Araştırma Makalesi

DİŞİL ÖZNENİN BEDENLENME SÜRECİNDE BİR ETKEN OLARAK TECAVÜZ KORKUSU

Cilt: 43 29 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

DİŞİL ÖZNENİN BEDENLENME SÜRECİNDE BİR ETKEN OLARAK TECAVÜZ KORKUSU

Öz

Tecavüz korkusu; öznelliklerini şekillendiren ırk, sınıf ve diğer etkenler ile çeşitlenerek değişik ölçülerde paylaşılsa ve farklı korunma stratejileri ile karşılansa da, kadınlar tarafından yaygın olarak deneyimlenmektedir. Bu korku altında kadınlar, tehlikeye karşı bedenlerini dışarıdan bir bakışı üstlenmek suretiyle gözetleyerek denetim altında tutmakta, davranışlarını sınırlamakta, hareketlilik ve tercih alanlarını daraltmaktadırlar. Zira kadınlar; kadınlara yönelik tecavüz olgusunun fiilen mevcut olduğu, cinsiyetlere dair eşitsiz söylem içinde dişi olmanın tecavüz edilebilir olma ile bağlandığı, kadınlara bu ihtimal ve bağlantının sürekli hatırlatılmasıyla tehlikeyi önleme yükümlülüğünün yüklendiği bir toplumsal durumda yaşayagelmişlerdir. Bu kapsamda kadınlar; bedenlerini, tecavüz fiillerine mağdurların öz denetim ve gözetim yükümlülüğünü gerçekleştirmediği söylemi ile karşılık veren bir toplumsal durum içinde deneyimlemekte, her daim mevcut tecavüz tehlikesini bedenlerini denetim altına alarak önlemeye eğilim göstermektedirler. Bedenini cinsel açıklık mesajı verme ihtimalinin toplumsal ölçüsüyle sürekli gözetlemek ve sınırlamak, bedeni deneyimlemenin yükü ağır bir şeklidir ve dişi olarak doğmanın sonucu olarak öğretilerek kadınlara yüklenmektedir. Bu koşullarda küçüklükten itibaren zihne yerleştirilen ve hatırlatılan tecavüz tehlikesi; kadınların dişi olduklarını farkına vardıkları, eril olanlardan farklı koşullara tabi tutularak öznelliklerinin kurulduğu ve böylece ayırt edildikleri bir cinsiyete dayalı bedenlenme sürecinin parçasını teşkil etmektedir. Zira dişil biyolojiyle doğmak ve bunu kendiliğinden bir deneyim olarak yaşamak ile; dişi olduğunun farkında olma, mevcut koşullarda bu değişkene bağlı olarak anlam kazanan ve gerekli hale gelen biçimlerde eyleme zorunluluğunun ortaya çıkması ve dişi olmanın toplumsal karşılığının etkisinde benliğin şekillenmesi birbirinden farklı şeylerdir. Bu cinsiyetlenme sürecinin unsurlarından biri de hem tecavüz olgusu hem de tecavüze ilişkin hakim toplumsal çerçevenin sonucu olarak şekillenen ve dişil bedensel deneyimi sınırlayan tecavüz korkusudur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. “Tecavüz ders olsun’diyen Güzin Ablaya Tepki”. Gazete Duvar. Erişim Tarihi: Eylül 7, 2025 (yayımlanma tarihi: Kasım 16, 2018). https://www.gazeteduvar.com.tr/gundem/2018/11/16/tecavuz-ders-olsun-diyen guzin-ablaya-tepki/.
  2. “The Rape’ of Mr. Smith”. Issues in Feminism – An Introduction to Women’s Studies içinde, ed. Sheila Ruth, 340. California: Mayfield Publishing, 5. baskı, 2001.
  3. Aziz, Aysel (proje yürütücüsü). Medya, Şiddet ve Kadın- 1993 Yılında Türk Basınında Kadınlara Yönelik Şiddetin Yer Alış Biçimi. Ankara: Başbakanlık Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü, 1994.
  4. Bandura, Albert. “Self-efficacy: Toward a Unifying Theory of Behavioral Change”. Psychological Review. C. 84. S. 2 (1977): 191–215.
  5. Bartky, Sandra Lee. Femininity and Domination: Studies in the Phenomenology of Oppression. New York: Routledge, 1990.
  6. Bieneck, Steffen ve Barbara Krahe. “Blaming the Victim and Exonerating the Perpetrator in Cases of Rape and Robbery: Is There a Double Standard?” Journal of Interpersonal Violence. C. 26. S. 9 (2011): 1785-1797.
  7. Braidotti, Rosi. Nomadic Subjects. New York: Columbia University Press, 1994.
  8. Brill, Laura. “Mackinnon and Equality: Is Dominance Really Different?” UALR Law Journal. C. 15. S. 2 (1993): 261-270.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kamu Hukuku (Diğer), Toplumsal Cinsiyet ve Siyaset

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

12 Eylül 2025

Kabul Tarihi

30 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 43

Kaynak Göster

APA
Özdemir, O. (2026). DİŞİL ÖZNENİN BEDENLENME SÜRECİNDE BİR ETKEN OLARAK TECAVÜZ KORKUSU. İnsan Hakları Yıllığı, 43, 57-106. https://doi.org/10.69958/ihy.1782080
AMA
1.Özdemir O. DİŞİL ÖZNENİN BEDENLENME SÜRECİNDE BİR ETKEN OLARAK TECAVÜZ KORKUSU. İnsan Hakları Yıllığı. 2026;43:57-106. doi:10.69958/ihy.1782080
Chicago
Özdemir, Omca. 2026. “DİŞİL ÖZNENİN BEDENLENME SÜRECİNDE BİR ETKEN OLARAK TECAVÜZ KORKUSU”. İnsan Hakları Yıllığı 43 (Ocak): 57-106. https://doi.org/10.69958/ihy.1782080.
EndNote
Özdemir O (01 Ocak 2026) DİŞİL ÖZNENİN BEDENLENME SÜRECİNDE BİR ETKEN OLARAK TECAVÜZ KORKUSU. İnsan Hakları Yıllığı 43 57–106.
IEEE
[1]O. Özdemir, “DİŞİL ÖZNENİN BEDENLENME SÜRECİNDE BİR ETKEN OLARAK TECAVÜZ KORKUSU”, İnsan Hakları Yıllığı, c. 43, ss. 57–106, Oca. 2026, doi: 10.69958/ihy.1782080.
ISNAD
Özdemir, Omca. “DİŞİL ÖZNENİN BEDENLENME SÜRECİNDE BİR ETKEN OLARAK TECAVÜZ KORKUSU”. İnsan Hakları Yıllığı 43 (01 Ocak 2026): 57-106. https://doi.org/10.69958/ihy.1782080.
JAMA
1.Özdemir O. DİŞİL ÖZNENİN BEDENLENME SÜRECİNDE BİR ETKEN OLARAK TECAVÜZ KORKUSU. İnsan Hakları Yıllığı. 2026;43:57–106.
MLA
Özdemir, Omca. “DİŞİL ÖZNENİN BEDENLENME SÜRECİNDE BİR ETKEN OLARAK TECAVÜZ KORKUSU”. İnsan Hakları Yıllığı, c. 43, Ocak 2026, ss. 57-106, doi:10.69958/ihy.1782080.
Vancouver
1.Omca Özdemir. DİŞİL ÖZNENİN BEDENLENME SÜRECİNDE BİR ETKEN OLARAK TECAVÜZ KORKUSU. İnsan Hakları Yıllığı. 01 Ocak 2026;43:57-106. doi:10.69958/ihy.1782080

İnsan Hakları Yıllığı Creative Commons Atıf- GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.