EN
TR
Esmâü’n-Nebî’nin Tespitinde Farklı Yaklaşımlar ve Bu Yaklaşımların Literatürün Şekillenmesine Etkisi
Öz
Varlıkları anlamlandırma ve içselleştirme faaliyetinde önemli bir işlevi yerine getirdiği düşünüldüğünde, farklı din ve toplumlarda isimlerin öne çıkarılması doğaldır. Çünkü isim ile müsemmâ arasında sıkı bir ilişkinin bulunduğu bir gerçektir ve bu ilişki, zihniyet inşası ve dönüşümünde isimleri önemli bir araç kılmaktadır. İslâm dini de bu gerçeğe kayıtsız kalmamış, farklı vesilelerle isimlere vurgu yapmıştır. Nitekim Hz. Peygamber, birçok kez güzel isimlere sahip olmanın ve çocuklara güzel isim vermenin önemini vurgulamış, verdiği önemi fiilen izhar etmiş ve bu bağlamda kendine ait isimleri ifade etmekten de geri durmamıştır. Hem âyet ve hadislerde hem de tarih, siyer ve şemâil türü eserlerde Hz. Peygamber’in isimlerine dair bilgilerin yer aldığı, hatta bu konuda müstakil bir literatürün bile oluştuğu görülmektedir. Bununla beraber âyet ve hadislerde yer alan isimlerin, literatürde yer alan isimlere kıyasla oldukça sınırlı sayıda olduğu göze çarpmaktadır. Zira konuyu ele alan âlimler, Hz. Peygamber’in isimlerini olabildiğince çoğaltma eğiliminde olmuşlar ve bu isimleri tespitte özellikle âyet ve rivâyetlere dayanmak suretiyle büyük bir çaba ortaya koymuşlardır. Söz konusu çabalar da nihayetinde farklı sonuçlara ulaşılmasına zemin hazırlamıştır. Bu çalışmada, öncelikle İslâm’da ismin önemine değinilecek, âyet ve hadislerde yer alan Hz. Peygamber’e ait isimlere yer verilecektir. Ardından Hz. Peygamber’in isimleri etrafında dönen ve farklı ilmî disiplinlere taalluk eden bazı tartışmalar konu edilecektir. Son olarak gerek müstakil olarak telif edilen eserlerde gerekse tarih, siyer ve şemâil gibi müstakil bir başlık altında esmâü’n-Nebî’ye yer veren türlerde, bu isimlerin sayısına dair ortaya koyulan farklı görüşler ve bu farklılıkların arka planı incelenecektir.
Anahtar Kelimeler
Teşekkür
Çalışmanın son şeklini almasında önemli katkıları olan kıymetli hocam Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Çetin ve kıymetli ağabeyim Arş. Gör. Hamit Demir'e teşekkürü borç bilirim.
Kaynakça
- Âcurrî, Ebû Bekr Muhammed b. Hüseyn b. Abdillâh, eş-Şerî‘a. thk. Abdullâh b. Ömer ed-Dümeycî. 5 Cilt. Riyad: Dâru’l-Vatan, 1420/1999.
- Ağırman, Cemal. “Ad Koyma ve Hz. Peygamber’in İsimlere Karşı Tutumu”. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2 (Aralık 1998), 124-143.
- Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdillâh Ahmed b. Muhammed b. Hanbel eş-Şeybânî. el-Müsned. nşr. Şuayb el-Arnaûd vd. 45 Cilt. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1421/2001.
- Aksu, Ali. “Asr-ı Saadet ve Emevîler Döneminde Lakap Takma ve Halifelerin Lakapları”. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 5/2 (Aralık 2001), 229-248.
- Alî el-Kârî, Ebü’l-Hasen Nûrüddîn Alî b. Sultân Muhammed. Mirkātü’l-mefâtîh şerhu Mişkâti’l-mesâbîh. 9 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 1422/2002.
- Aydın. Mehmet S. “İnsân-ı Kâmil”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 22/330-331. İstanbul: TDV Yayınları, 2000.
- Aynî, Ebû Muhammed Bedrüddîn Mahmûd b. Ahmed. ‘Umdetü’l-kârî fî şerhi Sahîhi’l-Buhârî. 25 Cilt. Beyrut: İhyâu’t-Turâsi’l-Arabî, ts.
- Begavî, Ebû Muhammed Muhyissünne el-Hüseyn b. Mes‘ûd. el-Envâr fî şemâili’n-nebiyyi’l-muhtâr. thk. İbrâhîm Yakûbî. 2 Cilt. Dımaşk: Dâru’l-Mektebî, 1416/1995.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
14 Temmuz 2022
Gönderilme Tarihi
31 Ocak 2022
Kabul Tarihi
26 Nisan 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 8 Sayı: 2