TARİHİ SÜREÇ İÇERİSİNDE NESİH TERİMİNİN GELİŞİMİ VE KAPSAMI

Yıl 2018, Cilt: 4 Sayı: 1, 90 - 113, 30.01.2018

Ömer Faruk Atan

Öz

Gelişen İslamî ilimlerle beraber, kullanılan kavramlar
da tarihi süreç içerisinde anlam genişlemesi, daralması ve kaymasıyla birlikte terim
olarak yeni tanımlar kazanmıştır. İlk dönemden itibaren kullanılan bu ıstılahlardan
birisi olan “nesih”, sözlük manasının yanı sıra, diğer kavramları da
çağrıştıracak bir genişlikte kullanılmıştır. Bu durum, ayet ve hadislerin kendi
ve birbirleri arasındaki nesih ilişkisiyle ilgili olarak ilk dönem kaynaklarda
nâsih-mensuh listesinin kabarmasına sebep olmuştur. Sonraki dönemlerde ise neshin
olup olmadığı tartışılmış, kabul edenler arasında sayısı ile ilgili tam olarak bir
mutabakata varılamamıştır. Nesih terimin kullanımındaki genişliği ve buna bağlı
olarak ihtilafların artmasından dolayı bu makalede neshin sözlük, eşanlamlı ve
ilintili olduğu kavramlar açıklanarak tarihi süreç içerisinde geçirdiği ve en
dar manada kazandığı terim anlamı işlenmiş ve mesele aydınlatılmaya
çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

nesih , usul , fıkıh , İslam

Kaynakça

• Hüseyin OKUR