Araştırma Makalesi

BİR ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUK KRİZİ: 7 EKİM SONRASI GAZZE’DEKİ SİSTEMATİK İHLALLERİN ANATOMİSİ

Cilt: 43 29 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

BİR ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUK KRİZİ: 7 EKİM SONRASI GAZZE’DEKİ SİSTEMATİK İHLALLERİN ANATOMİSİ

Öz

İsrail-Filistin sorununun 7 Ekim 2023’te girdiği yeni evrenin devamında gerçekleşen çatışmalar ile Gazze’deki sivil halkın maruz kaldığı insan hakkı ihlalleri uluslararası insancıl hukukun ilke ve normlarını, derin tarihsel kökleri bulunan İsrail-Filistin sorunun en önemli boyutlarından biri haline getirmiş durumdadır. Bu çalışmada 7 Ekim sonrası İsrail’in Gazze’de gerçekleştirdiği askeri operasyonların ve paralel uygulamaların, uluslararası insancıl hukuk çerçevesinde ne tür ihlaller içerdiği incelenmektedir. Gazze’deki abluka, zorla yerinden etme sağlık tesislerine yönelik saldırılar ve insani yardımın engellenmesi gibi vakalar, orantılılık, ayrım gözetme, askeri zorunluluk ve gereksiz acıların önlenmesi ilkeleri temelinde değerlendirilmiştir. Nitel bir içerik analizi yöntemiyle yürütülen bu araştırma, büyük ölçüde Birleşmiş Milletler belgeleri, uluslararası insan hakları örgütlerinin raporları ve uluslararası hukuk kaynaklarına dayanmaktadır. Kullanılan kaynakların sınırlılıkları (erişim kısıtları, doğrulanabilirlik sorunları, olası taraflılık gibi) dikkate alınarak yapılan analizde, insancıl hukuk ve insan hakları hukukunun kesişiminde yer alan ihlaller bütünsel bir çerçevede ele alınmıştır. Araştırma bulguları, İsrail’in Gazze’deki faaliyetlerinin büyük ölçüde uluslararası insancıl hukuka aykırı olduğunu ortaya koymaktadır. Sivil yerleşim alanlarına yönelik doğrudan saldırılar, sağlık hizmetlerine erişimin engellenmesi, toplu cezalandırmaya dönüşen abluka uygulamaları ve keyfi gözaltı gibi uygulamalar bu ihlallerin başlıca örnekleridir. Bu bağlamda çalışma, Gazze’deki insancıl hukuk ihlallerinin, İsrail-Filistin sorununun en yakıcı ve acil boyutlarından birini oluşturduğunu ortaya koymakta; uluslararası toplumun daha güçlü hesap verebilirlik mekanizmaları geliştirmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abbenhuis, Maartje, Christopher Ernest Barber ve Annalise R. Higgins. War, Peace and International Order? The Legacies of the Hague Conferences of 1899 and 1907. London: Routledge, 2017.
  2. Acer, Yücel. “Görüş- İsrail’in Gazze’ye Saldırıları ve Uluslararası İnsancıl Hukuk”. Anadolu Ajansı, Güncelleme: Kasım 23, 2023. Erişim Tarihi: Aralık 12, 2023. https://www.aa.com.tr/tr/analiz/gorus-israilin-gazzeye-saldirilari-ve-uluslararasi-insancil-hukuk/3062369#.
  3. AİHM, Kononov v. Latvia, BN. 36376/04, KT. 24/07/2008.
  4. Amnesty International (AI). “Appalling Gaza ‘Evacuation Order’ must be Rescinded by Israel Immediately”. Updated on October 13, 2023. Erişim Tarihi: Kasım 11, 2023. https://www.amnesty.org/en/latest/news/2023/10/israel-opt-appalling-gaza-evacuation-order-must-be-rescinded-by-israel-immediately/.
  5. Amnesty International (AI). “Israeli Attacks Targeting Hamas and Other Armed Group Fighters thet Killed Scores of Displaced Civilians in Rafah Should be Investigated as War Crimes”. Updated on August 27, 2024. Erişim Tarihi: Eylül 12, 2024. https://www.amnesty.org/en/latest/news/2024/08/israel-opt-israeli-attacks-targeting-hamas-and-other-armed-group-fighters-that-killed-scores-of-displaced-civilians-in-rafah-should-be-investigated-as-war-crimes/.
  6. Baldwin, Clive. “How Does International Humanitarian Law Apply in Israel and Gaza?” Human Rights Watch (HRW), Updated on October 27, 2023. Erişim Tarihi: Temmuz 5, 2024. https://www.hrw.org/news/2023/10/27/how-does-international-humanitarian-law-apply-israel-and-gaza.
  7. Bouri, Christina ve Diana Roy. “The Israel-Hamas War: The Humanitarian Crisis in Gaza”. Council on Foreign Relations, Updated on February 8, 2024. Erişim Tarihi: Nisan 4, 2024. https://www.cfr.org/in-brief/israel-hamas-war-humanitarian-crisis-gaza.
  8. Butt, Khalid Manzoor ve Anam Abid Butt. “Blockade on Gaza Strip: A Living Hell on Earth”. Journal of Political Studies. C. 23, S. 1 (2016): 157-182.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası İnsani ve İnsan Hakları Hukuku, Uluslararası Hukuk, Uluslararası İlişkiler (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

30 Haziran 2025

Kabul Tarihi

27 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 43

Kaynak Göster

APA
Çıkrıkçı, T. (2026). BİR ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUK KRİZİ: 7 EKİM SONRASI GAZZE’DEKİ SİSTEMATİK İHLALLERİN ANATOMİSİ. İnsan Hakları Yıllığı, 43, 27-56. https://doi.org/10.69958/ihy.1728973
AMA
1.Çıkrıkçı T. BİR ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUK KRİZİ: 7 EKİM SONRASI GAZZE’DEKİ SİSTEMATİK İHLALLERİN ANATOMİSİ. İnsan Hakları Yıllığı. 2026;43:27-56. doi:10.69958/ihy.1728973
Chicago
Çıkrıkçı, Tolga. 2026. “BİR ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUK KRİZİ: 7 EKİM SONRASI GAZZE’DEKİ SİSTEMATİK İHLALLERİN ANATOMİSİ”. İnsan Hakları Yıllığı 43 (Ocak): 27-56. https://doi.org/10.69958/ihy.1728973.
EndNote
Çıkrıkçı T (01 Ocak 2026) BİR ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUK KRİZİ: 7 EKİM SONRASI GAZZE’DEKİ SİSTEMATİK İHLALLERİN ANATOMİSİ. İnsan Hakları Yıllığı 43 27–56.
IEEE
[1]T. Çıkrıkçı, “BİR ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUK KRİZİ: 7 EKİM SONRASI GAZZE’DEKİ SİSTEMATİK İHLALLERİN ANATOMİSİ”, İnsan Hakları Yıllığı, c. 43, ss. 27–56, Oca. 2026, doi: 10.69958/ihy.1728973.
ISNAD
Çıkrıkçı, Tolga. “BİR ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUK KRİZİ: 7 EKİM SONRASI GAZZE’DEKİ SİSTEMATİK İHLALLERİN ANATOMİSİ”. İnsan Hakları Yıllığı 43 (01 Ocak 2026): 27-56. https://doi.org/10.69958/ihy.1728973.
JAMA
1.Çıkrıkçı T. BİR ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUK KRİZİ: 7 EKİM SONRASI GAZZE’DEKİ SİSTEMATİK İHLALLERİN ANATOMİSİ. İnsan Hakları Yıllığı. 2026;43:27–56.
MLA
Çıkrıkçı, Tolga. “BİR ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUK KRİZİ: 7 EKİM SONRASI GAZZE’DEKİ SİSTEMATİK İHLALLERİN ANATOMİSİ”. İnsan Hakları Yıllığı, c. 43, Ocak 2026, ss. 27-56, doi:10.69958/ihy.1728973.
Vancouver
1.Tolga Çıkrıkçı. BİR ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUK KRİZİ: 7 EKİM SONRASI GAZZE’DEKİ SİSTEMATİK İHLALLERİN ANATOMİSİ. İnsan Hakları Yıllığı. 01 Ocak 2026;43:27-56. doi:10.69958/ihy.1728973

İnsan Hakları Yıllığı Creative Commons Atıf- GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.