali Abdel, ve Mahmoud Ismail. “The Legal Protection of Artificial Intelligence Generated Work: The Argument for Sui Generis Over Copyright.” Corporate Law & Governance Review, 2024.
20. Merdivan, Levent Yavuz/Türkay Alıca/Fethi, Levent Yavuz, Türkay Alıca, ve Fethi Merdivan. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Yorumu Cilt I. Ankara: Seçkin, 2014.
21. Meys, Romain. “Data Mining Under the Directive on Copyright and Related Rights in the Digital Single Market: Are European Database Protection Rules Still Threatening the Development of Artificial Intelligence?” GRUR International, 2020: 457-473.
22. Öztan, Fırat. Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku. Ankara: Turhan Kitabevi, 2008.
23. Sarı, Onur. “Yapay Zekânın Türk Fikri Mülkiyet Hukuku’na Göre Korunması.” İzmir Barosu Dergisi, 2020.
24. Sganga, Caterina. “Database Protection.” Encyclopedia of Law and Data Science içinde, yazan G.Comandé, 98-104. Edward Elgar, 2023.
25. Suluk, Cahit, Rauf Karası, ve Temel Nal. Fikri Mülkiyet Hukuku. Ankara: Seçkin, 2023.
26. Suluk, Cahit, ve Ali Orhan. Uygulamalı Fikri Mülkiyet Hukuku. Denizli: Arıkan, 2005.
27. Şener, Yavuz Selim. Fikri Mülkiyet Hukukunda Dijital Veri Tabanlarının Korunması. Ankara: Adalet Yayınevi , 2013.
28. Yavuz, Levent, Türkay Alıca, ve Fethi Merdivan. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Yorumu Cilt I. Ankara: Seçkin, 2014.
29. Yılmaztekin, Hasan Kadir. Yapay Zekanın Eser Sahipliği. Ankara: Adalet Yayınevi, 2021.