Kadına Şiddeti Önlemede Din ve Değerler Eğitimi

Öz

Toplumları derinden etkileyen ve çözülmesi gereken bir mesele olan kadına yönelik şiddet, insanları olumsuz yönde etkileyen hem bireysel hem de sosyal bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Dünyada kadına yönelik uygulanan şiddet;din, dil, ırk ayırt etmeksizin sürekli karşılaşılan bir sorundur. Dünya genelinde fiziksel şiddet gören kadınların tahmini oranının %25-50 olduğu rapor edilmiştir. Dünya sağlık örgütü verilerine göre dünyada her üç kadından biri fiziksel veya cinsel şiddete maruz kalmaktadır. Kadın cinayetlerinin %38’i birlikte olduğu kişiler tarafından işlenmektedir. Türkiye’de ise 2023 yılının ilk on ayında öldürülen kadın sayısı 340’tır. Bu veriler kadına yönelik şiddetin birçok ülke için önemli bir sorun olduğunu ortaya koymaktadır. Dünya genelinde ve Türkiye’de çeşitli çalışmalar yapılsa da toplumsal bilinç geliştirilememiştir. Kadına yönelik şiddetin sebepleri arasında psikolojik, sosyal, biyolojik ve ekonomik nedenlerin yanında dinî ve ahlaki etkenler de sayılmaktadır. Din, insan ilişkilerini ve toplumsal normları şekillendirmede önemli bir rol oynamaktadır. Bu nedenle dinin temel kaynaklarının doğru şekilde anlaşılması ve aktarılması son derece önemlidir. İslam, şiddet eylemlerinin engellenmesi ve gerçekleşmemesi için hem hukuki hem de ahlaki önlemler almıştır. İslam literatüründe kadınla ilgili çalışmalar ve değerlendirmelerde, İslam’ın genel prensiplerine aykırı, yerleşik kültür ve anlayışların etkisinde kadının aleyhine dönüştürülebilecek yorumlar bulunabilmektedir. Çünkü İslam literatüründe kadına dair yapılan yorumların büyük bir kısmı, nasların açık deliline dayanmaktan çok sosyokültürel şartlar çerçevesinde ortaya çıkan toplumsal kabulleri yansıtmaktadır. Bu bağlamda kadına yönelik şiddetin önlenmesinde, hurafe ve batıl inançlardan arınmış gerçek din bilgisine ihtiyaç vardır. Bunun sağlanabilmesi ve bireylerde sahih dinî bilincin gelişimi için örgün ve yaygın din eğitimi kurumlarına önemli görevler düşmektedir. Bu açıdan çalışmada, dinlerde kadının yeri, İslam’da kadının yeri, kültürümüzde kadının yeri konularına değinilerek tarihî süreçte kadının maruz kaldığı şiddet türleri ve nedenleri, İslam’ın kadına yönelik şiddete bakış açısı ve din ve değerler eğitiminin şiddetin önlenmesindeki rolü üzerinde durulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Kadın
• Şiddet
• İslam
• Din

Book Review: Kadına Şiddeti Önlemede Din ve Değerler Eğitimi

Abstract

Violence against women, which is an issue that deeply affects societies and needs to be solved, appears as both an individual and social problem that affects people negatively. Violence against women in the world is a problem that is constantly encountered regardless of religion, language or race. It has been reported that the estimated percantage of women experiencing physical violence worldwide is 25-50%. According to World Health Organization data, one in every three women in the world is exposed to physical or sexual violence. 38% of femicides are committed by intimate partners. In Turkey, the number of women killed in the first ten months of 2023 is 340. These data reveal that violence against women is an important problem for many countries. Even though various studies have been carried out around the world and in Turkey, social awareness has not been developed. In addition to psychological, social, biological and economic reasons, religious and moral factors are also considered among the causes of violence against women. Religion plays an important role in shaping human relationships and social norms. Therefore, it is extremely important to understand and convey the basic sources of religion correctly. Islam has taken both legal and moral measures to prevent and avert acts of violence. In studies and evaluations about women in Islamic literature, there may be comments that are contrary to the general principles of Islam and that can be turned against women under the influence of established cultures and understandings. Because most of the comments made about women in Islamic literature reflect social acceptances that arise within the framework of sociocultural conditions rather than being based on clear evidence of scriptures. In this context, true religious knowledge, free from superstition and mythicism, is needed to prevent violence against women. In order to achieve this and to develop authentic religious consciousness in individuals, formal and non-formal religious education institutions have important duties. In this respect, the study focuses on the place of women in religions, the place of women in Islam, the place of women in our culture, and the types and causes of violence that women have been exposed to in the historical process, Islam's perspective on violence against women, and the role of religious and values education in preventing violence.

Keywords

• Women
• Violence
• Islam
• Religion

Kaynakça

1. Altınay, Ramazan. “Emeviler Döneminde Bazı Yönleriyle Kadın”. EKEV Akademi Dergisi 8/21 (2004), 79-100.
2. Araz, Ömer Faruk. Kadına Şiddeti Önlemede Din ve Değerler Eğitimi (Dinlerde Kadın). Ankara: Nobel Yayınları, 2021.
3. Aşkar, Mustafa. “Kadın Sufileri Anlatan Bir Menakıbname: Menakıb-ı Veliyyati’n-Nisa”. Türkiye Diyanet Vakfı İlmi ve Akademik Araştırma Dergisi 5/13 (2004) 75-98.
4. Curtis, Adam. Ben Devri (The Century of the Self)-1. Youtube. 28 Mayıs 2017. https://www.youtube.com/watch?v=lSWUoHHRAkM&t=15s
5. Goldin, Claudia D. “The role of world war 11 in the rise of women’s employment”. The American Economic Review 81/4 (1991), 741-756.
6. Gündüz, Ahmet. “Tarihi Süreç İçerisinde Türk Toplumunda ve Devletlerinde Kadının Yeri ve Önemi”. İnternational Journal of Social Sceince 5/5 (2012), 129-148.
7. İzmirli İsmail Hakkı. “İslam’da Kadının Hukuk ve Vezaifi: Kadının Ehemmiyet-i”. Sebilürreşad Dergisi 20 (1922), 30-32.
8. Öztürk, Emine. Türkiye’de Aile İçi Şiddet, Kadın Sığınma Evleri ve Din. İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2008.

9. TBMM. (2011). Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Raporu (Sy Esas No: 1/510 Karar No:11).